تنها راه نجات اراضی ملی البرز از چنگال سودجویان چیست؟

به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، استان البرز، به واسطه موقعیت جغرافیایی منحصربه‌فرد و نزدیکی به پایتخت، همواره مورد توجه سرمایه‌گذاران و سازندگان مسکن بوده اما این جذابیت، چالش‌های متعددی را نیز برای این استان و ساکنانش به همراه داشته است که از جمله آن‌ها می‌توان به افزایش تقاضا برای ساخت‌وساز اشاره کرد که در صورت عدم نظارت صحیح، می‌تواند منجر به ساخت‌وسازهای غیرمجاز و تجاوز به حریم منابع طبیعی شود.

شهرستان ساوجبلاغ، به عنوان یکی از مناطق مستعد و با پتانسیل بالای استان، از این قاعده مستثنی نیست و لزوم توجه ویژه به مدیریت ساخت‌وسازها در آن بیش از پیش احساس می‌شود. در این میان، زمین‌خواری و ساخت‌وسازهای غیرمجاز، ابعاد زیست‌محیطی و اقتصادی قابل توجهی را تحت تأثیر قرار می‌دهند. این پدیده‌ها، علاوه بر ایجاد ناهنجاری‌های بصری و کالبدی در مناطق شهری و روستایی، منجر به از بین رفتن اراضی حاصلخیز کشاورزی، مراتع و عرصه‌های طبیعی می‌شوند.

پیامدهای این تجاوزات، از دامنه وسیعی از مسائل زیست‌محیطی مانند فرسایش خاک و کاهش تنوع زیستی گرفته تا مشکلات اجتماعی و اقتصادی مانند ناپایداری سکونتگاه‌های غیررسمی و افزایش بار خدمات شهری را شامل می‌شود، بنابراین، اتخاذ رویکردی قاطع و هماهنگ برای نظارت و پیشگیری از این تخلفات در استان البرز و به‌ویژه شهرستان ساوجبلاغ، امری حیاتی است.

حسین مرادی، مشاور پژوهشی معاونت محیط‌زیست دریایی و تالاب‌های کشور در این رابطه توضیح می‌دهد: کرج دو معضل مهم محیط‌زیستی دارد؛ تغییر اقلیم که بخشی از آن ناشی از تولید گازهای گلخانه‌ای است و تغییر کاربری اراضی. فضاها، کاربری‌ها و پوشش‌ها در شهرها به سمتی تغییر داده می‌شوند که موجب افزایش دما می‌شود. پوشش باغات کرج در 20 سال اخیر به‌شدت کاهش یافته و بسیاری از آن‌ها خشک و به ساختمان تبدیل شده‌اند.

وی با بیان اینکه تبدیل یک باغ به ساختمان دمای هوا را بیش از 15 درجه افزایش داده و زمانی که یک پهنه آبی به خشکی تبدیل می‌شود نیز، بیش از 20 درجه افزایش دما رخ می‌دهد، عنوان کرد: در مقطعی به‌صورت آرام و تدریجی و در برابر دیدگان همگان رودخانه کرج بی آب و به یک سطح خشک تبدیل شد و افزایش قابل توجه دمای هوای منطقه را در پی داشت.

مشاور پژوهشی معاونت محیط‌زیست دریایی و تالاب‌های کشور اذعان می‌کند: در حال حاضر، سطح این رودخانه در برخی بخش‌ها به‌عنوان استحصال زمین مورداستفاده قرار می‌گیرد. در حوزه محیط‌زیست، رسانه و فرهنگ‌سازی، در بازنگری سال 1394 برنامه محیط‌زیست وزارت علوم، درسی با عنوان «محیط‌زیست و رسانه» پیشنهاد داده شد تا مشخص شود اطلاعات علمی چگونه می‌تواند در سطح جامعه اثرگذاری داشته باشد.

در این راستا جلسه‌ای با حضور مدیرکل دفتر فنی استانداری البرز، فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری استان و جمعی از مسئولان استانی و شهرستانی با عنوان پیشگیری از ساخت‌وسازهای غیرمجاز و مقابله با زمین‌خواری و با هدف هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی به منظور صیانت از اراضی ملی در شهرستان ساوجبلاغ برگزار شد و در آن راهکارهای مقابله با تصرفات غیرقانونی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

امیر فتاحیان، مدیرکل دفتر فنی استانداری البرز در این نشست، ندای مسئولیت همگانی را سر می‌دهد و بر اهمیت حیاتی حفظ انفال تأکید و تصریح می‌کند: وظیفه صیانت از اراضی دولتی، تنها بر دوش یک اداره نیست، بلکه همه دستگاه‌های اجرایی استان، موظف به همکاری همه‌جانبه هستند. با توجه به ظرفیت‌های قانونی موجود، از همه دستگاه‌ها می‌خواهیم تا با تمام توان، از هرگونه تعرض، تخریب و تصرف اراضی ملی جلوگیری کنند.

کمال شایگانی، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری ساوجبلاغ نیز ضمن تبیین اهمیت این شهرستان به عنوان قطب گردشگری و فشار ناشی از ارزش‌افزوده اراضی، بیان می‌کند: با پیگیری‌های صورت‌گرفته، سند تک‌برگی تمامی اراضی ملی شهرستان ساوجبلاغ به نام دولت جمهوری اسلامی ایران اخذ شده است. این اقدام، گامی مهم در جهت تثبیت مالکیت دولت و تسهیل نظارت و کنترل بر این منابع ارزشمند محسوب می‌شود.

وی ادامه می‌دهد: یکی از خروجی‌های مهم این جلسه، تصویب پیشنهاد ارجاع پرونده‌های تخلف موضوع ماده 55 قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع، به پاسگاه‌های ویژه منابع طبیعی جهت انجام تحقیقات اولیه است. این پیشنهاد با موافقت مدیرکل دفتر فنی استانداری روبرو و مقرر شد جهت اجرایی شدن در شورای تأمین استان مطرح شود که این امر، نقش بسزایی در تسریع روند رسیدگی و جلوگیری از اطاله دادرسی در پرونده‌های زمین‌خواری خواهد داشت.

برای مقابله ریشه‌ای و مؤثر با پدیده زمین‌خواری و ساخت‌وسازهای غیرمجاز در البرز اتخاذ رویکردی چندوجهی و قاطع ضروری است. در گام نخست، تقویت سازوکارهای نظارتی و بازدارنده از طریق افزایش گشت‌زنی‌های مستمر یگان‌های حفاظت منابع طبیعی و برخورد قاطع با متخلفان، اهمیت بسزایی دارد. همچنین، تسریع در فرآیندهای قضایی رسیدگی به پرونده‌های زمین‌خواری و ارجاع پرونده‌های تخلف به پاسگاه‌های ویژه منابع طبیعی، می‌تواند از اطاله دادرسی جلوگیری کند و اثربخشی اقدامات را افزایش دهد.

در کنار این اقدامات سلبی، فرهنگ‌سازی و افزایش آگاهی عمومی در خصوص ارزش منابع طبیعی و پیامدهای مخرب زمین‌خواری، از طریق رسانه‌ها و آموزش، نقشی کلیدی در ایجاد همراهی جامعه ایفا می‌کند. علاوه بر این، هم‌افزایی و همکاری مستمر میان تمامی دستگاه‌های اجرایی، امنیتی و قضایی، از جمله استانداری، منابع طبیعی، جهاد کشاورزی و نیروی انتظامی، امری حیاتی برای انسجام بخشیدن به اقدامات و جلوگیری از هرگونه روزنه برای سوءاستفاده است.

در نهایت، با اجرای دقیق این راهکارها و برخورد قاطع با متجاوزان به انفال، می‌توان گامی مؤثر در جهت حفظ اراضی ملی، احیای مراتع و باغات و تضمین سلامت محیط‌زیست و توسعه پایدار استان البرز برداشت. در کنار این موارد، پایش مستمر و برخورد قانونی با متخلفان می‌تواند از تکرار تخلفات جلوگیری کند. همچنین تقویت فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی، پشتوانه‌ای مهم برای پایداری این اقدامات در بلندمدت خواهد بود.

گزارش: صدیقه صباغیان

انتهای پیام/