پشت‌پرده آمارهای سوادآموزی کردستان؛ چالش شناسایی بی‌سوادان پنهان!

به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، سواد تنها توانایی خواندن و نوشتن نیست؛ بلکه ابزاری برای حضور آگاهانه افراد در جامعه، بهره‌مندی از فرصت‌ها، کاهش آسیب‌های اجتماعی و افزایش مشارکت اقتصادی و فرهنگی است. به همین دلیل، مبارزه با بی‌سوادی همواره یکی از اولویت‌های نظام‌های آموزشی و برنامه‌های توسعه‌ای کشورها محسوب می‌شود.

در ایران نیز پس از پیروزی انقلاب اسلامی، موضوع ریشه‌کنی بی‌سوادی به یکی از دغدغه‌های اصلی تبدیل شد و با فرمان تاریخی امام خمینی(ره) برای تشکیل نهضت سوادآموزی، مسیر جدیدی برای گسترش آموزش عمومی آغاز شد.

چهار دهه پس از آن روزها، آمارهای رسمی نشان می‌دهد سطح باسوادی کشور و استان‌ها رشد قابل توجهی داشته است؛ اما با تغییر شرایط اجتماعی، مأموریت سوادآموزی نیز تغییر کرده و امروز دیگر تنها برگزاری کلاس نیست، بلکه شناسایی آخرین گروه‌های بی‌سواد، مهم‌ترین چالش این حوزه محسوب می‌شود.

جلسه شورای پشتیبانی سوادآموزی استان کردستان نیز پیش‌ازظهر امروز در سالن شهدای گمنام استانداری کردستان با همین نگاه برگزار شد؛ جلسه‌ای که در آن علاوه بر تقدیر از موفقیت‌های به‌دست آمده، بر ضرورت همکاری همه دستگاه‌ها برای رسیدن به نقطه پایان بی‌سوادی تأکید شد.

ورمقانی: وجود حتی یک فرد بی‌سواد برای ایران با پیشینه تمدنی قابل قبول نیست

علی‌اکبر ورمقانی، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان، در این جلسه با تقدیر از تلاش مجموعه آموزش و پرورش، شورای سوادآموزی و دستگاه‌های مشارکت‌کننده اظهار کرد: موفقیت کسب رتبه برتر کشوری در حوزه سوادآموزی حاصل تلاش مجموعه‌ای است که در این مسیر همکاری کرده‌اند و از همه افرادی که در این راه نقش داشته‌اند، قدردانی می‌کنم.

وی با اشاره به اهمیت سوادآموزی پس از پیروزی انقلاب اسلامی افزود: یکی از دغدغه‌های مهم امام خمینی(ره) مسئله بی‌سوادی جامعه بود و امروز نرخ باسوادی کشور از 98 درصد عبور کرده است که نشان‌دهنده تحولات گسترده در این حوزه است.

معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان ادامه داد: توسعه دانشگاه‌ها، فعالیت نهضت سوادآموزی و تلاش آموزش و پرورش، زمینه‌ساز افزایش سطح سواد جامعه شده است؛ اما برای کشوری مانند ایران با سابقه تاریخی، تمدنی و فرهنگی، وجود حتی یک فرد بی‌سواد نیز قابل پذیرش نیست و باید برای رسیدن به باسوادی کامل تلاش کرد.

ورمقانی با تأکید بر اهمیت پیشگیری از شکل‌گیری نسل جدید بی‌سوادان گفت: یکی از مهم‌ترین اقدامات در این مسیر، انسداد مبادی بی‌سوادی است.

وی افزود: نباید اجازه دهیم افرادی که امروز کودک و نوجوان هستند، در آینده به جمع افراد بی‌سواد اضافه شوند؛ بنابراین باید از همان سال‌های ابتدایی زندگی، زمینه حضور همه کودکان در مدرسه فراهم شود.

وی تصریح کرد: اگر کودکی از سن شش سالگی وارد مدرسه نشود و از چرخه آموزش خارج شود، در آینده ممکن است به جمع افراد بی‌سواد جامعه اضافه شود؛ بنابراین باید منبع اصلی تولید بی‌سوادی را متوقف کنیم.

معاون استاندار کردستان با اشاره به اینکه گروه‌های مختلفی در جامعه هدف سوادآموزی قرار دارند، گفت: بخشی از افراد به دلایل مختلف انگیزه‌ای برای باسواد شدن ندارند و حتی در گذشته مواردی وجود داشت که خانواده یا همسر فرد با ادامه آموزش او مخالفت می‌کرد؛ البته این موارد بخش محدودی از جامعه هدف را تشکیل می‌دهد و باید برای رفع همین موانع نیز برنامه‌ریزی شود.

وی ادامه داد: در مقابل، بخشی از افراد تحت پوشش بهزیستی ممکن است به دلیل شرایط خاص، آموزش‌پذیری لازم را نداشته باشند؛ اما هدف اصلی باید باسواد کردن تمام افرادی باشد که امکان یادگیری دارند.

ورمقانی با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت دستگاه‌های مختلف اظهار کرد: مسئولیت سوادآموزی تنها بر عهده اعضای شورای سوادآموزی نیست، بلکه همه سازمان‌ها باید در شناسایی افراد بی‌سواد و فراهم کردن زمینه آموزش آنان مشارکت کنند.

وی افزود: اطلاعات ارزشمندی در دستگاه‌های مختلف وجود دارد؛ از سامانه سیب وزارت بهداشت و آمارهای سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی گرفته تا اطلاعات اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی، جهاد کشاورزی و دیگر مجموعه‌ها که می‌توان از آنها برای شناسایی جامعه هدف استفاده کرد.

معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان با انتقاد از برگزار نشدن جلسات شورای سوادآموزی در برخی شهرستان‌ها گفت: برخی شهرستان‌ها سال گذشته حتی یک جلسه در این حوزه برگزار نکرده‌اند که قابل قبول نیست.

وی تأکید کرد: باید مشخص شود چرا برخی شهرستان‌ها برای برگزاری جلسات سوادآموزی اقدام نکرده‌اند؛ آیا موضوع برای آنها اهمیت نداشته یا به دلیل مشغله‌های کاری فرصت رسیدگی پیدا نکرده‌اند.

ورمقانی اعلام کرد: در جلسه آینده باید فرمانداران شهرستان‌ها به صورت وبیناری حضور پیدا کنند و گزارش عملکرد خود را در حوزه سوادآموزی ارائه دهند.

معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان، در ادامه سخنان خود با تأکید بر ضرورت استفاده از همه ظرفیت‌های موجود برای توسعه سوادآموزی اظهار کرد: مدرسه‌محوری یکی از اقدامات ارزشمند آموزش و پرورش در این حوزه است و باید از این ظرفیت به بهترین شکل استفاده شود.

وی افزود: در صورت وجود ظرفیت، می‌توان از مدارس در ساعات غیرآموزشی و حتی کلاس‌های شبانه بزرگسالان برای آموزش افراد بی‌سواد استفاده کرد؛ چراکه مدرسه در تمام نقاط استان گسترده است و می‌تواند به پایگاهی برای توسعه آموزش تبدیل شود.

معاون استاندار کردستان با اشاره به نقش مجموعه‌های محلی در شناسایی افراد بی‌سواد گفت: دهیاران، شوراهای اسلامی روستاها، بخشداران و مجموعه جهاد کشاورزی ارتباط نزدیکی با مردم دارند و می‌توانند نقش مؤثری در معرفی و جذب افراد جامعه هدف ایفا کنند.

وی تصریح کرد: ظرفیت‌های زیادی برای دسترسی به افراد بی‌سواد وجود دارد، اما مسئله اصلی فعال کردن این ظرفیت‌ها و ایجاد هماهنگی میان دستگاه‌هاست.

ورمقانی با بیان اینکه نقش دبیر شورای سوادآموزی کمتر از رئیس شورا نیست، گفت: دبیران باید ارتباط مستمر با بخشداران داشته باشند و از ظرفیت جلسات بخش‌ها و شوراهای روستا برای شناسایی افراد بی‌سواد بهره بگیرند.

وی همچنین بر استفاده هدفمند از شبکه‌های اجتماعی تأکید کرد و گفت: امروز تقریباً در هر خانواده‌ای تلفن همراه هوشمند وجود دارد و حتی بسیاری از افراد کم‌سواد و بی‌سواد نیز به این فضا دسترسی دارند؛ بنابراین باید برنامه‌ریزی شود تا از این ظرفیت برای آموزش مهارت‌های صحیح استفاده از فناوری بهره گرفته شود.

معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان افزود: صداوسیما نیز می‌تواند نقش پررنگ‌تری در ترویج سوادآموزی داشته باشد و لازم است برای افزایش انگیزه افراد بی‌سواد جهت حضور در کلاس‌ها، مشوق‌های جدید طراحی شود.

وی خاطرنشان کرد: باید همه ابزارها و ظرفیت‌های موجود را برای ریشه‌کن کردن بی‌سوادی به کار گرفت و پیشنهادهای عملی دستگاه‌ها جمع‌آوری و برای بررسی و ارائه در سطح ملی ارسال شود.

ورمقانی تأکید کرد: جایگاه ایران ایجاب نمی‌کند حتی یک فرد بی‌سواد داشته باشیم، مگر کسانی که واقعاً آموزش‌پذیر نیستند؛ امیدواریم روزی برسد که گزارش شود در کردستان، به جز افراد آموزش‌ناپذیر، هیچ فرد بی‌سوادی وجود ندارد.

حسینی: کردستان با وجود دشواری‌ها رتبه نخست کشور در سوادآموزی را کسب کرد

سید فؤاد حسینی، مدیرکل آموزش و پرورش استان کردستان، نیز در این جلسه با اشاره به دستاوردهای جمهوری اسلامی ایران در حوزه آموزش اظهار کرد: پس از فرمان حضرت امام خمینی(ره) و تشکیل نهضت سوادآموزی، با اجرای سیاست‌های حمایتی و تشویقی، میزان باسوادی در کشور افزایش چشمگیری پیدا کرد.

وی افزود: اگر آمار بی‌سوادی استان کردستان در آخرین سرشماری پیش از انقلاب در سال 1355 را با آمار رسمی امروز مقایسه کنیم، شاهد رشد حدود 48 درصدی در باسواد شدن مردم استان هستیم.

مدیرکل آموزش و پرورش کردستان ادامه داد: این موفقیت نتیجه سیاست‌های حمایتی در حوزه سوادآموزی است؛ به گونه‌ای که هزینه‌های مربوط به برگزاری کلاس‌ها، آموزش و حتی نوشت‌افزار سوادآموزان از سوی دولت تأمین می‌شود.

وی با اشاره به دشواری‌های موجود در مسیر سوادآموزی گفت: امروز به لایه‌های سخت بی‌سوادی رسیده‌ایم و شناسایی و جذب افراد باقی‌مانده دشوارتر از گذشته شده است.

حسینی تصریح کرد: پراکندگی جمعیت بی‌سواد، نبود اطلاعات کافی و حتی دسترسی نداشتن به نشانی برخی افراد، فرآیند شناسایی جامعه هدف را با مشکلاتی مواجه کرده است.

وی ادامه داد: با وجود همه این دشواری‌ها، اتفاق مهمی در استان کردستان رقم خورد و این استان سال گذشته توانست رتبه نخست کشور را در حوزه سوادآموزی کسب کند.

مدیرکل آموزش و پرورش کردستان گفت: این موفقیت در شرایطی به دست آمد که استان از نظر جغرافیایی، پراکندگی جمعیت، وجود مناطق روستایی و مرزی و شرایط خاص اجتماعی، وضعیت متفاوتی نسبت به بسیاری از استان‌ها دارد.

حسینی عنوان کرد: آموزش‌دهندگان سوادآموزی نیز در این مسیر با وجود محدودیت‌هایی مانند حقوق پایین، حمایت اجتماعی محدود و مشکلات بیمه‌ای، تلاش‌های قابل تقدیری انجام داده‌اند.

غفاری: امروز با لایه‌های سخت بی‌سوادی مواجه هستیم

سه‌رکاو غفاری، معاون سوادآموزی آموزش و پرورش کردستان، نیز در این جلسه با اشاره به ارتباط مستقیم سواد با توسعه اظهار کرد: میزان باسوادی یکی از شاخص‌های مهم توسعه‌یافتگی است و بی‌سوادی نیز می‌تواند زمینه‌ساز افت تحصیلی، ترک تحصیل و برخی آسیب‌های اجتماعی شود.

وی افزود: پژوهش‌های مختلف نیز رابطه میان سطح سواد و کاهش آسیب‌های اجتماعی را مورد تأکید قرار داده‌اند.

معاون سوادآموزی آموزش و پرورش کردستان با اشاره به ارزیابی عملکرد دستگاه‌های عضو شورای پشتیبانی سوادآموزی گفت: عملکرد دستگاه‌های عضو در شهرستان‌ها بررسی شده و دستگاه‌های فعال نیز معرفی شده‌اند.

وی ادامه داد: بر اساس ارزیابی‌های انجام شده، مجموعه‌هایی مانند بهزیستی، کمیته امداد، زندان‌ها و ثبت احوال بیشترین همکاری را در حوزه پشتیبانی سوادآموزی داشته‌اند.

غفاری با انتقاد از همکاری ناکافی برخی دستگاه‌ها اظهار کرد: در برخی موارد اطلاعات مورد نیاز دبیرخانه شورای پشتیبانی در اختیار قرار نگرفته و برخی فرمانداری‌ها نیز گزارش عملکرد جلسات شهرستانی را ارسال نکرده‌اند.

وی تأکید کرد: سوادآموزی باید در اولویت برنامه‌های همه دستگاه‌های اجرایی قرار گیرد، زیرا شورای پشتیبانی نهضت سوادآموزی بر اساس مصوبه هیئت وزیران تشکیل شده و هر دستگاه دارای وظایف مشخص است.

معاون سوادآموزی آموزش و پرورش کردستان افزود: آموزش و پرورش تنها دبیر این شورا است و مسئولیت اجرای همه امور بر عهده این مجموعه نیست؛ بلکه همه دستگاه‌ها باید به وظایف قانونی خود عمل کنند.

وی، در ادامه سخنان خود با اشاره به اجرای طرح مدرسه‌محوری در حوزه سوادآموزی اظهار داشت: یکی از اتفاقات مهم سال گذشته، اجرای این طرح بود که پس از حدود چهار دهه، کلاس‌های سوادآموزی را بار دیگر به فضاهای رسمی آموزشی و مدارس ابتدایی بازگرداند.

غفاری افزود: در قالب این طرح، کلاس‌های سوادآموزی در مدارس و با استفاده از ظرفیت نیروهای حرفه‌ای آموزش و پرورش برگزار شد که علاوه بر افزایش نظارت آموزشی، زمینه بهبود وضعیت پرداختی آموزش‌دهندگان را نیز فراهم کرد.

معاون سوادآموزی آموزش و پرورش کردستان ادامه داد: استفاده از ظرفیت مدارس باعث شد فرآیند آموزش از حالت پراکنده خارج شده و نظم و انسجام بیشتری پیدا کند؛ چراکه مدرسه به عنوان یک پایگاه آموزشی رسمی، امکان نظارت و پشتیبانی بیشتری دارد.

غفاری با اشاره به آمار اجرای این طرح در استان گفت: در سال 1404 تعداد 82 پایگاه آموزشی با 232 کلاس برای سوادآموزی در استان پیش‌بینی شد که سهمیه جذب و آموزش یک‌هزار و 480 نفر برای کردستان تعیین شده بود.

وی اعلام کرد: از این تعداد، 72 پایگاه فعال شد و با تجمیع برخی پایگاه‌ها و استفاده از ظرفیت مدارس اقماری، در نهایت 66 پایگاه و 6 مرکز یادگیری محلی در استان فعالیت خود را آغاز کردند.

معاون سوادآموزی آموزش و پرورش کردستان خاطرنشان کرد: تعداد کلاس‌های سوادآموزی نیز با استقبال افراد و تلاش همکاران از 232 کلاس به 312 کلاس افزایش یافت که 299 کلاس به صورت عادی و 13 کلاس در ندامتگاه‌های استان برگزار شد.

وی ادامه داد: حجم اولیه ابلاغی استان یک‌هزار و 480 نفر بود که با افزایش ظرفیت، این میزان به یک‌هزار و 966 نفر رسید؛ از این تعداد، 403 نفر در دوره سوادآموزی، یک‌هزار و 403 نفر در دوره انتقال و 160 نفر در دوره تحکیم قرار گرفتند.

غفاری تصریح کرد: در سال جاری نیز افزایش 100 درصدی دوره تحکیم در دستور کار قرار گرفته است تا علاوه بر آموزش اولیه، تثبیت مهارت‌های کسب شده نیز دنبال شود.

معاون سوادآموزی آموزش و پرورش کردستان با اشاره به عملکرد استان در سال گذشته گفت: کردستان علاوه بر پوشش 100 درصدی حجم ابلاغی، درخواست افزایش سهمیه داد و توانست ظرفیت بیشتری را جذب کند.

وی افزود: بر اساس گزارش رسمی وزارت آموزش و پرورش، کردستان رتبه نخست کشور را در پوشش حجم ابلاغی سوادآموزی کسب کرد.

غفاری این موفقیت را حاصل همکاری مجموعه‌ای از دستگاه‌ها دانست و گفت: آموزش‌دهندگان، دستگاه‌های اجرایی، روحانیون، ائمه جمعه و رسانه‌ها در شناسایی و جذب افراد بی‌سواد نقش مهمی ایفا کردند.

وی با اشاره به اهمیت کیفیت آموزش اظهار کرد: امتحانات پایانی سوادآموزان به صورت حضوری برگزار شد و از مجموع یک‌هزار و 966 نفر تحت پوشش، یک‌هزار و 931 نفر در آزمون‌ها شرکت کردند.

معاون سوادآموزی آموزش و پرورش کردستان ادامه داد: از این تعداد، یک‌هزار و 182 نفر موفق به کسب قبولی شدند که میزان قبولی حدود 60 درصد بوده است.

وی افزود: همزمانی امتحانات با فصل کار، به‌ویژه برای افرادی که در بخش کشاورزی فعالیت داشتند، یکی از عوامل حضور نداشتن برخی سوادآموزان در آزمون‌ها بود.

غفاری با اشاره به دشواری‌های مرحله جدید سوادآموزی گفت: امروز دیگر با شرایط گذشته مواجه نیستیم و به لایه‌های سخت بی‌سوادی رسیده‌ایم.

وی تصریح کرد: نبود دسترسی کامل به اطلاعات اسمی و مکانی افراد بی‌سواد و کم‌سواد، یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر شناسایی جامعه هدف است.

معاون سوادآموزی آموزش و پرورش کردستان ادامه داد: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و دانشگاه علوم پزشکی می‌توانند در این زمینه همکاری مؤثری داشته باشند، اما در برخی شهرستان‌ها شبکه‌های بهداشت همکاری لازم را نداشته‌اند.

وی مشکلات اقتصادی، پراکندگی جمعیت در مناطق روستایی، مخالفت برخی خانواده‌ها با حضور افراد در کلاس‌ها و غیبت‌های ناشی از شرایط معیشتی را از دیگر چالش‌های سوادآموزی عنوان کرد.

غفاری همچنین از تلاش‌های آموزش‌دهندگان قدردانی کرد و گفت: این افراد برای شناسایی و جذب سوادآموزان به شهرها، روستاها و حتی منازل مراجعه می‌کنند و گاهی با سختی‌ها، بی‌مهری‌ها، توهین و حتی در مواردی برخوردهای نامناسب مواجه می‌شوند.

وی افزود: بخشی از آموزش‌دهندگان از سال 1392 تاکنون با نهضت سوادآموزی همکاری دارند و تعیین تکلیف وضعیت آنان همچنان نیازمند پیگیری است.

معاون سوادآموزی آموزش و پرورش کردستان خاطرنشان کرد: تشکیل کارگروه برای بررسی وضعیت آموزش‌دهندگان و پیگیری مطالبات آنان در دستور کار قرار گرفته است.

رسولی: مراکز مثبت زندگی، ظرفیت محلی برای شناسایی افراد بی‌سواد هستند

حسین رسولی، مدیرکل بهزیستی کردستان، نیز در این جلسه با اشاره به ظرفیت‌های این سازمان در حوزه سوادآموزی اظهار کرد: مراکز مثبت زندگی بهزیستی در محلات می‌توانند به عنوان یک ظرفیت اجتماعی برای شناسایی افراد بی‌سواد و کم‌سواد مورد استفاده قرار گیرند.

وی افزود: در استان حدود دو هزار و 566 نفر در جامعه هدف سوادآموزی شناسایی شده‌اند که بخش عمده آنان بی‌سواد و حدود 518 نفر نیز کم‌سواد هستند.

مدیرکل بهزیستی کردستان ادامه داد: بخش قابل توجهی از این افراد را جامعه معلولان، به‌ویژه افراد دارای معلولیت ذهنی و اختلالات روحی و روانی تشکیل می‌دهند که به دلیل شرایط خاص، امکان حضور در کلاس‌های سوادآموزی را ندارند.

رسولی تأکید کرد: تلاش می‌کنیم وظایفی را که در حوزه سوادآموزی بر عهده بهزیستی است به درستی انجام دهیم و از ظرفیت‌های موجود برای شناسایی و آموزش افراد واجد شرایط استفاده کنیم.

وی با اشاره به معرفی مراکز مثبت زندگی منتخب استان به مجموعه سوادآموزی گفت: این مراکز آمادگی دارند در اجرای برنامه‌های سوادآموزی همکاری کنند.

مدیرکل بهزیستی کردستان تصریح کرد: با توجه به رویکرد مدرسه‌محوری در برنامه‌های جدید، می‌توان از ظرفیت مراکز محله‌ای و پایگاه‌های اجتماعی نیز برای دسترسی بهتر به جامعه هدف استفاده کرد.

وی افزود: طرح «سلام محله» نیز یکی از ظرفیت‌های بهزیستی است که می‌تواند با مشارکت مردم و ساکنان محلات، زمینه شناسایی و حل مسائل اجتماعی از جمله بی‌سوادی را فراهم کند.

طوسی: کمیته امداد از جامعه هدف سوادآموزی حمایت می‌کند

رضا طوسی، مدیرکل کمیته امداد امام خمینی(ره) کردستان، نیز در جلسه شورای پشتیبانی سوادآموزی استان با تأکید بر آمادگی این نهاد برای همراهی با برنامه‌های سوادآموزی اظهار کرد: ما وظیفه خود می‌دانیم در چارچوب ضوابط شرعی و قانونی، تعامل و همکاری لازم را با مجموعه سوادآموزی داشته باشیم.

وی افزود: کمیته امداد سه موضوع مهم را در حوزه سوادآموزی دنبال می‌کند که نخستین آن، تشویق افراد جامعه هدف برای حضور در کلاس‌ها و کسب حداقل سواد و مهارت‌های ابتدایی است.

مدیرکل کمیته امداد کردستان ادامه داد: دومین موضوع، ارائه خدمات و حمایت‌های لازم از افرادی است که در دوره‌های سوادآموزی شرکت می‌کنند و سومین اقدام نیز ارائه بسته‌های تشویقی به افرادی است که پس از پایان دوره‌ها، موفق به دریافت مدرک می‌شوند.

طوسی تصریح کرد: برای این افراد بسته‌های تشویقی نقدی و کالایی پیش‌بینی شده است که جمع‌بندی اولیه آن انجام شده و پس از تکمیل مدارک افراد معرفی‌شده، آمار نهایی نیز به‌روزرسانی خواهد شد.

وی با اشاره به مدارک دریافت‌شده از سوی افراد تحت پوشش گفت: تاکنون حدود 83 نفر از افراد معرفی‌شده، مدارک خود را دریافت کرده و به کمیته امداد تحویل داده‌اند که بیشترین تعداد مربوط به شهرستان کامیاران با 38 نفر بوده است.

مدیرکل کمیته امداد کردستان خاطرنشان کرد: همکاران حوزه فناوری اطلاعات این نهاد آمادگی دارند اطلاعات افراد را از طریق کد ملی تطبیق دهند تا مشخص شود چه کسانی در دوره‌های گذشته شرکت کرده‌اند و چه افرادی نیازمند حضور مجدد در کلاس‌های آموزشی هستند.

طوسی افزود: این اقدام می‌تواند بخشی از فرآیند شناسایی جامعه هدف را تسهیل کرده و از موازی‌کاری‌ها جلوگیری کند.

وی تأکید کرد: کمیته امداد ظرفیت‌های خود را برای حمایت از طرح‌های سوادآموزی، شناسایی افراد نیازمند آموزش و ایجاد انگیزه برای حضور آنان در دوره‌ها به کار خواهد گرفت.

روایت خبرنگار؛ پایان بی‌سوادی، مأموریتی فراتر از یک آمار

بر اساس تحلیل خبرنگار تسنیم؛ جلسه شورای پشتیبانی سوادآموزی کردستان، بیش از آنکه صرفاً یک نشست اداری برای ارائه گزارش عملکرد باشد، تصویری از یک مأموریت اجتماعی بزرگ را ترسیم کرد؛ مأموریتی که سال‌هاست آغاز شده اما برای رسیدن به نقطه پایان، هنوز مسیر دشواری پیش‌رو دارد.

کردستان امروز یک موفقیت مهم را در کارنامه خود ثبت کرده است؛ کسب رتبه نخست کشور در پوشش سوادآموزی، آن هم در استانی با جغرافیای خاص، پراکندگی روستاها، مناطق مرزی و شرایط اجتماعی متفاوت، نشان می‌دهد که تلاش مجموعه آموزش و پرورش و دستگاه‌های همراه به نتیجه رسیده است.

اما در کنار این موفقیت، سخنان مسئولان یک واقعیت مهم را نیز آشکار کرد؛ اینکه مرحله امروز سوادآموزی با گذشته متفاوت است. زمانی مسئله اصلی، ایجاد کلاس و جذب گسترده افراد بود، اما اکنون جامعه هدف به گروه‌هایی رسیده که شناسایی آنها دشوارتر است.

افرادی که در مناطق دوردست زندگی می‌کنند، کسانی که به دلیل مشکلات اقتصادی، فرهنگی یا اجتماعی از آموزش بازمانده‌اند و گروه‌هایی که اطلاعات دقیق و قابل دسترسی از آنها وجود ندارد، آخرین حلقه‌های زنجیره بی‌سوادی هستند که رسیدگی به آنها نیازمند همکاری همه‌جانبه است.

نکته قابل تأمل در این جلسه، تأکید چندباره مسئولان بر پایان نگاه دستگاهی به سوادآموزی بود. واقعیت این است که آموزش و پرورش به تنهایی نمی‌تواند بار سنگین ریشه‌کنی بی‌سوادی را به مقصد برساند؛ چراکه شناسایی جامعه هدف نیازمند حضور دستگاه‌هایی است که ارتباط مستقیم با مردم دارند.

دهیاران، شوراهای روستا، مراکز بهداشت، بهزیستی، کمیته امداد، جهاد کشاورزی، دستگاه‌های حمایتی و رسانه‌ها هرکدام می‌توانند بخشی از این مسیر را هموار کنند.

از سوی دیگر، نباید از نقش آموزش‌دهندگان سوادآموزی غافل شد؛ افرادی که گاهی برای پیدا کردن یک سوادآموز، مسیرهای سخت روستایی را طی می‌کنند و با موانع مختلف اجتماعی و اقتصادی روبه‌رو می‌شوند. استمرار فعالیت این نیروها و توجه به مشکلات آنان، یکی از پیش‌نیازهای موفقیت برنامه‌های آینده است.

موضوع دیگری که در این نشست برجسته شد، مسئله «انسداد مبادی بی‌سوادی» بود؛ مفهومی که نشان می‌دهد مبارزه با بی‌سوادی فقط آموزش افراد بزرگسال نیست، بلکه جلوگیری از خروج کودکان از چرخه مدرسه نیز اهمیت اساسی دارد.

اگر کودکی امروز از آموزش بازبماند، ممکن است در سال‌های آینده به جامعه هدف سوادآموزی اضافه شود؛ بنابراین سرمایه‌گذاری بر آموزش ابتدایی، مهم‌ترین اقدام پیشگیرانه برای کاهش بی‌سوادی آینده است.

در مجموع، جلسه شورای پشتیبانی سوادآموزی کردستان نشان داد که استان در مسیر درستی حرکت کرده، اما رسیدن به هدف نهایی نیازمند عزم جدی‌تر، همکاری واقعی دستگاه‌ها و تبدیل سوادآموزی از یک برنامه سازمانی به یک مطالبه اجتماعی است.

رتبه نخست کشور یک نقطه افتخار است، اما نقطه پایان نیست؛ بلکه باید به عنوان انگیزه‌ای برای رسیدن به روزی باشد که بی‌سوادی در کردستان تنها یک خاطره تاریخی باشد و هیچ فرد آموزش‌پذیری از حق یادگیری محروم نماند.

انتهای پیام/