یادداشت| ورزش لرستان؛ از ظرفیت‌های طلایی تا چالش‌های مدیریتی

به گزارش خبرگزاری تسنیم از خرم‌آباد، ورزش در جهان امروز، دیگر صرفاً عرصه‌ای برای رقابت، قهرمانی و کسب مدال نیست؛ بلکه به‌عنوان یک نظام اجتماعی، فرهنگی و حتی اقتصادی، بخشی از فرآیند توسعه جوامع محسوب می‌شود. در ادبیات نوین مدیریت ورزش، موفقیت یک منطقه تنها با تعداد قهرمانان و افتخارات مقطعی سنجیده نمی‌شود، بلکه کیفیت نظام مدیریتی، اثربخشی سیاست‌گذاری‌ها، بهره‌وری منابع، توسعه زیرساخت‌ها و توانایی ایجاد یک مسیر پایدار برای پرورش استعدادها، از مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی عملکرد ورزشی به شمار می‌روند.

با این نگاه، بررسی وضعیت ورزش لرستان نشان می‌دهد که مسئله اصلی این استان نه کمبود استعداد و نه فقدان ظرفیت‌های انسانی است؛ چراکه لرستان همواره یکی از قطب‌های مهم کشور در پرورش ورزشکاران مستعد و قهرمانان ملی و بین‌المللی بوده است. چالش اساسی، ناتوانی در تبدیل این سرمایه انسانی ارزشمند به یک مزیت پایدار از طریق مدیریت علمی، برنامه‌ریزی راهبردی و سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد است.

ورزش لرستان امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند عبور از مدیریت روزمره و واکنشی و حرکت به سمت “حکمرانی کارآمد و مبتنی بر شایستگی در ورزش” است؛ رویکردی که در آن تصمیمات مدیریتی بر پایه تخصص، تجربه، دانش سازمانی، ارزیابی عملکرد و شناخت دقیق ظرفیت‌های بومی اتخاذ شود. تجربه نظام‌های موفق ورزشی در جهان نشان می‌دهد که توسعه پایدار زمانی محقق می‌شود که مدیریت ورزش از وابستگی به تصمیمات مقطعی فاصله گرفته و بر مبنای یک چارچوب علمی و هدفمند اداره شود.

یکی از چالش‌های بنیادین ورزش لرستان، فقدان یک نظام جامع مدیریت راهبردی است. توسعه ورزش نیازمند داشتن چشم‌انداز مشخص، اهداف قابل سنجش، برنامه‌های عملیاتی و شاخص‌های ارزیابی عملکرد است. بدون چنین چارچوبی، تصمیم‌گیری‌ها ناگزیر به اقدامات کوتاه‌مدت محدود می‌شود و ظرفیت‌های موجود به جای آنکه در یک مسیر توسعه‌ای قرار گیرند، صرف مدیریت مسائل روزمره خواهند شد.

در این میان، مسئله کیفیت مدیریت و نحوه انتخاب مدیران ورزشی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. مدیریت ورزش، حوزه‌ای تخصصی است و نمی‌توان آن را صرفاً با نگاه اداری اداره کرد. مدیر موفق ورزشی باید علاوه بر برخورداری از مهارت‌های مدیریتی، شناخت کافی از فرآیندهای استعدادیابی، توسعه ورزش قهرمانی، مدیریت منابع انسانی، ارتباط با ذی‌نفعان و الزامات محیط ورزش داشته باشد. فاصله گرفتن از معیارهای شایستگی در انتخاب مدیران، به مرور موجب کاهش بهره‌وری سازمانی، تضعیف انگیزه در بدنه ورزش و کاهش اعتماد جامعه ورزشی خواهد شد.

حکمرانی کارآمد و مبتنی بر شایستگی در ورزش، بر این اصل استوار است که مسئولیت‌های مدیریتی باید به افرادی سپرده شود که از ترکیب دانش، تجربه و توانایی اجرایی لازم برخوردار باشند. استفاده از نیروهای متخصص و توانمند، نه یک مطالبه شخصی یا جناحی، بلکه یک ضرورت مدیریتی برای ارتقای عملکرد سازمان‌های ورزشی است.

از سوی دیگر، ورزش لرستان با چالش نبود یک نظام تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و پژوهش نیز مواجه است. مدیریت نوین ورزش ایجاب می‌کند که سیاست‌گذاری‌ها بر اساس اطلاعات دقیق، مطالعات کارشناسی و تحلیل ظرفیت‌های واقعی استان انجام شود. استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها، پژوهشگران حوزه مدیریت ورزش و متخصصان این حوزه می‌تواند زمینه عبور از تصمیمات سلیقه‌ای و حرکت به سمت مدیریت مبتنی بر شواهد را فراهم کند.

موضوع عدالت در توزیع منابع و امکانات ورزشی نیز یکی دیگر از مؤلفه‌های مهم کارآمدی مدیریتی است. توسعه متوازن ورزش زمانی امکان‌پذیر خواهد بود که تخصیص اعتبارات، امکانات و حمایت‌ها بر اساس شاخص‌های شفاف، ظرفیت‌های منطقه‌ای و نیازسنجی علمی صورت گیرد. هرگونه احساس تبعیض در این زمینه، علاوه بر کاهش انگیزه ورزشکاران، سرمایه اجتماعی ورزش را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.

در همین راستا، اجرای آمایش سرزمینی ورزش می‌تواند یکی از مهم‌ترین گام‌ها برای اصلاح فرآیند توسعه ورزش استان باشد. همه مناطق لرستان از ظرفیت‌ها و مزیت‌های یکسان برخوردار نیستند و برنامه‌ریزی ورزشی باید متناسب با ویژگی‌های هر منطقه انجام شود. شناسایی رشته‌های دارای ظرفیت، هدایت منابع به سمت استعدادهای واقعی و ایجاد زنجیره منسجم از استعدادیابی تا قهرمانی، از الزامات توسعه پایدار ورزش به شمار می‌رود.

زیرساخت‌های ورزشی نیز همچنان یکی از چالش‌های جدی ورزش لرستان است. فرسودگی اماکن ورزشی، کمبود فضاهای استاندارد و نیمه‌تمام ماندن برخی پروژه‌ها، امکان برنامه‌ریزی بلندمدت را محدود کرده است. توسعه ورزش قهرمانی بدون برخورداری از زیرساخت‌های مناسب، امکان تحقق پایدار نخواهد داشت؛ چراکه قهرمان‌پروری حاصل یک فرآیند پیوسته شامل استعدادیابی، آموزش، مربیگری، امکانات و حمایت‌های تخصصی است.

در این میان، ورزش بانوان و ورزش همگانی نیز نیازمند نگاه راهبردی‌تر هستند. بانوان ورزشکار لرستان بارها توانمندی خود را در عرصه‌های مختلف به اثبات رسانده‌اند، اما بهره‌گیری کامل از این ظرفیت نیازمند سیاست‌گذاری هدفمند و حمایت‌های ساختاری است. همچنین ورزش همگانی باید به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم سلامت اجتماعی، جایگاه جدی‌تری در برنامه‌های توسعه‌ای استان پیدا کند.

یکی دیگر از ضرورت‌های مدیریت نوین ورزش، تقویت ارتباط میان مدیران اجرایی و بدنه تخصصی ورزش است. مربیان، قهرمانان، پیشکسوتان، هیئت‌های ورزشی و دانشگاهیان، بخشی از سرمایه دانشی ورزش استان هستند و تصمیم‌گیری بدون مشارکت این گروه‌ها، فاصله میان سیاست‌گذاری و واقعیت‌های میدان ورزش را افزایش خواهد داد.

از سوی دیگر، بهره‌گیری از ظرفیت‌های ملی و جذب منابع خارج از اعتبارات معمول نیز نیازمند رویکردی حرفه‌ای‌تر در مدیریت ورزش استان است. استانی با چنین پیشینه ورزشی و چنین حجم بالایی از استعداد، نباید در مسیر تأمین منابع توسعه‌ای و حمایت از قهرمانان خود با محدودیت‌های جدی مواجه باشد.

امروز ورزش لرستان بیش از هر زمان دیگری به یک بازنگری اساسی در شیوه مدیریت نیاز دارد؛ بازنگری‌ای که از تغییر نگاه آغاز می‌شود. عبور از مدیریت سنتی، استقرار حکمرانی کارآمد و مبتنی بر شایستگی، استفاده از ظرفیت‌های علمی، تقویت نظام ارزیابی عملکرد و تدوین برنامه‌های بلندمدت، می‌تواند مسیر تازه‌ای برای ورزش استان ترسیم کند.

ورزش لرستان صرفاً مجموعه‌ای از مسابقات و مدال‌ها نیست؛ بلکه سرمایه‌ای اجتماعی، فرهنگی و انسانی است که آینده هزاران جوان این استان به آن گره خورده است. ادامه وضعیت موجود، هزینه‌ای جز از دست رفتن فرصت‌ها و مهاجرت استعدادها به همراه نخواهد داشت. اکنون زمان آن رسیده است که مدیریت ورزش لرستان از مرحله اداره روزمره عبور کرده و با تکیه بر دانش، شایستگی و برنامه‌ریزی علمی، مسیر توسعه‌ای شایسته ظرفیت‌های این استان را آغاز کند.

محسن علیکرمی‌

انتهای پیام/