وقتی فاکتور لبنیات «پرچرب» می‌شود، سفره‌ها «کم‌چرب»

به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، افزایش قیمت محصولات لبنی بار دیگر به یکی از دغدغه‌های اصلی خانوار‌ها تبدیل شده است. در حالی که هنوز مدت زیادی از آخرین اصلاح نرخ محصولات لبنی پرمصرف نگذشته، قیمت سه قلم از چهار محصول مشمول نرخ‌گذاری رسمی بار دیگر افزایش یافته است؛ افزایشی که این بار با استناد به «ارتقای کیفیت و افزایش درصد چربی» توجیه شده، اما پرسش‌های جدی درباره علت واقعی این تصمیم به وجود آورده است.

بازار لبنیات در ماه‌های اخیر بار‌ها شاهد تغییر قیمت انواع شیر، ماست، خامه و بستنی بوده است، اما چهار قلم کالای اساسی این گروه به دلیل برخورداری از نرخ مصوب، شرایط متفاوتی دارند.

آخرین بار در 20 خرداد امسال و پس از افزایش قیمت شیرخام و رشد هزینه‌های تولید، نرخ رسمی این محصولات اصلاح شد. بر اساس آن مصوبه، شیر نایلونی کم‌چرب 900 گرمی 84 هزار تومان، شیر بطری یک لیتری کم‌چرب 98 هزار تومان، پنیر 400 گرمی 203 هزار تومان و ماست دبه‌ای دو کیلوگرمی 228 هزار تومان قیمت‌گذاری شدند.

اکنون، کمتر از دو ماه پس از آن تصمیم، قیمت سه محصول شامل شیر بطری، شیر نایلونی و ماست دبه‌ای دوباره افزایش یافته است.

بر اساس مصوبه جدید کارگروه امنیت غذایی و تنظیم بازار کالا‌های کشاورزی، قیمت شیر بطری یک لیتری با چربی 2.5 درصد به 120 هزار تومان، شیر نایلونی 900 گرمی با همین میزان چربی به 91 هزار تومان و ماست دبه‌ای دو کیلوگرمی 2.5 درصد چربی به 265 هزار تومان رسیده است.

تنها پنیر از این افزایش قیمت مستثنا مانده است هر چند که در همین راستا یک پنیر کوچک با انواع برند متفاوت‌های کمتر از 60 هزار تومان نیست و دیگر خبری حتی از پنیر‌های کوچک روزانه نیست.

آنچه این مصوبه را از تصمیم‌های پیشین متمایز می‌کند، استدلال ارائه‌شده برای افزایش قیمت است. در توضیح این تصمیم اعلام شده که استقبال کمتر مصرف‌کنندگان از محصولات کم‌چرب، دلیل افزایش درصد چربی این اقلام و در نتیجه اصلاح قیمت آنها بوده است.

با این حال، بسیاری از کارشناسان معتقدند ریشه کاهش تقاضا را باید در جای دیگری جست‌و‌جو کرد. در شرایطی که تورم مواد غذایی فشار سنگینی بر بودجه خانوار‌ها وارد کرده و قدرت خرید مردم کاهش یافته، این پرسش مطرح می‌شود که آیا مصرف‌کنندگان به دلیل پایین بودن درصد چربی از خرید این محصولات صرف‌نظر کرده‌اند یا افزایش قیمت‌ها باعث کوچک‌تر شدن سهم لبنیات در سبد غذایی خانواده‌ها شده است؟

این نخستین بار نیست که تغییر مشخصات یک محصول به تغییر قیمت آن منجر می‌شود. در سال‌های گذشته نیز برخی تولیدکنندگان با ایجاد تغییراتی مانند افزایش درصد چربی یا افزودن طعم‌های جدید، محصول خود را از فهرست کالا‌های دارای قیمت مصوب خارج می‌کردند. استدلال آنها این بود که نرخ‌های دستوری، هزینه‌های تولید را پوشش نمی‌دهد و ادامه تولید با آن قیمت‌ها صرفه اقتصادی ندارد.

زنگ خطر سلامت جامعه با کاهش مصرف لبنیات

همزمان، آمار‌های رسمی نیز از روند نگران‌کننده کاهش مصرف لبنیات در کشور حکایت دارد. علی احسان ظفری، مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی، پیش‌تر اعلام کرده بود سرانه مصرف لبنیات در ایران به کمتر از 50 کیلوگرم در سال رسیده است؛ رقمی که فاصله زیادی با میانگین جهانی حدود 160 کیلوگرم دارد.

این آمار نشان می‌دهد افت تقاضا بیش از آنکه به ویژگی‌های محصول مربوط باشد، با توان اقتصادی خانوار‌ها ارتباط دارد.

کارشناسان بر این باورند که برای جلوگیری از کاهش بیشتر مصرف لبنیات، سیاست‌های حمایتی باید از تمرکز صرف بر قیمت‌گذاری فاصله بگیرد و به سمت تقویت قدرت خرید مردم حرکت کند.

اجرای طرح‌هایی مانند اختصاص یارانه یا کالابرگ ویژه خرید لبنیات، احیای طرح شیر مدارس و حمایت از تغذیه کودکان می‌تواند بخشی از این روند نزولی را جبران کند.

فریاد مردم از گرانی لبنیات: سفره‌ها خالی شد

یک شهروند شیرازی در گفت‌و‌گو با خبرنگار تسنیم از شیراز، با اشاره به افزایش قیمت لبنیات گفت: قبلاً هر روز برای بچه‌ها شیر و پنیر می‌خریدیم، اما حالا قیمت‌ها آن‌قدر بالا رفته که مجبور شده‌ایم مقدار خرید را کم کنیم. صبحانه دیگر مثل گذشته متنوع نیست و بیشتر روز‌ها فقط نان و چای داریم.

وی افزود: نگرانی اصلی ما سلامت بچه‌هاست. لبنیات برای رشد آنها ضروری است، اما با این قیمت‌ها خرید منظم شیر، ماست و پنیر برای بسیاری از خانواده‌ها دشوار شده است.

یکی دیگر از شهروندان شیرازی نیز با بیان اینکه گرانی لبنیات فشار زیادی بر خانواده‌ها وارد کرده است، اظهار کرد: صبحانه از سفره ما تقریبا حذف شده و اگر هم چیزی باشد، معمولاً نان به همراه گوجه تنهاست. خرید پنیر، کره یا شیر برایمان به یک هزینه سنگین تبدیل شده است.

وی ادامه داد: مردم نگران آینده و افزایش بیشتر قیمت‌ها هستند. انتظار داریم مسئولان برای کنترل قیمت لبنیات و حمایت از سفره خانوار‌ها اقدام جدی انجام دهند.

انتهای پیام/424/