خانه سرتیپ سدهی، جایی که تاریخ در آجرهایش نفس می‌کشد

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اصفهان در دل خمینی‌شهر، عمارتی از روزگار قاجار ایستاده که نه فقط یک بنا، که روایتگر زندگی اشرافی، هنر منبت‌کاری و رازهای برج مراقبت است؛ خانه سرتیپ سدهی، جایی که امروز در قالب موزه مردم‌شناسی، در گذشته را به روی امروز گشوده است.

خمینی‌شهر، در همسایگی اصفهان، شهری است که شاید در نگاه اول ساده و بی‌ادعا به نظر برسد؛ اما در دل همین سادگی، گنجینه‌هایی نهفته است که هر کدام روایتی از روزگاران دور دارند. خانه سرتیپ سدهی یکی از همین گنجینه‌هاست؛ عمارتی که در میان کوچه‌های شهر، همچون نگینی در دل خاک، می‌درخشد و هر رهگذری را که از برابر آن می‌گذرد، به تحسین وا می‌دارد. این خانه از آن دست بناهایی است که پیش از آن‌که واردش شوی، از بیرون تو را مسحور می‌کند؛ دیوارهای آجری بلند، درگاه‌های قوسی و سردری که انگار با وقار و ابهت، از تو دعوت می‌کند تا قدم به دنیایی بگذاری که زمان در آن جریان دیگری دارد.

معماری؛ سکوت سنگ، زبان هنر

از همان لحظه‌ای که از درگاه آجری عبور می‌کنی، دیوان‌خانه با شکوه تمام تو را به درون می‌کشد. دیوان‌خانه، قلب تپنده‌ این عمارت است؛ جایی که روزگاری میزبان مجالس رسمی، دیدارهای مهم و مهمانان بزرگ بوده است. تصور کن در آن روزگار، چگونه بزرگان و اشراف در این فضا گرد هم می‌آمدند، گفت‌وگو می‌کردند و تصمیم‌هایی می‌گرفتند که شاید سرنوشت منطقه را رقم می‌زد.

کمی آن طرف‌تر، حوض‌خانه است؛ فضایی که با هوای خنک و نجوای آرام آب، پناهگاهی دل‌انگیز برای روزهای گرم و سوزان تابستان اصفهان بود. صدای قطره‌های آب که بر سنگ‌های حوض می‌نشست، در آن روزهای بی‌پایان تابستان، موسیقی آرام‌بخشی بود که روح را تازه می‌کرد. حوض‌خانه در معماری ایرانی همیشه جایگاهی ویژه داشته است؛ نه فقط برای خنکی، که برای آرامش و تأمل و اما برج مراقبت؛ این عنصر معماری، به خانه سرتیپ سدهی هویتی خاص می‌بخشد.

برجی که با نگاهی بیدار بر فراز عمارت ایستاده و روزگاری نگهبان خانه و اهلش بوده است. از فراز این برج، چشم‌اندازی بر اطراف خانه و شهر گشوده می‌شد و هر تحرک و رفت‌وآمدی زیر نظر بود. این برج، یادآور روزگاری است که امنیت و مراقبت، بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی اشرافی بود.

جادوی تزئینات؛ جایی که هنر جان می‌گیرد

اما اگر بخواهی روح این خانه را درک کنی، باید به تزئیناتش بنگری. منبت‌کاری‌های ظریف روی چوب‌ها، چنان با دقت و حوصله اجرا شده‌اند که انگار هنرمند، سال‌ها از عمر خود را صرف خلق آن‌ها کرده است. هر خط و هر نقش روی چوب، داستانی از ذوق، صبر و عشق به زیبایی دارد. در کنار منبت‌کاری، گچ‌بری‌های پرنقش‌ونگار نیز چشم هر بیننده‌ای را خیره می‌کنند. این گچ‌بری‌ها با طرح‌های اسلیمی و هندسی، چنان ظریف و ماهرانه اجرا شده‌اند که گویی هنرمند، روح خود را در آن‌ها دمیده است. وقتی نور از پنجره‌های ارسی به داخل می‌تابد، سایه‌های رنگی بر دیوارها می‌رقصند و فضا را رویایی و خیال‌انگیز می‌کنند.

این ترکیب منبت‌کاری و گچ‌بری، خانه سرتیپ سدهی را به یکی از زیباترین نمونه‌های معماری قاجاری در منطقه تبدیل کرده است. برای عکاسان و عاشقان هنر، این مکان بهشتی است؛ هر گوشه‌اش یک قاب است، هر زاویه‌اش یک اثر هنری. اما باید بدانی که عکاسی در این خانه نیاز به مجوز دارد، پس پیش از برداشتن دوربین، هماهنگی لازم را انجام بده.

از عمارت اشرافی تا موزه‌ای زنده

امروز این خانه دیگر فقط یک بنای تاریخی نیست؛ سرنوشتی تازه یافته و به موزه مردم‌شناسی خمینی‌شهر تبدیل شده است. در خود را به روی بازدیدکنندگان گشوده تا آن‌ها را با فرهنگ، آداب، پوشش، ابزار زندگی و سبک زندگی مردم این منطقه آشنا کند. هر اتاق، هر رخنه و هر قاب، پنجره‌ای است به گذشته‌ای که هنوز نفس می‌کشد. در این موزه، می‌توانی اشیاء و ابزارهایی را ببینی که روزگاری بخشی از زندگی روزمره مردم این سرزمین بودند؛ ظروف، پوشاک، ابزار کشاورزی و صنایع دستی که هر کدام روایتی از تلاش، ذوق و فرهنگ مردم منطقه دارند. این موزه، پلی است میان گذشته و امروز؛ جایی که می‌توانی با قدم زدن در آن، سفری در زمان داشته باشی و زندگی نیاکان را از نزدیک لمس کنی.

خانه سرتیپ سدهی فقط یک عمارت آجری نیست؛ یک خاطره‌ی زنده است. جایی که در سکوتش می‌توانی صدای پای تاریخ را بشنوی، در تزئیناتش دست‌های هنرمندانی را تصور کنی که قرن‌ها پیش زیبایی را به سنگ و چوب هدیه کرده‌اند، و در فضاهایش زندگی اشرافی روزگار قاجار را بازسازی کنی.

این خانه، یادآور آن است که معماری ایرانی فقط ساختن بنا نیست؛ خلق فضاهایی است که در آن‌ها زندگی، هنر و تاریخ به هم می‌رسند. خانه سرتیپ سدهی، گواهی است بر این حقیقت که زیبایی، اگر با عشق خلق شود، برای همیشه زنده می‌ماند.اگر روزی به اصفهان سفر کردی، این خانه را از دست نده؛ چراکه در دل خمینی‌شهر، گنجینه‌ای از هنر و فرهنگ در انتظار توست.

 

 

انتهای پیام/170