حصر آبادان شکسته شد؛ روایت عملیات ثامن‌الائمه(ع) و آزادسازی خوزستان

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اهواز، با آغاز جنگ تحمیلی در 31 شهریور 1359، آبادان به دلیل موقعیت حیاتی، اقتصادی و جغرافیایی خود، هدف اصلی تجاوز رژیم بعث قرار گرفت. نیروهای عراقی با پیشروی در مناطق اطراف، تلاش کردند تا با قطع مسیرهای ارتباطی و پشتیبانی، این شهر را به محاصره کامل درآورند. در طول ماه‌های محاصره، رزمندگان و مردم غیور آبادان با مقاومتی ستودنی در برابر حملات دشمن ایستادگی کردند.

فرمان تاریخی امام خمینی(ره)

استمرار وضعیت محاصره، ضرورت طراحی عملیاتی قاطع برای شکستن حلقه حصر را به اولویت فرماندهان جنگ تبدیل کرد. در این راستا، فرمان تاریخی بنیان‌گذار جمهوری اسلامی، حضرت امام خمینی(ره)، در چهاردهم آبان 1359 بر ضرورت شکستن حصر آبادان تأکید کرد. پس از آن، طرح‌های عملیاتی مختلفی تدوین و با هماهنگی میان ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مقدمات اجرای عملیات نهایی فراهم شد.

آغاز عملیات؛ رمز «نصر من‌الله و فتح قریب»

سرانجام در ساعت یک بامداد پنجم مهرماه 1360، عملیات ثامن‌الائمه(ع) با رمز مقدس «نصر من‌الله و فتح قریب» در منطقه شرق رودخانه کارون و شمال آبادان آغاز شد. نیروهای ارتش و سپاه در محورهای عملیاتی مختلف از جمله دارخوین، فیاضیه، ایستگاه هفت و دوازده و جاده آبادان-ماهشهر، با بهره‌گیری از اصل غافلگیری و شناخت دقیق زمین، به مواضع نیروهای عراقی یورش بردند.

هدف اصلی این عملیات، تصرف و تأمین ساحل شرقی کارون، انهدام نیروهای دشمن و باز کردن مسیرهای ارتباطی آبادان بود. پیشروی سریع نیروهای ایرانی در روزهای نخست، موجب تضعیف مواضع عراق و عقب‌نشینی یا تسلیم بخشی از نیروهای دشمن شد.

دستاوردهای عملیات ثامن‌الائمه(ع)

عملیات ثامن‌الائمه(ع) که پس از 42 ساعت نبرد سنگین به پیروزی رسید، دستاوردهای چشمگیری به همراه داشت: آزادسازی بیش از 150 کیلومتر مربع از خاک ایران و بازپس‌گیری دو جاده استراتژیک اهواز به آبادان و ماهشهر به آبادان؛ انهدام 90 دستگاه تانک و نفربر و به غنیمت گرفتن 100 دستگاه تانک و نفربر از تجهیزات دشمن؛ کشته و زخمی شدن حدود 3000 تن از نیروهای عراقی و اسارت بیش از 1800 نفر از سربازان و افسران ارتش بعث؛ و خروج آبادان از محاصره 349 روزه و بازگشایی مسیرهای ارتباطی این شهر با سایر نقاط کشور.

وحدت ارتش و سپاه؛ تجربه‌ای ماندگار در خوزستان

عملیات ثامن‌الائمه(ع) را می‌توان یکی از نقاط عطف جنگ ایران و عراق در سال 1360 دانست. این عملیات ضمن پایان دادن به محاصره آبادان، تجربه مهمی از همکاری عملیاتی ارتش و سپاه در مقیاس گسترده فراهم کرد. پس از عزل بنی‌صدر، این نخستین عملیات مشترک نیروهای ارتش و سپاه بود که با موفقیت کامل پایان یافت و زمینه را برای ادامه عملیات‌های بزرگ نیروهای ایرانی در جبهه جنوب فراهم ساخت.

شهادت فرماندهان؛ سروهای سوخته حصر آبادان

پس از پایان موفقیت‌آمیز عملیات، پنج نفر از فرماندهان رده بالای ارتش و سپاه برای تقدیم گزارش به امام خمینی(ره) عازم تهران شدند. اما در ساعت 19:59 روز هفتم مهرماه، هواپیمای سی-130 حامل آنان در جنوب غربی کهریزک دچار سانحه شد و تمام سرنشینان به شهادت رسیدند.

سرلشکر ولی‌الله فلاحی (رئیس ستاد مشترک ارتش)، سرلشکر سیدموسی نامجو (وزیر دفاع)، سرلشکر یوسف کلاهدوز (قائم‌مقام فرماندهی سپاه)، سرلشکر جواد فکوری (مشاور جانشین رئیس ستاد مشترک) و سرلشکر محمدعلی جهان‌آرا (فرمانده سپاه خرمشهر و آبادان) پنج فرماندهی بودند که در این سانحه به همرزمان شهیدشان پیوستند.

آبادان؛ نماد مقاومت خوزستان

امروز، شکست حصر آبادان نه‌تنها یک رویداد نظامی، بلکه بخشی از حافظه تاریخی مردم خوزستان و نمادی از مقاومت مردم، ایثار رزمندگان و نقش همکاری نیروهای مسلح در دفاع از تمامیت ارضی کشور به شمار می‌رود. عملیات ثامن‌الائمه(ع) ثابت کرد که با ایمان، وحدت و ولایت‌پذیری، می‌توان غیرممکن‌ها را ممکن ساخت و دشمن متجاوز را به عقب راند.

یادداشت از: علی‌رضا احمدی، فعال حوزه دفاع مقدس

انتهای پیام/