از پیشگیری تا مهار بحران؛ آموزش 250 حافظ طبیعت در کردستان

به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، با آغاز فصل گرما، نگرانی‌ها درباره افزایش احتمال وقوع آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع کشور نیز پررنگ‌تر می‌شود. هر ساله بخش قابل توجهی از عرصه‌های طبیعی در اثر عوامل انسانی یا شرایط اقلیمی دچار حریق می‌شوند و مهار این آتش‌سوزی‌ها، علاوه بر تجهیزات و امکانات، نیازمند نیروهای آموزش‌دیده و آشنا به اصول عملیات اطفای حریق است.

در استان کردستان نیز که بخش مهمی از سرمایه‌های طبیعی آن را جنگل‌ها و مراتع تشکیل می‌دهد، حفاظت از منابع طبیعی تنها وظیفه یک دستگاه اجرایی نیست؛ بلکه نیازمند مشارکت گسترده مردم، همیاران طبیعت و فعالان محیط زیست است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که حضور نیروهای آموزش‌دیده در ساعات اولیه وقوع حریق، می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در جلوگیری از گسترش آتش و کاهش خسارت‌ها داشته باشد.

بر همین اساس، کارگاه آموزشی اطفای حریق و امداد و نجات در کوهستان با حضور 250 نفر از همیاران طبیعت، کارکنان اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری، جهاد کشاورزی، نیروهای یگان حفاظت و نمایندگان سازمان‌های مردم‌نهاد فعال در حوزه منابع طبیعی در مرکز آموزش، تحقیقات و ترویج کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان برگزار شد.

این دوره آموزشی علاوه بر شرکت‌کنندگان حاضر در محل، به‌صورت زنده و از طریق وبینار برای مخاطبان سراسر کشور نیز پخش شد تا فعالان حوزه منابع طبیعی در استان‌های مختلف بتوانند از مباحث آموزشی آن بهره‌مند شوند.

عوامل شکل‌گیری آتش‌سوزی عرصه‌های منابع طبیعی

در این کارگاه، مهرداد اکبریان، مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، به تشریح عوامل مؤثر در شکل‌گیری و گسترش آتش‌سوزی در عرصه‌های منابع طبیعی پرداخت و بر اهمیت پیشگیری به‌عنوان نخستین و کم‌هزینه‌ترین راهکار حفاظت از جنگل‌ها و مراتع تأکید کرد.

وی با اشاره به اینکه بخش عمده آتش‌سوزی‌های عرصه‌های طبیعی منشأ انسانی دارد، اظهار کرد: آگاهی‌بخشی به جوامع محلی، حضور فعال همیاران طبیعت و افزایش آموزش‌های تخصصی می‌تواند نقش مهمی در کاهش وقوع حریق و محدود کردن دامنه خسارت‌ها داشته باشد.

اکبریان همچنین رفتار آتش در شرایط مختلف جغرافیایی و اقلیمی را تشریح کرد و گفت: شناخت جهت وزش باد، میزان پوشش گیاهی، شیب زمین و شرایط محیطی از مهم‌ترین عوامل موفقیت در عملیات مهار حریق است و نیروهای حاضر در میدان باید پیش از هر اقدامی، ارزیابی دقیقی از شرایط منطقه داشته باشند.

مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، افزود: در عملیات اطفای حریق، حفظ ایمنی نیروهای عملیاتی باید در اولویت قرار گیرد، چرا که هرگونه اقدام بدون شناخت شرایط محیطی می‌تواند خطرات جدی برای نیروهای امدادی و داوطلبان حاضر در صحنه ایجاد کند.

آموزش همگانی؛ راه مهار آتش در جنگل‌ها و نجات جان‌ها

علی‌اکبر ورمقانی معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان نیز در این کارگاه با تأکید بر نقش انسان در بروز بخشی از آتش‌سوزی‌های طبیعی، اظهار کرد: پیشگیری از حریق باید به یک فرهنگ عمومی در جامعه تبدیل شود.

وی با بیان اینکه بخشی از تهدیدات علیه طبیعت، منشأ انسانی دارد و مقابله با آن بدون آموزش همگانی امکان‌پذیر نیست، افزود: ارتقای آگاهی عمومی در زمینه پیشگیری و مهار آتش باید در سطح جامعه نهادینه شود.

معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان با اشاره به جان‌باختن سه جوان سنندجی در جریان اطفای حریق منطقه آبیدر در سال گذشته و معرفی آنان به عنوان «فداکار خدمت»، گفت: اگرچه طبیعت ارزشمند است، اما جان انسان‌ها ارزش والاتری دارد و نباید تکرار چنین حوادثی را شاهد باشیم.

وی با تأکید بر ضرورت آموزش تخصصی به دوستداران طبیعت و نیروهای مردمی، تصریح کرد: تجهیز گروه‌های محلی به ابزارهای نوین اطفای حریق و آموزش اصول ایمنی می‌تواند از بروز خسارت‌های جبران‌ناپذیر جلوگیری کند.

ورمقانی همچنین از فرمانداران، دهیاران و دستگاه‌های اجرایی خواست با همکاری سمن‌ها، در حفاظت از جنگل‌ها و مراتع باقی‌مانده استان نقش فعال‌تری ایفا کنند.

معاون استاندار کردستان خاطرنشان کرد: تقدم پیشگیری بر مقابله باید به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود؛ فرهنگی که در کنار آموزش مستمر و بهره‌گیری از تجهیزات روز، می‌تواند ضامن حفاظت مؤثر از منابع طبیعی باشد.

تأکید بر اهمیت آمادگی نیروهای عملیاتی

در بخش دیگری از این دوره، مهندس مظفر محمدی، کارشناس ارشد پدافند غیرعامل زیستی، آموزش‌های تخصصی امداد و نجات در مناطق کوهستانی و صعب‌العبور را ارائه کرد. وی نحوه برخورد با مصدومان، اصول کمک‌های اولیه، روش‌های انتقال افراد آسیب‌دیده و اقدامات ضروری در شرایط بحرانی را برای شرکت‌کنندگان تشریح کرد.

محمدی با تأکید بر اهمیت آمادگی نیروهای عملیاتی در حوادث طبیعی گفت: بسیاری از مأموریت‌های امدادی در مناطق کوهستانی به دلیل دشواری مسیرها و محدودیت دسترسی، نیازمند دانش تخصصی و تصمیم‌گیری سریع است و آموزش صحیح می‌تواند نقش مهمی در کاهش تلفات و افزایش اثربخشی عملیات داشته باشد.

آشنایی با تجهیزات اطفای حریق

بخش عملی این کارگاه نیز با استقبال گسترده شرکت‌کنندگان همراه بود. در این بخش، حاضران با تجهیزات اطفای حریق به‌ویژه دستگاه دمنده آشنا شدند و نحوه استفاده صحیح از این تجهیزات را در قالب یک مانور آموزشی فرا گرفتند.

شرکت‌کنندگان همچنین روش‌های مختلف مهار آتش، رعایت اصول ایمنی هنگام عملیات، شیوه ایجاد خطوط کنترل حریق و نحوه حضور مؤثر و ایمن در صحنه آتش‌سوزی را به‌صورت میدانی تمرین کردند؛ آموزش‌هایی که می‌تواند در زمان وقوع حوادث، سرعت و کیفیت عملیات را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.

بر اساس این گزارش؛ برگزاری چنین دوره‌هایی نشان می‌دهد که حفاظت از منابع طبیعی، تنها در زمان وقوع بحران معنا پیدا نمی‌کند، بلکه آمادگی پیش از بحران، آموزش مستمر و توانمندسازی نیروهای مردمی و اجرایی، مهم‌ترین حلقه در زنجیره حفاظت از جنگل‌ها و مراتع کشور است.

جنگل‌ها و مراتع، سرمایه‌های مشترک نسل امروز و فردای ایران هستند و صیانت از آنها نیازمند مشارکت همگانی و نیروهای آگاه و آموزش‌دیده است. کارگاه آموزشی اطفای حریق و امداد و نجات در کوهستان در کردستان نیز گامی در همین مسیر به شمار می‌رود؛ مسیری که از آموزش آغاز می‌شود و به حفاظت مؤثرتر از طبیعت و کاهش خسارت‌های ناشی از حوادث ختم خواهد شد.

در پایان این دوره نیز مقرر شد گواهینامه معتبر آموزش اطفای حریق و امداد و نجات به شرکت‌کنندگان اعطا شود تا علاوه بر ارتقای دانش تخصصی، شبکه‌ای از نیروهای آموزش‌دیده و آماده‌به‌کار برای مقابله با حوادث احتمالی در عرصه‌های طبیعی کشور شکل گیرد.

کردستان؛ استانی با سهم مهم در مراتع کشور و معیشت وابسته به طبیعت

کردستان با برخورداری از ظرفیت گسترده منابع طبیعی، یکی از استان‌های مهم کشور در حوزه مراتع و جنگل‌ها به شمار می‌رود؛ ظرفیتی که هم در اقتصاد روستایی و هم در تولید علوفه نقش تعیین‌کننده دارد.

بر اساس آمار موجود، مساحت استان کردستان حدود 2 میلیون و 937 هزار هکتار است که بیش از 60 درصد آن، معادل یک میلیون و 587 هزار هکتار، را مراتع و جنگل‌ها تشکیل می‌دهد. این گستره وسیع، نقش استان را در توازن اکولوژیک و تولیدات دامی کشور برجسته کرده است.

در کنار این ظرفیت طبیعی، معیشت بخش قابل توجهی از جمعیت روستایی استان نیز به‌طور مستقیم به این منابع وابسته است؛ به‌طوری که حدود 67 هزار خانوار روستایی در کردستان به‌عنوان بهره‌بردار از مراتع فعالیت می‌کنند و زندگی اقتصادی آنان با این عرصه‌های طبیعی گره خورده است.

اهمیت کردستان تنها به گستره مراتع محدود نمی‌شود؛ این استان سهم قابل توجهی در تأمین علوفه کشور نیز دارد و بر اساس آمارها، بهره‌برداران کردستانی حدود 6.5 درصد از علوفه تولیدی کشور را تأمین می‌کنند؛ سهمی که نشان‌دهنده نقش مؤثر این استان در امنیت غذایی و تأمین خوراک دام در سطح ملی است.

با وجود این ظرفیت ارزشمند، تداوم بهره‌برداری پایدار و حفاظت از منابع طبیعی کردستان نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، آموزش همگانی و تقویت زیرساخت‌های حفاظتی است؛ چرا که هرگونه آسیب به این عرصه‌ها می‌تواند هم معیشت روستاییان و هم بخشی از امنیت غذایی کشور را تحت تأثیر قرار دهد.

انتهای پیام/486