عرفه؛ تجلی‌گاه پیوند میان عبودیت و معرفت اجتماعی

به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد،روز عرفه به عنوان یکی از تعیین‌کننده‌ترین ایام در تقویم معنوی مسلمانان، فرصتی استثنایی برای عبور از حجاب‌های مادی و بازگشت به فطرت پاک انسانی است؛ روزی که در آن بنده با دست شستن از تمامی تعلقات و عناوین ظاهری، خویشتنِ بی‌پیرایه خود را در محضر آفریدگار بی‌همتا می‌بیند و با تمام وجود عجز و نیاز خود را به درگاه الهی عرضه می‌دارد. 

حجت‌الاسلام والمسلمین سید محمود طباطبایی، عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم ضمن تبیین فلسفه این روز اظهارکرد: عرفه را باید روز بازگشت به فطرت و رهایی از بندهای خودمحوری دانست، چرا که قرآن کریم نیز انسان را به اقامه چهره در برابر دین حنیف فراخوانده است.

وی افزود: فلسفه اصلی این روز، تمرین شکستن سقف‌های ذهنی در دعا و خروج از دایره خواسته‌های فردی به سوی دعای خیر برای سایر بندگان خداست، به‌گونه‌ای که انسان از مقام خودخواهی به مرتبه مسئولیت‌پذیری جمعی ارتقا یابد. 

این استاد دانشگاه با اشاره به مباهات خداوند به فرشتگان در روز عرفه تصریح کرد: خداوند با جلوه دادن بندگان نیازمند و شکسته‌‌دلِ خود، به فرشتگان نشان می‌دهد که ظرفیت رحمت الهی بی‌پایان است و هر بنده گنه‌کاری که با ندامت به درگاه او بازگردد، چه جایگاه رفیعی خواهد داشت.

وی تأکید کرد: تکرار مفهوم توبه در این روز، هشداری است برای انسان تا پیش از آنکه غبار روزمرگی، قلب او را از یاد خدا غافل کند، این ایست بازرسی روحانی را غنیمت شمرده و مسیر بندگی خود را بازسازی نماید. 

حجت‌الاسلام طباطبایی در بخش دیگری از سخنان خود پیرامون اهمیت عرفه در نگاه اسلام گفت: عرفه در واقع «شب قدرِ اعمال سال» محسوب می‌شود که درهای آسمان با شدتی بی‌سابقه به روی توبه‌کاران گشوده می‌شود و دعا در آن، برتر از هر زمان دیگری است.

وی افزود: مکان عرفات نیز نمادی از بی‌پناهی اختیاری است؛ برخلاف مسجدالحرام که کانون طواف حول خانه خداست، عرفات فضایی است که حاجی در آن نه خانه دارد و نه ظواهری دنیایی، تا بیاموزد که قرب الهی به مکان وابسته نیست و در اوج بی‌پناهی هم می‌توان به مقام والای قرب رسید. 

این پژوهشگر الهیات پیرامون پیاده‌سازی مفاهیم دعای عرفه در زندگی اجتماعی نیز گفت: این ادعیه نه تنها برای خلوت فردی، بلکه الگویی برای وحدت ملی است، چنان‌که فراز «اللَّهُمَّ أَصْلِحْ ذاتَ البَیْنِ» نشان می‌دهد در شرایطی که جامعه با فتنه‌های رسانه‌ای و فشارهای اقتصادی مواجه است، باید از منازعات جناحی پرهیز کرده و با جهاد تبیین و تقویت انسجام عمومی، به جنگ روایت‌های جعلی رفت.

حجت‌الاسلام طباطبایی بیان کرد:تبدیل فقیر بودن در برابر خدا به خادم بودن برای مردم، یکی دیگر از درس‌های عرفه است که در قالب فعالیت‌های جهادی و خدمت بی‌چشم‌داشت به جامعه تجلی می‌یابد. 

وی در پایان خاطرنشان کرد: عرفه جلوه‌گاه شخصیت عرفانی امام حسین (ع) است که در سایه حماسه عاشورا کمتر دیده شده؛ شخصیتی که در نهایت تضرع و خشوع، فقر وجودی انسان را در برابر ذات اقدس الهی به تصویر می‌کشد و به ما می‌آموزد که همواره باید هدایت و خیرخواهی را حتی برای کسانی که در جبهه مقابل هستند، از خداوند طلب کنیم تا نفرتِ از ظلم، ما را از انسانیت دور نکند.

انتهای پیام/282