هجرت حضرت معصومه(س) چگونه مسیر گسترش معارف اهل‌بیت(ع) را تغییرداد؟

مهری عزیزپور، پژوهشگر مطالعات ادیان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد با بیان اینکه آثار این هجرت را می‌توان در چند سطح بررسی کرد، اظهارکرد: حضور حضرت معصومه(س) در ایران موجب شد دامنه فعالیت‌های علمی و معرفتی مرتبط با اهل‌بیت(ع) از سرزمین‌های عربی به مناطق ایرانی گسترش پیدا کند و زمینه برای تبدیل شدن ایران به یکی از کانون‌های مهم تولید و ترویج معارف اهل‌بیت(ع) فراهم شود.

پژوهشگر مطالعات ادیان ادامه داد: در میان شهرهای ایران، قم به دلیل حضور حضرت معصومه(س) جایگاه ویژه‌ای پیدا کرد و به مرور به یکی از مراکز مهم علمی تشیع تبدیل شد؛ از این رو در بررسی پیشینه علمی قم، نمی‌توان نقش حضور آن حضرت و ارتباط آن با شکل‌گیری این جایگاه را نادیده گرفت.

عزیزپور همچنین به پیامدهای هویتی حضور حضرت معصومه(س) اشاره کرد و افزود: این حضور زمینه‌ای برای شکل‌گیری ارتباط عمیق میان فرهنگ ایرانی و عقیده اصیل شیعه فراهم کرد و در روند تثبیت و گسترش تشیع در ایران اثرگذار بود.

وی در ادامه با تشریح جایگاه حضرت معصومه(س) در میان خاندان اهل‌بیت(ع) تصریح کرد: شخصیت ایشان را نمی‌توان تنها بر اساس نسبت خانوادگی با اهل‌بیت(ع) تعریف کرد؛ بلکه از نظر علمی و اعتقادی نیز جایگاه قابل توجهی دارند و می‌توان ایشان را از شخصیت‌های اثرگذار در حفظ و انتقال معارف اهل‌بیت(ع) دانست.

این پژوهشگر مطالعات ادیان با اشاره به دو ویژگی برجسته در سیره حضرت معصومه(س) گفت: در شخصیت ایشان، معنویت و بصیرت در کنار یکدیگر قرار گرفته است. عبادت برای آن حضرت صرفاً مجموعه‌ای از اعمال فردی نبود، بلکه پشتوانه‌ای برای تقویت روحیه مقاومت و توان ایستادگی در برابر شرایط دشوار تاریخی به شمار می‌رفت.

عزیزپور خاطرنشان کرد: یکی از نکات مهم در سیره حضرت معصومه(س) این است که تقوا و پاکدامنی را نمی‌توان صرفاً اموری شخصی و فردی دانست؛ این ویژگی‌ها می‌توانند زمینه‌ای برای شکل‌گیری شخصیت اجتماعی اثرگذار و توان مقابله با چالش‌ها باشند.

وی با تأکید بر ضرورت تبدیل سیره حضرت معصومه(س) به مفاهیمی قابل استفاده برای نسل جدید اظهار داشت: اگر قرار باشد این سیره برای دختران و بانوان امروز الگو باشد، نباید صرفاً به بیان روایت‌های تاریخی درباره زندگی ایشان اکتفا کرد، بلکه لازم است مفاهیم موجود در این سیره به زبان نیازهای امروز بازخوانی شود.

پژوهشگر مطالعات ادیان، دانش و آگاهی را یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های این بازخوانی دانست و گفت: دختران امروز در معرض فشارهای رسانه‌ای و چالش‌های مختلف هویتی قرار دارند و یکی از پیام‌های سیره حضرت معصومه(س) این است که هویت انسان می‌تواند بر شناخت، آگاهی و بصیرت استوار باشد و عزت نفس نباید صرفاً از ظواهر و معیارهای مادی تأثیر بگیرد.

عزیزپور در ادامه درباره مفهوم عفاف بیان کرد: عفاف را نباید تنها در چارچوب مسئله پوشش تعریف کرد، بلکه این مفهوم با کرامت انسانی و توانایی فرد برای حفظ ارزش‌های خود در برابر فشارهای فرهنگی ارتباط دارد. از این منظر، حضرت معصومه(س) نمونه‌ای از استواری بر ارزش‌ها و حفظ کرامت انسانی ارائه می‌کنند.

وی مسئولیت‌پذیری و تاب‌آوری را از دیگر ابعاد قابل توجه در سیره حضرت معصومه(س) برشمرد و افزود: برای نوجوان امروز مهم است که بداند حفظ باورها و ایستادگی بر آنچه درست می‌داند، بدون اراده و احساس مسئولیت امکان‌پذیر نیست.

این پژوهشگر مطالعات ادیان ادامه داد: سفر حضرت معصومه(س) و تحمل دشواری‌های مسیر می‌تواند از این منظر برای دختران امروز قابل توجه باشد که انسان در مواجهه با سختی‌ها نباید صرفاً در موضع انفعال قرار بگیرد، بلکه می‌تواند با داشتن هدف، تصمیم‌گیری آگاهانه و پذیرش مسئولیت، مسیر زندگی خود را دنبال کند.

انتهای پیام/282