وضعیت شکننده جمعیت یوزپلنگ آسیایی/ 100 یوز در 25 سال تلف شدند!

به گزارش خبرگزاری تسنیم از بجنورد، ‌باقر نظامی‌ مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، صبح امروز‌ در چهارمین همایش ملی یوزپلنگ آسیایی که با حضور شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، در بجنورد برگزار شد، با اشاره به وضعیت شکننده جمعیت یوزپلنگ آسیایی، بر ضرورت همکاری همه دستگاه‌های مسئول برای حفاظت از این گونه تأکید کرد.

نظامی با اشاره به تلفات جاده‌ای یوزپلنگ آسیایی اظهار کرد: تلفات جاده‌ای همواره یکی از معضلات پروژه حفاظت از یوز بوده و در این زمینه پیگیری‌های متعددی با وزارت راه و شهرسازی انجام شده است. طرحی نیز برای محدوده‌ای که تلفات قابل توجهی در آن رخ داده، ارائه شده و امیدواریم این پیگیری‌ها با جدیت ادامه یابد.

وی افزود: حفاظت از یوزپلنگ آسیایی تنها وظیفه سازمان حفاظت محیط‌زیست نیست و دستگاه‌های مختلف باید در این زمینه مسئولیت خود را ایفا کنند. در موضوع تلفات جاده‌ای، همکاری وزارت راه و شهرسازی ضروری است و در زمینه حضور دام و شتر در زیستگاه‌های یوز نیز وزارت جهاد کشاورزی باید به این موضوع ورود کند.

مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی با تأکید بر اینکه اولویت نخست، حفاظت از یوز در زیستگاه طبیعی آن است، گفت: بخش قابل توجهی از زیستگاه‌های یوز خارج از مناطق تحت مدیریت سازمان قرار دارد و حفاظت از این مناطق گسترده بدون مشارکت سایر بخش‌ها و جوامع محلی امکان‌پذیر نیست.

وی ادامه داد: پایش‌ها نشان داده است که یوزها به‌طور مستمر میان زیستگاه‌های مختلف جابه‌جا می‌شوند؛ بنابراین حفاظت از کریدورهای حرکتی و مناطق خارج از محدوده‌های تحت مدیریت سازمان نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

نظامی از توسعه حفاظت مشارکتی به عنوان یکی از محورهای فعالیت پروژه نام برد و اظهار کرد: در سال‌های اخیر تلاش شده است با جوامع محلی و افراد اثرگذار در مناطق زیستگاهی ارتباط بیشتری برقرار شود و از ظرفیت جوانان محلی نیز در حفاظت از زیستگاه استفاده شود.

وی افزود: 28 نیروی همیار محیط‌زیست از میان جوانان محلی در استان‌های مختلف به‌کارگیری شده‌اند تا در کنار محیط‌بانان در فعالیت‌هایی از جمله پایش و نگهداری آبشخورها مشارکت داشته باشند. همچنین برنامه‌های آموزشی در مدارس روستاهای حاشیه زیستگاه‌های یوز نیز با همکاری تشکل‌های محیط‌زیستی در حال اجراست.

مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی با اشاره به اقدامات پژوهشی انجام‌شده در پروژه گفت: سامانه ملی شناسایی یوزها راه‌اندازی شده و تصاویر و اطلاعات یوزهای شناسایی‌شده در این سامانه ثبت می‌شود. این داده‌ها امکان بررسی الگوهای بدنی، شناسایی افراد، جابه‌جایی‌ها و تحلیل وضعیت جمعیت را فراهم می‌کند.
نظامی افزود: مطالعات ژنتیکی و همچنین بررسی اثرات تغییر اقلیم و خشکسالی بر وضعیت جمعیت گونه‌های طعمه یوز، از جمله جبیر، نیز با همکاری ادارات کل حفاظت محیط‌زیست استان‌ها و مراکز دانشگاهی در حال انجام است.

وی با اشاره به آمار تلفات یوز در حدود 25 سال گذشته اظهار کرد: در این مدت حدود 100 مورد تلفات یوز جمع‌آوری و بررسی شده ‌و تحلیل این داده‌ها می‌تواند در شناسایی تهدیدها و اتخاذ راهکارهای مؤثر برای کاهش تلفات مورد استفاده قرار گیرد.

نظامی با اشاره به اهمیت تکثیر در اسارت خاطرنشان کرد: در کنار حفاظت از یوز در زیستگاه طبیعی، سایت تکثیر در اسارت نیز با استفاده از فناوری‌های روز دنیا فعالیت می‌کند؛ با این حال، اولویت اصلی پروژه همچنان حفاظت از یوز در زیستگاه طبیعی است.

وی همچنین با اشاره به تدوین برنامه جدید حفاظت از یوزپلنگ آسیایی گفت: پس از پایان پروژه بین‌المللی حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، با همکاری متخصصان و دانشگاه تهران برنامه‌ای اجرایی تدوین شد که از اردیبهشت 1404 وارد مرحله اجرا شده است.

مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی افزود: افزایش همکاری با استان‌ها، سیاست‌گذاری و نظارت بر اجرای برنامه‌های حفاظتی، جمع‌آوری داده‌ها، کاهش تهدیدها و حفاظت از کریدورهای زیستگاهی از جمله محورهای این برنامه است.

نظامی از تشکیل کمیته ملی حفاظت از یوز نیز خبر داد و گفت: این کمیته با حضور نمایندگان استان‌ها، متخصصان و مشاوران دانشگاهی تشکیل شده و به‌صورت مستمر مسائل و چالش‌های حفاظت از یوز را بررسی می‌کند.

وی در ادامه به نقش بخش خصوصی در حفاظت از یوز اشاره کرد و گفت: با همکاری صندوق ملی محیط‌زیست، حساب ویژه‌ای برای یوزپلنگ آسیایی ایجاد شده است تا کمک‌های مالی بخش خصوصی به‌صورت اختصاصی در حوزه حفاظت از این گونه هزینه شود.

مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی در پایان با تأکید بر ضرورت یک عزم ملی برای حفاظت از این گونه گفت: یوزپلنگ آسیایی اکنون تنها در بخش‌هایی از فلات مرکزی ایران باقی مانده است و اگر دستگاه‌های مسئول و مجموعه‌های مختلف در کنار سازمان حفاظت محیط‌زیست قرار نگیرند، ممکن است در آینده نزدیک بخش دیگری از جمعیت این گونه را از دست بدهیم.

وی خاطرنشان کرد: حفاظت از یوزپلنگ آسیایی در واقع بهانه‌ای برای حفاظت از بخش مهمی از فلات مرکزی ایران و زیست‌بوم‌های ارزشمند کشور است و تداوم این مسیر نیازمند همکاری و مشارکت همه دستگاه‌های مرتبط است.

احیای سایت تکثیر یوز و توسعه گردشگری میاندشت

‌‌اخوان نماینده فعالان محیط‌زیست شهرستان جاجرم نیز ‌با گرامیداشت یاد شهدای محیط‌بان خراسان شمالی و مرحوم علی همدمی، محیط‌بان فقید استان، اظهار کرد: شهرستان جاجرم با پیشینه تاریخی بیش از 10 هزار سال، در کنار آثار تاریخی و فرهنگی ارزشمند، از ظرفیت‌های طبیعی و حیات‌وحش منحصربه‌فردی برخوردار است و میزبانی از یوزپلنگ آسیایی، یکی از مهم‌ترین داشته‌های طبیعی این منطقه به شمار می‌رود.

وی با اشاره به برگزاری سه دوره همایش یوزپلنگ آسیایی در جاجرم افزود: در سال‌های گذشته تلاش کردیم نقش و مسئولیت خود را در قبال حفاظت از این گونه ارزشمند ایفا کنیم و خوشحالیم که این رویداد از یک همایش محلی با جمعی محدود، امروز به یک همایش ملی تبدیل شده است.

اخوان با قدردانی از استاندار خراسان شمالی و مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان برای فراهم کردن زمینه برگزاری این رویداد، گفت: موضوع یوزپلنگ تنها یک اقدام نمایشی نیست، بلکه موضوعی فرهنگی و نیازمند اقدامات نرم‌افزاری در کنار فعالیت‌های سخت‌افزاری است.

وی یکی از مطالبات اصلی فعالان محیط‌زیست جاجرم را احیای سایت تکثیر یوزپلنگ آسیایی در میاندشت عنوان کرد و گفت: این سایت ظرفیت بسیار خوبی دارد و درخواست ما این است که احیا شود و با استفاده از ظرفیت‌های موجود در حوزه تکثیر، بتوان زمینه توسعه گردشگری حیات‌وحش در میاندشت را نیز فراهم کرد.

نماینده فعالان محیط‌زیست جاجرم ادامه داد: هدف ما این است که میاندشت علاوه بر برخورداری از ظرفیت موفق در حوزه تکثیر، به یک مقصد گردشگری و نقطه درآمدزا برای منطقه تبدیل شود.

اخوان در پایان ابراز امیدواری کرد با تحقق مطالبات مطرح‌شده، زمینه برگزاری این همایش در آینده در سطح بین‌المللی فراهم شود.

انتهای پیام/