افزایش 15 درجه‌ای دما بر اثر تبدیل یک باغ به ساختمان!

به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، حسین مرادی، مشاور پژوهشی معاونت محیط زیست دریایی و تالاب‌های کشور در نشست تخصصی هفته محیط‌زیست گفت: ما در بحث بهره‌برداری و توسعه به معنای کلان آن، به دنبال بهره‌برداری از محیط‌زیست و طبیعت هستیم اما مسئله این است که معمولاً مسیری که طی می‌کنیم، همواره اثرات محیط‌زیستی به‌جا می‌گذارد. این اثرات می‌توانند در سه بخش مهم، یعنی محیط‌زیست فیزیکی، محیط‌زیست بیولوژیکی و محیط‌زیست اقتصادی و اجتماعی، نمود پیدا کنند.

وی مطرح کرد: در صحبت از توسعه، همواره منابع اقتصادی برای ما اهمیت دارد و این موضوع نیز دو بخش را شامل می‌شود؛ اینکه آیا صحبت از منافع اقتصادی آن شرکت، سازمان یا ارگان است که می‌تواند در نهایت یک بخش دولتی باشد، یا اینکه از مباحث اقتصادی و منابع اقتصادی جوامع تحت تأثیر سخن می‌گوییم. وقتی به منافع کلان می‌نگریم، منافع جوامع بومی را فراموش می‌کنیم و این بخش مغفول می‌ماند. در نتیجه، اتفاقاتی رخ می‌دهد که زمانی که همگی در تنگنا گرفتار می‌شویم، صدای اعتراض ما بلند می‌شود.

مشاور پژوهشی معاونت محیط زیست دریایی و تالاب‌های کشور با اشاره به اینکه ما تا زمانی که طبیعت را به‌درستی درک نکنیم، نمی‌توانیم برای آن برنامه‌ریزی و از آن حفاظت کنیم، اذعان کرد: ایران یکی از پیشروترین کشورهای دنیا در زمینه حفاظت از تالاب‌هاست. ما متولی کنوانسیون رامسر هستیم و زودتر از بسیاری از کشورها به این نتیجه رسیدیم که تالاب‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. آن‌ها میراث جهانی هستند و نباید در آن‌ها هر تغییری ایجاد شود و سپس هزینه‌های آن را سایرین بپردازند.

مرادی با اشاره به اینکه تالاب انزلی از نخستین تالاب‌های ثبت‌شده ما بوده است، اظهار کرد: امروز اما در تخریب و خشکاندن تالاب‌ها نیز پیشرو هستیم. هیچ کشوری به اندازه ما نتوانسته در نتیجه برنامه‌های توسعه نادرست و مدیریت نامناسب منابع آب، زمینه‌ساز چنین اتفاقاتی شود. ما آن‌چنان با کاهش بارندگی مواجه نبوده‌ایم، اما در نهایت به خشکی‌های عجیب و گسترده‌ای رسیده‌ایم. در حال حاضر هیچ تالاب سالم و بدون مشکلی در میان تالاب‌های داخلی ما وجود ندارد و همه آن‌ها به‌نوعی دستخوش تغییر شده‌اند.

افزایش تالاب‌های کشور از 229 به 237 مورد

وی مطرح کرد: تالاب‌های ساحلی جنوب کشور از نظر آب، مشکلات کمتری دارند اما تالاب‌های شمال کشور با مسئله‌ای جدی و غیرعادی مواجه هستند که به یک بحران ملی تبدیل شده و در حال تشدید بوده و پس‌روی آب دریای خزر در حال خشکاندن تالاب‌های میانکاله و انزلی است. بر اثر این پدیده، حدود دو متر کاهش سطح آب دریای خزر و حدود 150 متر میانگین عقب‌نشینی افقی آب این دریا بوده و این موضوع زنگ خطری جدی است که می‌تواند زمینه‌ساز تبدیل این مناطق به یک کانون ریزگرد بسیار مخرب شود.

مشاور پژوهشی معاونت محیط زیست دریایی و تالاب‌های کشور بیان کرد: اما خبرهای خوشحال‌کننده‌ای نیز در بخش تالاب‌ها وجود دارد. از جمله افزایش تعداد تالاب‌های حفاظت‌شده ایران. تنها در یک سال اخیر، تعداد تالاب‌ها از 229 مورد به 237 مورد رسیده که این موضوع خبر خوبی محسوب می‌شود. بیش از 40 تالاب انسان‌ساخت نیز وجود دارد که در سال‌های گذشته تحت حفاظت قرار نداشتند. بسیاری از سدها، آبگیرها، رودخانه‌ها و حتی دشت‌های آبگیر کشور نیز به مجموعه تالاب‌ها اضافه شده‌اند.

مرادی ادامه داد: در حال حاضر، پروژه‌ای که دانشکده با سازمان محیط‌زیست در حال انجام آن است، با هدف افزایش تالاب‌های ثبت‌شده در فهرست کنوانسیون رامسر دنبال می‌شود. در حال حاضر حدود 27 تالاب در کنوانسیون رامسر ثبت و برنامه‌ریزی شده است که این تعداد تا سه سال آینده به بیش از 50 تالاب افزایش پیدا کند. این روند، علاوه بر اینکه حفاظت از تالاب‌ها را در کشور به‌صورت جدی‌تری پیش می‌برد، جایگاه ایران را در سطح جهانی از نظر حفاظت تالاب‌ها نیز به‌طور قابل‌توجهی ارتقا خواهد داد.

مشاور پژوهشی معاونت محیط زیست دریایی و تالاب‌های کشور اظهار کرد: ایران از جمله کشورهای مهم در حوزه دریایی و ساحلی است و بیش از دو هزار کیلومتر نوار ساحلی مستقیم در سواحل جنوب کشور وجود دارد. ایران از نظر موقعیت ساحلی، به دلیل اینکه بین آن و قطب جنوب هیچ خشکی قرار ندارد، به‌نوعی دارای سهم از این پهنه نیز محسوب می‌شود. اگر به سیاست‌های کلی کشور در سال‌های گذشته بازگردیم، مشاهده می‌شود که بیش از 95 درصد از خط ساحلی کشور عملاً بدون توسعه باقی مانده است.

برنامه اقدام ملی حفاظت از سواحل و دریا در حال تدوین

وی با بیان اینکه درحالی‌که ایران از منابع آبی، ظرفیت تأمین آب شیرین و خاک مناسب برخوردار است، همچنان بخش قابل‌توجهی از این پتانسیل‌های توسعه‌ای به‌صورت جدی مورداستفاده قرار نگرفته یا نادیده گرفته شده است، اذعان کرد: در این چارچوب، ورود به بحث توسعه دریامحور یکی از مهم‌ترین محورهای توسعه‌ای و همچنین امنیتی کشور محسوب می‌شود. ایران دارای فضاهای خالی گسترده در مناطق جنوبی است که از نظر امنیتی نیز اهمیت دارد و همواره یکی از دغدغه‌های کشور بوده است.

مرادی با اشاره به اینکه توسعه دریامحور صرفاً یک موضوع توسعه‌ای نیست، بلکه در عین حال یک موضوع راهبردی و امنیتی نیز به شمار می‌رود، اظهار کرد: بخش قابل‌توجهی از برنامه‌های توسعه‌ای باید به مناطق جنوبی، به‌ویژه منطقه مکران وارد شود. منطقه مکران از شهر میناب تا مرز پاکستان امتداد پیدا می‌کند. ما از سال 1394 در حوزه تحقیقات محیط‌زیستی مکران فعال بوده‌ایم. در حال حاضر نیز دانشکده منابع طبیعی به‌عنوان یکی از بازوهای مهم کشور در حوزه توسعه دریامحور فعالیت می‌کند.

مشاور پژوهشی معاونت محیط زیست دریایی و تالاب‌های کشور از تهیه برنامه اقدام ملی حفاظت از محیط‌زیست ساحلی و دریایی کشور دانست و افزود: سازمان حفاظت از محیط‌زیست مکلف شده در راستای تحقق سیاست‌های کلی توسعه دریامحور، این برنامه اقدام ملی حفاظت را آماده کند که در حال تدوین آن هستیم. در گروه‌های گوناگون، موضوع توسعه دریامحور به‌صورت جدی دنبال می‌شود و این مجموعه به‌عنوان یکی از پیشگامان کمک به تحقق سیاست‌های کلی کشور در این حوزه فعالیت می‌کند.

وی گفت: کرج دو معضل مهم محیط‌زیستی دارد؛ تغییر اقلیم که بخشی از آن ناشی از تولید گازهای گلخانه‌ای است و تغییر کاربری اراضی. فضاها، کاربری‌ها و پوشش‌ها در شهرها به سمتی تغییر داده می‌شوند که موجب افزایش دما می‌شود. پوشش باغات کرج در 20 سال اخیر به‌شدت کاهش یافته و بسیاری از آن‌ها خشک و به ساختمان تبدیل شده‌اند. زمانی که یک باغ به ساختمان تبدیل می‌شود، بیش از 15 درجه افزایش دما و وقتی یک پهنه آبی به خشکی تبدیل می‌شود، بیش از 20 درجه افزایش دما رخ می‌دهد.

مرادی خاطرنشان کرد: در مقطعی به‌صورت آرام و تدریجی و در برابر دیدگان همگان رودخانه کرج خشک و به یک سطح خشک تبدیل و موجب افزایش قابل توجه دما شد. در حال حاضر، سطح این رودخانه در برخی بخش‌ها به‌عنوان استحصال زمین مورداستفاده قرار می‌گیرد. در حوزه محیط‌زیست، رسانه و فرهنگ‌سازی، در بازنگری سال 1394 برنامه محیط‌زیست وزارت علوم، درسی با عنوان «محیط‌زیست و رسانه» پیشنهاد داده شد تا مشخص شود اطلاعات علمی چگونه می‌تواند در سطح جامعه اثرگذاری داشته باشد.

انتهای پیام/