5 مرداد؛از سنگر نبرد تا سنگر تولید، روایت استان مرکزی در دفاع از ایران

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، تقویم ملت‌ها، تنها مجموعه‌ای از تاریخ‌ها نیست؛ هر برگ آن، حامل بخشی از هویت تاریخی، فرهنگی و تمدنی یک ملت است. در میان روزهای ماندگار تاریخ معاصر ایران، پنجم مرداد برای استان مرکزی جایگاهی فراتر از یک مناسبت محلی دارد؛ روزی که سه رخداد بزرگ در سه جغرافیای متفاوت اما با یک پیام مشترک، به هم گره خورد و مفهومی به نام «مقاومت» را در کامل‌ترین معنای خود به تصویر کشید.

گاهی یک روز در تقویم، تنها یادآور یک حادثه نیست؛ بلکه روایتگر هویت یک سرزمین و منش مردمانی است که تاریخ را با ایثار، مقاومت و فداکاری نوشته‌اند. پنجم مرداد برای استان مرکزی و شهر اراک، از همین جنس است. روزی که سه رخداد بزرگ و تعیین‌کننده در آن به هم گره خورده و تصویری روشن از روحیه مردمی را به نمایش گذاشته که در هر میدان، از جبهه نبرد گرفته تا کارخانه و میدان مقابله با تروریسم، مسئولیت خود را در دفاع از ایران اسلامی به انجام رسانده‌اند.

اگر دفاع مقدس را صرفاً نبردی در خطوط مقدم بدانیم، بخشی از حقیقت را نادیده گرفته‌ایم. جنگ هشت‌ساله، جنگ یک ملت بود؛ ملتی که هم در خاکریزها جنگید، هم در کارخانه‌ها تولید کرد و هم در برابر آخرین توطئه دشمن، از امنیت کشور دفاع کرد. پنجم مرداد، تجلی همین حقیقت است.

نام‌گذاری پنجم مرداد به عنوان روز ایثار و مقاومت استان مرکزی تنها یک اقدام نمادین نیست؛ بلکه ادای احترام به نسلی است که در سه مقطع حساس تاریخ انقلاب اسلامی، با جان، ایمان و غیرت خود، از استقلال، عزت و امنیت این کشور دفاع کرد.

نخستین برگ این حماسه به پنجم مرداد سال 1361 بازمی‌گردد؛ زمانی که رزمندگان استان مرکزی در عملیات بزرگ رمضان، پس از آزادسازی خرمشهر، در یکی از دشوارترین نبردهای دفاع مقدس حضور یافتند. جوانانی که از کوچه‌های اراک، ساوه، خمین، محلات، تفرش، شازند، خنداب، کمیجان، فراهان و دیگر شهرهای استان راهی جبهه شدند، در گرمای سوزان جنوب، مقابل استحکامات ارتش بعث ایستادند و با تقدیم صدها شهید و مفقودالاثر، نشان دادند دفاع از ایران برای مردم این دیار، یک تکلیف الهی است.

در پنجم مرداد 1361، فرزندان استان مرکزی در عملیات رمضان، در یکی از سخت‌ترین مراحل دفاع مقدس، در برابر ارتش بعث عراق ایستادند. آن روز، مقاومت در شلمچه معنا شد؛ جایی که جوانان این دیار با ایمان و ازخودگذشتگی، نشان دادند دفاع از ایران مرز جغرافیا نمی‌شناسد.

چهار سال بعد، در پنجم مرداد 1365، دشمن که از شکستن اراده رزمندگان مأیوس شده بود، این بار کارخانه‌ها را هدف گرفت. بمباران واگن‌پارس، آذرآب و ایرالکو، تنها حمله به چند واحد صنعتی نبود؛ حمله به قلب تولید ملی و پشتوانه دفاع مقدس بود. کارگران شهید اراک، اگرچه لباس رزم بر تن نداشتند، اما در همان سنگری به شهادت رسیدند که استمرار مقاومت را ممکن ساخته بود. این حقیقت، مرز میان جبهه و کارخانه را از میان برداشت و نشان داد تولید نیز بخشی از دفاع از وطن است.

دشمن که در میدان نبرد از شکستن اراده ملت ایران ناتوان مانده بود، این بار قلب صنعت کشور را هدف گرفت بطوریکه پنجم مرداد 1365، آسمان اراک شاهد یکی از تلخ‌ترین جنایت‌های رژیم بعث بود؛ بمباران کارخانه‌های واگن‌پارس، آذرآب و آلومینیوم ایران، ده‌ها کارگر را در سنگر تولید به شهادت رساند کسانی که لباس رزم بر تن نداشتند، اما همان‌گونه که رزمندگان در خط مقدم از مرزهای جغرافیایی کشور دفاع می‌کردند، این کارگران نیز از استقلال اقتصادی و توان تولیدی ایران پاسداری می‌کردند. دشمن به‌خوبی می‌دانست که اگر جبهه با ایمان رزمندگان پابرجاست، پشتوانه آن، چرخ‌های کارخانه‌هایی است که بی‌وقفه برای کشور می‌چرخد.

دو سال بعد، پنجم مرداد 1367، آخرین قمار دشمن و مزدورانش نیز با شکست روبه‌رو شد. منافقین با حمایت رژیم بعث عراق و پشتیبانی قدرت‌های استکباری، رؤیای تصرف تهران را در سر می‌پروراندند، اما در عملیات غرورآفرین مرصاد، نیروهای ارتش، سپاه، بسیج و رزمندگان استان مرکزی، به‌ویژه دلاورمردان لشکر 71 روح‌الله، این توطئه را در هم شکستند و پرونده بزرگ‌ترین خیانت نظامی منافقین را برای همیشه بستند.

بطوریکه پنجم مرداد 1367، ضلع سوم این مثلث تاریخی را شکل داد. عملیات مرصاد، پایان رؤیای دشمن برای شکست جمهوری اسلامی از درون بود. منافقینی که با اتکاء به ارتش صدام و حمایت قدرت‌های خارجی، سودای فتح تهران را در سر داشتند، با مقاومت ارتش، سپاه، بسیج و نیروهای مردمی، از جمله رزمندگان استان مرکزی، در هم شکستند. مرصاد صرفاً یک عملیات نظامی نبود؛ شکست پروژه‌ای بود که می‌خواست با ترور، خیانت و عملیات روانی، ملت ایران را از آرمان‌های خود جدا کند.

وجه مشترک این سه واقعه، تنها هم‌زمانی آنها در پنجم مرداد نیست؛ بلکه فرهنگی است که در همه آنها جریان دارد؛ فرهنگ مقاومت. مقاومتی که مرز میان جبهه و کارخانه، لباس رزم و لباس کار، خط مقدم و پشت جبهه را از میان برمی‌دارد و همه را در یک سنگر قرار می‌دهد؛ سنگر دفاع از ایران اسلامی؛ همین پیوند تاریخی است که پنجم مرداد را از یک مناسبت استانی فراتر می‌برد. این روز، روایت سه سنگر است؛ سنگر نبرد، سنگر تولید و سنگر امنیت. سه سنگری که در ظاهر از یکدیگر فاصله دارند، اما در حقیقت، اضلاع یک منظومه واحد به نام «مقاومت ملی» هستند.

استان مرکزی در طول هشت سال دفاع مقدس، با تقدیم بیش از 6200 شهید، هزاران جانباز و آزاده، سهمی فراتر از وسعت جغرافیایی خود در دفاع از انقلاب اسلامی ایفا کرد. این استان نه‌تنها مهد رزمندگان، فرماندهان و شهدای بزرگ دفاع مقدس است، بلکه با برخورداری از قطب‌های صنعتی کشور، نقشی تعیین‌کننده در پشتیبانی از جبهه‌ها و استمرار تولید در سخت‌ترین سال‌های جنگ داشت. از همین رو، مقاومت در استان مرکزی تنها در میدان نبرد تعریف نمی‌شود؛ بلکه در کارخانه، دانشگاه، مسجد، روستا و شهر نیز معنا پیدا می‌کند.

بنابراین، استان مرکزی در این منظومه، جایگاهی ممتاز دارد. این استان تنها زادگاه بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران نیست؛ بلکه در دفاع مقدس نیز از جمله استان‌هایی بود که هم در جبهه‌های نبرد حضوری مؤثر داشت، هم با صنایع راهبردی خود پشتیبان جبهه‌ها بود و هم با تقدیم هزاران شهید، جانباز و آزاده، سهمی ماندگار در امنیت و اقتدار ایران ایفا کرد. چنین پیشینه‌ای، پنجم مرداد را به بخشی از حافظه ملی ایران تبدیل کرده است، نه صرفاً یک مناسبت محلی.

بنیانگذارکبیر انقلاب اسلامی، امام خمینی(ره) خورشید تابان آسمان ایران و از مفاخر استان مرکزی، بارها بر این حقیقت تأکید کردند که ملتی که شهادت دارد، اسارت ندارد، این جمله تنها درباره میدان نبرد نبود؛ بلکه درباره فرهنگی سخن می‌گفت که انسان را در هر جایگاه، آماده فداکاری برای حقیقت می‌کند. رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز با تبیین مفهوم فرهنگ مقاومت و جهاد تبیین، استمرار همین روحیه را لازمه عبور کشور از تهدیدهای جدید دانسته‌اند. امروز اگر میدان نبرد از خاکریزهای فیزیکی به عرصه اقتصاد، فناوری، رسانه و جنگ شناختی منتقل شده است، پاسخ نیز همان است که مردم استان مرکزی در پنجم مرداد به نمایش گذاشتند؛ ایستادگی، امید، کار، وحدت و اعتماد به ظرفیت‌های ملی.

امروز اگرچه شکل تهدیدها تغییر کرده است، اما ماهیت آنها تفاوتی نکرده است. دیروز دشمن با بمب و موشک به دنبال شکستن اراده ملت ایران بود و امروز با جنگ شناختی، تحریف واقعیت‌ها، عملیات روانی، تحریم اقتصادی و هجمه رسانه‌ای همان هدف را دنبال می‌کند. پاسخ به این تهدید نیز همان نسخه‌ای است که مردم استان مرکزی در پنجم مرداد به تاریخ آموختند؛ وحدت، ایستادگی، امید، کار، تولید، جهاد تبیین و اعتماد به ظرفیت‌های داخلی.

بنابراین پنجم مرداد، متعلق به گذشته نیست؛ متعلق به آینده نیز هست. این روز به ما یادآوری می‌کند که امنیت، استقلال و پیشرفت کشور، حاصل مقاومت مردمی است که هرگز میدان را خالی نکرده‌اند. همان مردمی که در عملیات رمضان از خاک وطن دفاع کردند، در کارخانه‌های اراک چرخ تولید را متوقف نکردند و در مرصاد، آخرین هجوم دشمن را در هم شکستند، امروز نیز در عرصه تولید، علم، فناوری، اقتصاد و دفاع از حقیقت، ادامه‌دهنده همان راه هستند.

شاید مهم‌ترین پیام پنجم مرداد برای نسل امروز این باشد که مقاومت، یک خاطره تاریخی نیست؛ یک فرهنگ زنده است. فرهنگی که تا زمانی که در میان مردم استان مرکزی و ملت ایران جاری باشد، هیچ دشمنی ــ نه در میدان جنگ، نه در میدان اقتصاد و نه در میدان روایت ــ نخواهد توانست اراده این ملت را در هم بشکند. از همین رو، پنجم مرداد تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ شناسنامه مردمی است که ثابت کرده‌اند هرگاه ایران به حضورشان نیاز داشته، هیچ‌گاه سنگر را ترک نکرده‌اند.

بزرگداشت پنجم مرداد، صرفاً ادای احترام به گذشته نیست؛ سرمایه‌گذاری برای آینده است. ملت‌هایی که حافظه تاریخی خود را از دست بدهند، در برابر تحریف و عملیات روانی آسیب‌پذیر می‌شوند. اما ملتی که روایت ایثار، مقاومت و فداکاری را زنده نگه دارد، می‌تواند در هر نسل، سرمایه اجتماعی و قدرت ملی خود را بازتولید کند که از این نگاه، پنجم مرداد تنها یک روز در تقویم نیست؛ سند هویت مردمی است که در هر میدان، از شلمچه تا کارخانه‌های اراک و از مرصاد تا جبهه‌های نوین جنگ شناختی، یک پیام مشترک را فریاد زده‌اند: ایران، با مقاومت زنده می‌ماند.

یادداشت از: سردار دکتر داود غیاثی راد، دستیار فرمانده قرارگاه سایبری قرارگاه مرکزی خاتم الانبیاء(ص) و معاون فرهنگی غرب و شمالغرب هیات رزمندگان اسلام

انتهای پیام/711/