برج علاءالدوله؛ نگین 800 ساله تاریخ و معماری در قلب ورامین

محمدرضا تاجیک، رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری شهرستان ورامین، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در ورامین، با اشاره به قدمت آثار تاریخی این شهرستان، اظهار کرد: دشت تاریخی ورامین به‌عنوان یکی از کهن‌ترین سکونتگاه‌های فلات مرکزی ایران، دارای پیشینه‌ای چند هزار ساله است و آثار ارزشمند تاریخی برجای‌مانده از ادوار مختلف، گویای جایگاه تمدنی و فرهنگی این منطقه در طول تاریخ ایران اسلامی است.

وی افزود: در میان آثار شاخص تاریخی ورامین، برج آرامگاهی علاءالدوله به‌عنوان یکی از فاخرترین نمونه‌های معماری دوره ایلخانی، جایگاه ویژه‌ای دارد و امروز به یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های تاریخی و گردشگری جنوب شرق استان تهران تبدیل شده است.

رئیس اداره میراث فرهنگی ورامین با اشاره به موقعیت این اثر تاریخی، بیان کرد: برج علاءالدوله در مرکز بافت تاریخی شهر ورامین و در مجاورت میدان امام خمینی(ره) قرار گرفته و به‌دلیل معماری خاص، اصالت تاریخی و تزئینات هنرمندانه آجری، سالانه میزبان شمار زیادی از گردشگران، پژوهشگران و علاقه‌مندان به میراث فرهنگی از نقاط مختلف کشور و حتی گردشگران خارجی است.

تاجیک درباره تاریخ ساخت این بنا، گفت: براساس کتیبه آجری موجود در بخش فوقانی برج، ساخت این اثر تاریخی به دستور علاءالدوله، حاکم وقت ورامین، در سال 675 هجری قمری آغاز شده و پس از حدود 13 سال تلاش مستمر معماران و هنرمندان آن دوره، در سال 688 هجری قمری تکمیل و مورد بهره‌برداری قرار گرفته است.

وی تصریح کرد: طبق اسناد و منابع تاریخی، این بنا به‌عنوان آرامگاه علاءالدوله و فرزندش فخرالدین احداث شده و سردابه موجود در بخش زیرین برج نیز محل تدفین آنان بوده است؛ موضوعی که بر ارزش تاریخی و هویتی این اثر افزوده است.
رئیس اداره میراث فرهنگی ورامین با تشریح ویژگی‌های معماری برج علاءالدوله، ابراز داشت: این بنا از سه بخش اصلی شامل سردابه، بدنه استوانه‌ای و گنبد مخروطی‌شکل تشکیل شده و در مجموع حدود 23 متر ارتفاع دارد که 17 متر آن مربوط به بدنه اصلی، حدود دو متر مربوط به سردابه و بیش از چهار متر نیز مربوط به گنبد مخروطی بنا است.

وی ادامه داد: یکی از شاخص‌ترین ویژگی‌های معماری این برج، وجود 32 ترک یا شکستگی منظم در نمای بیرونی آن است که از کف بنا آغاز شده و تا بخش زیرین گنبد امتداد پیدا می‌کند و جلوه‌ای چشم‌نواز و کم‌نظیر به اثر بخشیده است.

تاجیک افزود: در بخش فوقانی برج، کتیبه‌ای نفیس از آجرکاری همراه با تزئینات کاشی لاجوردی دیده می‌شود که علاوه بر ارزش هنری، اطلاعات مهمی درباره تاریخ ساخت بنا، بانی اثر و ویژگی‌های معماری آن ارائه می‌دهد و از اسناد مهم تاریخی این مجموعه محسوب می‌شود.

وی با اشاره به جایگاه تاریخی علاءالدوله خاطرنشان کرد: بر اساس منابع تاریخی، علاءالدوله با چند واسطه نسب به امام سجاد(ع) می‌رسانده و همین موضوع سبب شده این بنا علاوه بر ارزش معماری، از جایگاه مذهبی و فرهنگی ویژه‌ای نیز برخوردار باشد.

رئیس اداره میراث فرهنگی ورامین تأکید کرد: برج علاءالدوله پس از گذشت نزدیک به هشت قرن، همچنان به‌عنوان یکی از نمادهای هویت تاریخی و فرهنگی ورامین در قلب این شهر خودنمایی می‌کند و حفظ و معرفی آن، نقش مهمی در توسعه گردشگری تاریخی، ارتقای هویت شهری و آشنایی نسل جوان با میراث ارزشمند گذشتگان دارد.

تاجیک در پایان خاطرنشان کرد: برنامه‌ریزی برای مرمت، نگهداری و معرفی هرچه بیشتر آثار تاریخی ورامین در دستور کار اداره میراث فرهنگی قرار دارد و تلاش می‌کنیم با استفاده از ظرفیت‌های فرهنگی و گردشگری، جایگاه واقعی این شهرستان تاریخی را در سطح ملی و بین‌المللی معرفی کنیم.

.

انتهای پیام/