روایت یک رتبه پنهان؛ وقتی کیفیت خوب جایگزین رتبه 31 می‌شود+مستندات

به گزارش خبرگزاری تسنیم از یاسوج، با توجه به مسئولیت اینجانب در اداره ارزیابی عملکرد آموزش و پرورش استان کهگیلویه و بویراحمد و دبیرخانه پروژه مهر در دو سال تحصیلی گذشته، در این نوشتار کوتاه به مهم‌ترین پروژه وزارت آموزش و پرورش، یعنی پروژه مهر، به اختصار می‌پردازم.

به طور خلاصه، پروژه مهر مجموعه‌ای از برنامه‌ها، فعالیت‌ها، اقدامات و فرایندهایی است که توسط مدیران و کارکنان آموزش و پرورش برای بازگشایی مطلوب، منظم و بدون نقص مدارس و تداوم فعالیت آن‌ها در طول یک سال تحصیلی اجرا می‌شود و به تعبیری می‌توان گفت بخش قابل توجهی از عملکرد یک‌ساله آموزش و پرورش در قالب پروژه مهر تجلی می‌یابد و در همین چارچوب، نقاط قوت و ضعف مدیران و مجموعه مدیریتی نیز نمایان می‌شود.

ستاد پروژه مهر در سطح استان کهگیلویه و بویراحمد از چندین کارگروه مهم تشکیل شده است که ریاست آن‌ها بر عهده معاونان اداره کل و تعدادی از رؤسای ستادی است و در شهرستان‌ها و مناطق نیز مسئولیت اجرای این پروژه بر عهده مدیران آموزش و پرورش آن مناطق قرار دارد.

اداره ارزیابی عملکرد به عنوان دبیرخانه پروژه مهر استان، مسئولیت برگزاری جلسات، ایجاد هماهنگی میان کارگروه‌ها، و نیز نظارت و ارزیابی عملکرد آن‌ها را بر عهده دارد.

مدیرکل آموزش و پرورش کهگیلویه و بویراحمد در سخنانی در جمع اعضای شورای اسلامی استان اعلام کردند که ستاد پروژه مهر استان در سال تحصیلی گذشته (1403–1404)، یعنی پیش از آغاز مسئولیت وی، در رتبه آخر کشور قرار داشته است و همچنین رتبه دبیرخانه استان را در آن سال در قعر جدول عنوان کردند و در بسیاری از جلسات و مصاحبه‌های خود نیز مکرراً به رتبه سال گذشته به عنوان یک ضعف بزرگ اشاره کرده و بر ناکارآمدی مدیریت پیشین تأکید داشته‌اند، بدون آنکه به تأثیر عملکرد خود در زمان مدیریت شهرستان بویراحمد بر این رتبه اشاره‌ای داشته باشند.

نکته قابل توجه آن است که وی هیچ اشاره‌ای به رتبه استان در پروژه مهر سال تحصیلی 1404–1405 (سال جاری) نکردند و جالب‌تر آنکه در خبرهای منتشرشده بعدی توسط روابط عمومی آموزش و پرورش استان، به جای اعلام رتبه استان، وضعیت به صورت کیفی و با عنوان «امتیاز خوب» بیان شد و بر همین تعبیر نیز تأکید گردید. این در حالی است که علیرغم تلاش‌های قابل تقدیر همکاران، به دلیل ضعف جدی در عملکرد برخی کارگروه‌ها و نیز کاستی‌های مدیریتی در سطوح عالی آموزش و پرورش استان، استان ما در این دوره نیز رتبه 31 کشور را کسب کرده است.

مدیرکل آموزش و پرورش کهگیلویه و بویراحمد در بخشی دیگر از سخنان خود، نمره استان در سال گذشته (72٫61) را با نمره امسال (93٫57) مقایسه کرده‌اند، در حالی که مبنای نمره‌دهی در سال گذشته از 110 امتیاز و در سال جاری از 125 امتیاز بوده و علاوه بر این، برخی شاخص‌ها نیز تغییر کرده‌اند و همچنین رتبه یکی از معاونت‌ها را «چهارم» اعلام کرده‌اند، در حالی که رتبه واقعی آن معاونت چهارم از انتهای جدول بوده و تنها بالاتر از سه استان دیگر قرار داشته است.

در ادامه، به بررسی کارنامه استان در پروژه مهر سال‌های تحصیلی 1403–1404 و 1404–1405 خواهیم پرداخت.

با توجه به داده‌های جدول فوق، به‌روشنی مشخص است که عملکرد دبیرخانه پروژه مهر استان (مستقر در اداره ارزیابی عملکرد) در مقایسه با سایر کارگروه‌ها در سطح بسیار مطلوبی قرار داشته است. با این حال، علی‌رغم تلاش‌های مستمر و شبانه‌روزی همکاران این دبیرخانه، عملکرد ضعیف برخی کارگروه‌ها، معاونت‌ها و رؤسای ادارات ستادی و همچنین برخی شهرستان‌ها و مناطق، در کنار کاستی‌های مدیریتی در سطوح بالاتر، موجب شده است استان در رتبه 31 کشور قرار گیرد.

لازم به ذکر است با توجه به جمعیت دانش‌آموزی، تعداد فرهنگیان و شمار مدارس در شهرستان بویراحمد، عملکرد آموزش و پرورش این شهرستان بیشترین تأثیر را بر رتبه نهایی استان دارد و بر اساس داده‌های موجود، در سال تحصیلی 1403–1404 نیز بیشترین تأثیر منفی بر رتبه استان مربوط به همین شهرستان بوده است و در آن زمان، مدیریت آموزش و پرورش شهرستان بویراحمد بر عهده جناب آقای رضایی، مدیرکل فعلی آموزش و پرورش استان، بوده است.

دبیرخانه پروژه مهر استان در هر دو سال مورد بررسی، در زمره دبیرخانه‌های برتر قرار داشته و در سال جاری نیز عملکرد بسیار مطلوبی از خود نشان داده است و با این وجود، متأسفانه علی‌رغم عملکرد قابل توجه این مجموعه، مدیرکل محترم در هر دو سال فشارهایی را بر همکاران این اداره وارد کرده‌اند؛ به‌گونه‌ای که در سال گذشته ابلاغ رئیس این اداره و در سال جاری نیز ابلاغ اینجانب لغو شده و سایر همکاران نیز با فشارهای مشابهی مواجه شده‌اند.

بر اساس جدول ارائه‌شده که در جلسه وبیناری اردیبهشت‌ماه سال جاری با حضور وزیر آموزش و پرورش توسط اداره کل ارزیابی عملکرد وزارت آموزش و پرورش ارائه شده است، رتبه استان و همچنین رتبه هر یک از معاونت‌ها و کارگروه‌ها به‌طور دقیق مشخص شده و در جمع‌بندی نهایی، استان در رتبه 31 کشور قرار گرفته است.

با این حال، مدیرکل آموزش و پرورش استان به جای اعلام صریح این رتبه، تلاش کرده‌اند با طرح یک عنوان کیفی، این وضعیت را به شکلی متفاوت بیان کنند و در حالی که مستندات موجود نشان می‌دهد عملکرد استان در سال گذشته، از منظر کیفی، در برخی شاخص‌ها نسبت به سال جاری وضعیت بهتری داشته است.

برای روشن‌تر شدن موضوع، ضروری است برخی از مهم‌ترین شاخص‌های پروژه مهر در دو سال تحصیلی 1403–1404 و 1404–1405 در تاریخ 31 شهریور هر سال (که مبنای ارزیابی نهایی پروژه مهر است) با یکدیگر مقایسه شود. شاخص‌هایی همچون ثبت‌نام دانش‌آموزان، کلاس‌بندی، صدور ابلاغ‌ها و تأیید ضوابط ابلاغ از جمله مهم‌ترین شاخص‌های مرتبط با آمادگی برای بازگشایی مدارس محسوب می‌شوند که داده‌های مربوط به آن‌ها توسط اداره طرح و برنامه اداره کل و از سامانه HRM وزارت آموزش و پرورش استخراج شده است.

با توجه به داده‌های جدول فوق، وضعیت شاخص‌ها در سال گذشته نسبت به سال جاری مطلوب‌تر بوده است و این موضوع، نادرستی برخی ادعاهای مطرح‌شده را آشکار می‌کند. بر اساس مستندات موجود، شاخص‌هایی همچون ثبت‌نام دانش‌آموزان در سال تحصیلی 1404–1405 حتی تا تاریخ 22 مهرماه نیز به 95 درصد رسیده و نتوانسته است به میزان ثبت‌نام تا 31 شهریور سال قبل دست یابد.

این در حالی است که پروژه مهر سال تحصیلی 1403–1404 با شرایط ویژه‌ای مواجه بود. در اسفندماه آن سال انتخابات مجلس شورای اسلامی برگزار شد و با توجه به شرایط خاص استان‌هایی مانند استان ما، نتایج این انتخابات تأثیر قابل توجهی بر انگیزه مدیران و کارکنان داشت. همچنین در میانه فرایند اجرای پروژه مهر، رئیس‌جمهور وقت به شهادت رسیدند و فرایند انتخابات ریاست جمهوری نیز برگزار شد. از سوی دیگر، مدیرکل وقت آموزش و پرورش استان نیز با ابلاغ سرپرستی فعالیت می‌کردند. مجموعه این عوامل بر انگیزه و عملکرد مجموعه آموزش و پرورش تأثیرگذار بود.

علاوه بر این، با توجه به شرایط پیش‌آمده، ارزیابی دقیقی از عملکرد استان توسط وزارت آموزش و پرورش انجام نشد. حتی در روز اول مهر، نماینده اعزامی وزارت برای ارزیابی استان به دلیل درگذشت مادرشان، همان روز به تهران بازگشتند و ارزیابی میدانی مشخصی صورت نگرفت. مجموع این شرایط موجب شد استانی که در سال 1402 در پروژه مهر رتبه سوم کشور را کسب کرده بود، در سال بعد با افت جدی رتبه مواجه شود.

شایان ذکر است داده‌های ارائه‌شده در این متن، در جریان اجرای پروژه مهر طی دو سال گذشته، از اداره طرح و برنامه اداره کل استان دریافت شده و در صورت لزوم، مستندات آن در اختیار رسانه‌ها قرار خواهد گرفت.

در پایان، اشاره‌ای به جلسه اعلام رتبه‌های برتر پروژه مهر استان در سال تحصیلی 1403–1404 که در آموزش و پرورش شهرستان کهگیلویه برگزار شد، خالی از لطف نیست. در اواخر آبان‌ماه 1404، در جلسه رؤسای آموزش و پرورش استان، نتایج عملکرد شهرستان‌ها به صورت مستند اعلام و از رتبه‌های اول تا سوم تقدیر شد. در آن رتبه‌بندی، عملکرد آموزش و پرورش شهرستان بویراحمد ـ با سرپرستی مدیرکل فعلی ـ در میان رتبه‌های پایین جدول قرار داشت، در حالی که دبیرخانه پروژه مهر همان شهرستان موفق به کسب رتبه نخست در بین دبیرخانه‌های استان شده بود؛ وضعیتی مشابه آنچه اکنون در سطح استان مشاهده می‌شود.

در آن جلسه، اعلام این نتایج با واکنش تند مدیر وقت آموزش و پرورش بویراحمد مواجه شد و فضای جلسه را برای دقایقی تحت تأثیر قرار داد. در آن سال نیز عملکرد ضعیف ستاد پروژه مهر شهرستان بویراحمد بیشترین تأثیر را بر رتبه استان در سطح کشور گذاشته بود.

اکنون نیز علی‌رغم عملکرد مطلوب دبیرخانه پروژه مهر استان ـ که مسئولیت آن بر عهده اینجانب بوده است ـ استان در مجموع در رتبه 31 کشور قرار گرفته است؛ با این حال، به جای تبیین دقیق رتبه نهایی استان، صرفاً بر رتبه دبیرخانه تأکید می‌شود.

گزارش از: علی طیبی‌منش

انتهای پیام/