جشنواره سماق؛ وقتی ظرفیت‌های ژاورود زیر سایه یک حاشیه فرهنگی قرار گرفت

به گزارش خبرگزاری تسنیم از سروآباد، نخستین جشنواره استانی سماق در روستای ژان شهرستان سروآباد، با هدف معرفی ظرفیت‌های کشاورزی، اقتصادی و گردشگری منطقه ژاورود برگزار شد؛ رویدادی که می‌توانست فرصتی برای معرفی توانمندی‌های روستاییان، حمایت از تولیدکنندگان و برجسته‌سازی ظرفیت‌های کم‌نظیر این منطقه باشد، اما بخشی از حاشیه‌های آن، پرسش‌هایی جدی درباره نحوه صدور مجوز، اجرای برنامه و نظارت فرهنگی بر چنین رویدادهایی ایجاد کرده است.

در این جشنواره، علاوه بر معرفی سماق و فرآورده‌های آن، محصولات بومی و توانمندی‌های روستاییان نیز به نمایش درآمد و بر ضرورت توسعه زنجیره تولید، فرآوری، بسته‌بندی و بازاریابی این محصول تأکید شد؛ موضوعی که از منظر اقتصادی و توسعه روستایی، قابل توجه و شایسته حمایت است. با این حال، بخشی از برنامه‌های جانبی جشنواره که به اجرای هه‌لپرکی کردی اختصاص داشت، بنا بر تصاویر و مشاهدات منتشرشده و در اختیار خبرنگار، با صحنه‌هایی همراه شد که درباره رعایت موازین و شئونات مورد انتظار در یک برنامه عمومی، محل پرسش و انتقاد است.

مسئله اصلی اما صرفاً به نحوه اجرای یک بخش از برنامه بازنمی‌گردد؛ پرسش مهم‌تر این است که چنین جشنواره‌ای با مجوز کدام دستگاه یا نهاد برگزار شده و مسئولیت نظارت بر محتوای برنامه‌ها و نحوه اجرای آن بر عهده چه مجموعه‌ای بوده است؟ اگر برای برگزاری این رویداد، مجوزهای لازم صادر شده، طبیعی است که فرآیند صدور مجوز باید شامل پیش‌بینی دقیق چارچوب برنامه‌ها و الزامات فرهنگی و اجتماعی نیز باشد.

از سوی دیگر، اگر دستگاه‌های متولی پیش از برگزاری از محتوای برنامه و نحوه اجرای بخش‌های مختلف آن اطلاع داشته‌اند، این پرسش مطرح می‌شود که چرا برای جلوگیری از بروز حاشیه‌های قابل پیش‌بینی، تدبیر و نظارت کافی صورت نگرفته است؟ و اگر چنین موضوعی در برنامه پیش‌بینی نشده بوده، مسئولیت نظارت حین برگزاری بر عهده چه نهادی قرار داشته است؟

در این میان، جایگاه ستاد امر به معروف و نهی از منکر کردستان نیز قابل پرسش است. فارغ از اختلاف‌نظرها درباره مدیریت و شیوه اجرای مأموریت این ستاد، انتظار افکار عمومی آن است که نهادی با مأموریت مشخص در حوزه ترویج معروف‌ها و پیشگیری از ناهنجاری‌های اجتماعی، در برنامه‌های عمومی و پرمخاطبی که با حضور مسئولان برگزار می‌شود، نقش خود را در قالب نظارت، تذکر و مطالبه‌گری ایفا کند.

سؤال اینجاست؛ آیا نمایندگان و ناظران فرهنگی و اجتماعی در جریان نحوه اجرای این بخش از جشنواره بوده‌اند؟ اگر بوده‌اند، چه اقدام یا تذکری صورت گرفته و اگر نبوده‌اند، چرا سازوکار نظارت بر چنین برنامه‌هایی فعال نبوده است؟ پاسخ شفاف به این پرسش‌ها می‌تواند از تکرار چنین حاشیه‌هایی در برنامه‌های بعدی جلوگیری کند.

البته نقد این بخش از جشنواره نباید اصل برگزاری آن را تحت‌الشعاع قرار دهد. منطقه ژاورود از ظرفیت‌های قابل توجهی در حوزه کشاورزی، محصولات بومی، گردشگری و فرهنگ محلی برخوردار است و معرفی سماق و حمایت از تولیدکنندگان و روستاییان، اقدامی است که می‌تواند به اقتصاد منطقه و ایجاد فرصت‌های جدید برای مردم کمک کند. اتفاقاً حفظ شأن چنین رویدادهایی می‌تواند به ماندگاری و اعتبار بیشتر آنها نیز کمک کند.

فرهنگ کردی و آیین‌های بومی نیز بخشی از سرمایه فرهنگی این منطقه است و پرداختن به آن می‌تواند در چارچوبی منظم، متناسب با فضای عمومی و با رعایت ضوابط و شئونات مورد انتظار جامعه انجام شود. بنابراین مسئله، اصل معرفی فرهنگ بومی یا اجرای هه‌لپرکی نیست؛ مسئله، نحوه اجرا، چارچوب برنامه و مسئولیت دستگاه‌های متولی در قبال آن است.

اکنون انتظار می‌رود دستگاه برگزارکننده و نهادهای مسئول، بدون فرافکنی و با رویکردی مسئولانه، درباره فرآیند صدور مجوز، تعیین محتوای برنامه‌ها و نحوه نظارت بر این جشنواره توضیح دهند. همچنین شایسته است مشخص شود آیا برای چنین رویدادهایی سازوکار مشخصی برای نظارت فرهنگی پیش‌بینی شده است یا نظارت‌ها صرفاً پس از وقوع حاشیه‌ها و انتشار تصاویر در فضای عمومی آغاز می‌شود؟

جشنواره سماق می‌توانست و همچنان می‌تواند الگویی برای پیوند اقتصاد روستایی، کشاورزی، گردشگری و فرهنگ بومی باشد؛ اما تحقق این هدف نیازمند آن است که هم تولیدکننده دیده شود، هم فرهنگ منطقه، هم قانون و هم شأن جامعه.

حمایت از رویدادهای محلی زمانی نتیجه‌بخش خواهد بود که دستگاه‌های مسئول، از مرحله صدور مجوز تا پایان برنامه، مسئولیت خود را جدی بگیرند و اجازه ندهند ضعف نظارت، حاشیه‌ای ایجاد کند که اصل ظرفیت‌های ارزشمند منطقه را به حاشیه ببرد.

اکنون یک مطالبه ساده و روشن باقی می‌ماند: مسئول صدور مجوز این جشنواره چه نهادی بوده، مسئول نظارت بر محتوای آن چه دستگاهی بوده و ستاد امر به معروف و نهی از منکر در قبال حاشیه‌های ایجادشده چه نقشی داشته و چه پاسخی دارد؟ پاسخ به همین چند سؤال، می‌تواند بسیاری از ابهامات شکل‌گرفته پیرامون این رویداد را روشن کند.

انتهای پیام/