327 واژگونی تانکر در کردستان؛ آماری که زنگ خطر را به صدا درآورد

به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، در میان ده‌ها آمار ارائه‌شده در نشست خبری امروز محیط زیست کردستان، شاید هیچ عددی به اندازه «327 واژگونی تانکرهای حامل مواد سوختی از سال 1388 تاکنون در استان» تأمل‌برانگیز نبود؛ آماری که در نگاه نخست تنها یک عدد به نظر می‌رسد، اما در واقع روایتی از ده‌ها حادثه، تهدید برای جان انسان‌ها، آلودگی منابع طبیعی و هزینه‌های سنگین اقتصادی و زیست‌محیطی است.

کردستان استانی کوهستانی با محورهای مواصلاتی پرپیچ‌وخم و شیب‌های تند است که سال‌هاست بخش مهمی از حمل‌ونقل سوخت و کالاهای خطرناک از مسیرهای آن انجام می‌شود. هر واژگونی تانکر، علاوه بر احتمال بروز تلفات انسانی، می‌تواند خاک، رودخانه‌ها، سفره‌های آب زیرزمینی و پوشش گیاهی منطقه را نیز در معرض آسیب قرار دهد.

از سوی دیگر، این حوادث تنها یک مسئله ترافیکی نیستند؛ بلکه به بحرانی چندوجهی در حوزه محیط زیست، مدیریت بحران و زیرساخت‌های حمل‌ونقل تبدیل شده‌اند؛ بحرانی که نیازمند نگاه فرابخشی و اقدام پیشگیرانه است.

آماری که معاون محیط زیست آن را «تأیید» کرد

کژال حبیب‌زاده، معاون محیط زیست انسانی اداره‌کل حفاظت محیط زیست کردستان، در نشست خبری هفته محیط زیست با اشاره به این موضوع گفت: از سال 1388 تاکنون 327 مورد واژگونی تانکر در استان کردستان اتفاق افتاده که آمار قابل تأملی است و امیدواریم اقداماتی انجام شود که این آمارها کاهش یابد.

هرچند وی جزئیاتی از میزان خسارت‌های زیست‌محیطی این حوادث ارائه نکرد، اما نفس تکرار چنین سوانحی نشان می‌دهد که استان با یک چالش جدی و مزمن روبه‌رو است.

تهدیدی برای رودخانه‌ها و منابع آب

کردستان با در اختیار داشتن حدود هفت درصد آب‌های سطحی کشور، یکی از استان‌های مهم از نظر منابع آبی محسوب می‌شود. در چنین شرایطی، نشت احتمالی فرآورده‌های نفتی ناشی از واژگونی تانکرها می‌تواند سلامت رودخانه‌ها، چشمه‌ها و منابع آب زیرزمینی را با مخاطره مواجه کند.

آلودگی نفتی علاوه بر آسیب به اکوسیستم‌های طبیعی، هزینه‌های سنگینی برای پاکسازی محیط و احیای مناطق آلوده به همراه دارد و در برخی موارد آثار آن تا سال‌ها باقی می‌ماند.

جاده‌های پرخطر و ضرورت بازنگری در زیرساخت‌ها

بخش قابل توجهی از محورهای ارتباطی کردستان در مناطق کوهستانی قرار دارد؛ مسیرهایی که به دلیل پیچ‌های متعدد، شیب‌های تند و شرایط جغرافیایی خاص، همواره جزو جاده‌های حادثه‌خیز کشور شناخته می‌شوند.

در کنار این موضوع، فرسودگی برخی ناوگان حمل‌ونقل، خستگی رانندگان، حجم بالای تردد خودروهای سنگین و نبود برخی زیرساخت‌های ایمنی، می‌تواند احتمال وقوع چنین حوادثی را افزایش دهد.

پیشگیری؛ حلقه مفقوده مدیریت بحران

کارشناسان معتقدند کاهش این آمار تنها با واکنش پس از حادثه امکان‌پذیر نیست و باید مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه در دستور کار قرار گیرد؛ از ارتقای استانداردهای ایمنی ناوگان و اصلاح نقاط حادثه‌خیز گرفته تا افزایش نظارت بر حمل مواد خطرناک، آموزش رانندگان و تجهیز تیم‌های واکنش سریع برای مهار آلودگی‌های احتمالی.

همچنین پایش مستمر مسیرهای تردد تانکرهای حامل سوخت و تدوین برنامه‌های مشترک میان دستگاه‌های متولی راه، محیط زیست، مدیریت بحران و شرکت‌های حمل‌ونقل می‌تواند نقش مؤثری در کاهش این مخاطرات ایفا کند.

عددی که باید به مطالبه عمومی تبدیل شود

327 واژگونی تانکر در کمتر از دو دهه که دو مورد آن مربوط به سال جاری بوده، صرفاً یک آمار اداری نیست؛ این عدد هشداری است که ضرورت بازنگری در ایمنی حمل‌ونقل جاده‌ای و حفاظت از محیط زیست کردستان را یادآوری می‌کند.

بر اساس این گزارش؛ انتظار می‌رود دستگاه‌های مسئول با ارائه برنامه‌ای شفاف برای کاهش این حوادث، ضمن صیانت از جان شهروندان، از منابع طبیعی و سرمایه‌های زیست‌محیطی استان نیز به شکلی مؤثر حفاظت کنند؛ چراکه تکرار چنین رخدادهایی می‌تواند خساراتی جبران‌ناپذیر برای نسل امروز و آینده به همراه داشته باشد.

 انتهای پیام/481