وقتی نخل‌ها به حرکت درمی‌آیند؛ عاشورا درکوچه‌های کهن استان مرکزی

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، محرم که از راه می‌رسد، استان مرکزی رنگ و بوی دیگری به خود می‌گیرد و جای‌جای این دیار، از شهرها و روستاها گرفته تا محله‌ها، مساجد، حسینیه‌ها و تکایا، سرشار از عطر ارادت به حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و اهل بیت عصمت و طهارت(ع) می‌شود. دهه نخست محرم در استان مرکزی تنها یک مناسبت مذهبی نیست، بلکه جلوه‌ای از هویت دینی، فرهنگی و تاریخی مردمان این خطه به شمار می‌رود که نسل به نسل و سینه به سینه منتقل شده و همچنان با شور و شکوهی مثال‌زدنی ادامه دارد.

مردم استان مرکزی با آغاز ماه عزای حسینی، با سیاه‌پوش کردن معابر، برپایی مجالس روضه و عزاداری، حرکت دسته‌های سینه‌زنی و زنجیرزنی، برگزاری آیین‌های سنتی، نذر و اطعام، حضور در هیئت‌های مذهبی و مشارکت در برنامه‌های فرهنگی و مذهبی، عشق و دلدادگی خود را به سید و سالار شهیدان(ع) به نمایش می‌گذارند. در این میان، پیر و جوان، زن و مرد و حتی کودکان، هر یک به سهم خود در برپایی شعائر حسینی نقش‌آفرینی می‌کنند و صحنه‌هایی از همدلی، وحدت و ایمان را به تصویر می‌کشند.

در دهه نخست ماه محرم، استان مرکزی یکپارچه در سوگ و عزای حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و یاران باوفایش سیاه‌پوش می‌شود و مردم این دیار با برگزاری آیین‌های مختلف عزاداری، جلوه‌هایی کم‌نظیر از عشق، ارادت و دلدادگی خود به اهل بیت عصمت و طهارت(ع) را به نمایش می‌گذارند. از کوچه‌ها و محلات شهری تا روستاهای دورافتاده، نوای «یا حسین(ع)» طنین‌انداز است و هیئت‌های مذهبی، دسته‌های عزاداری، آیین‌های سنتی و مراسم نذر و اطعام، نشان‌دهنده پیوند عمیق فرهنگی و اعتقادی مردم استان با نهضت عاشورا است.

مردم استان مرکزی هر ساله با حضور گسترده در مجالس عزاداری و مشارکت در آیین‌های مذهبی، وفاداری و ارادت خود را به سید و سالار شهیدان(ع) ابراز می‌کنند و با زنده نگه داشتن سنت‌های عاشورایی، پیام ایثار، آزادگی و ظلم‌ستیزی نهضت کربلا را به نسل‌های آینده منتقل می‌سازند. دهه نخست محرم در این استان، جلوه‌ای از همبستگی اجتماعی، ایمان دینی و عشق ماندگار به حضرت سیدالشهدا(ع) است که در قالب آیین‌های کهن و مردمی، هر سال باشکوه‌تر از گذشته برگزار می‌شود.

ارادت سرزمین آفتاب به ساحت آسمانی حضرت خورشید کربلا

استان مرکزی با برخورداری از پیشینه‌ای غنی در برگزاری آیین‌های مذهبی، در ایام محرم میزبان مراسم و سنت‌هایی است که ریشه در اعتقادات عمیق مردم این دیار دارد. تکایا و حسینیه‌های قدیمی، هیئت‌های مذهبی باسابقه و آیین‌های بومی عزاداری، بخشی از میراث معنوی این استان محسوب می‌شوند که هر ساله با حضور گسترده مردم برگزار شده و جلوه‌ای از پیوند ناگسستنی جامعه با فرهنگ عاشورا را نمایان می‌سازند.

فرهنگ عاشورا در استان مرکزی تنها در برگزاری مراسم عزاداری خلاصه نمی‌شود، بلکه مفاهیمی همچون ایثار، آزادگی، عدالت‌خواهی، ظلم‌ستیزی، کمک به نیازمندان و خدمت‌رسانی به مردم نیز در این ایام بیش از هر زمان دیگری نمود پیدا می‌کند. نذرهای مردمی، اطعام عزاداران، کمک‌های مؤمنانه، اهدای خون و فعالیت‌های خیرخواهانه از جمله جلوه‌های اجتماعی نهضت حسینی در این استان است که نشان می‌دهد پیام کربلا همچنان در زندگی مردم جاری و زنده است.

دهه نخست محرم در استان مرکزی، روایتگر عشقی دیرینه به اهل بیت(ع) و تجلی ارادت خالصانه مردمی است که با حضور پرشور در آیین‌های عزاداری، بار دیگر با آرمان‌های قیام عاشورا تجدید بیعت می‌کنند و پیام ایثار و آزادگی حضرت سیدالشهدا(ع) را به نسل‌های آینده منتقل می‌سازند. این روزها، استان مرکزی یکپارچه در سوگ سرور و سالار شهیدان(ع) می‌نشیند و صحنه‌هایی ماندگار از ایمان، همبستگی و دلدادگی به خاندان عصمت و طهارت(ع) را به نمایش می‌گذارد.

نخل‌های عاشورا بر دوش ارادت؛ روایت سوگ در خمین، تفرش و نراق

با طلوع خورشید عاشورا، خیابان‌ها و میدان‌های شهرهای خمین، تفرش و نراق رنگ و بوی دیگری به خود می‌گیرند. صدای نوحه، طنین سنج و دمام و اشک عزاداران با حرکت آرام و باشکوه نخل‌ها در هم می‌آمیزد؛ نخل‌هایی که برای مردم این دیار تنها یک سازه چوبی نیستند، بلکه نمادی از تشییع پیکر مطهر سیدالشهدا(ع) و یادگاری از قرن‌ها ارادت به فرهنگ عاشورا به شمار می‌روند.

در خمین، از نخستین ساعات صبح عاشورا، مردم از محله‌های مختلف خود را به محل استقرار نخل می‌رسانند. پارچه‌های سیاه، آیینه‌ها، شال‌های سبز و سرخ و نشانه‌های عزاداری بر پیکره نخل آویخته شده و ده‌ها نفر آماده می‌شوند تا این نماد سوگ حسینی را بر دوش بگیرند. با آغاز حرکت، جمعیت همراه با نوحه‌خوانی و سینه‌زنی مسیرهای قدیمی شهر را طی می‌کنند و صحنه‌ای از همدلی و اندوه را به نمایش می‌گذارند.

در تفرش نیز نخل‌گردانی یکی از شاخص‌ترین آیین‌های روز عاشوراست. نخل در میان حلقه‌ای از عزاداران حرکت می‌کند و پیر و جوان در کنار یکدیگر این میراث معنوی را زنده نگه می‌دارند. کوچه‌های قدیمی شهر در این روز شاهد حضور هزاران عزاداری است که برای ادای احترام به شهدای کربلا گرد هم آمده‌اند.

در نراق، شهری که بسیاری آن را یکی از خاستگاه‌های مهم آیین‌های سنتی محرم در منطقه می‌دانند، نخل‌گردانی حال و هوایی متفاوت دارد. نخل مزین به پارچه‌های نذری و نمادهای عاشورایی در میان انبوه جمعیت حرکت می‌کند و هر گام آن با ذکر «یا حسین(ع)» و «یا ابوالفضل(ع)» همراه می‌شود. این مراسم برای مردم نراق تنها یک سنت نیست، بلکه بخشی از هویت تاریخی و مذهبی شهر محسوب می‌شود.

نخل‌گردانی میراث چند صد ساله مردم خمین

شریفی از اهالی خمین در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به پیشینه این آیین اظهار کرد: بزرگان شهر نقل می‌کنند که نخل‌گردانی در خمین قدمتی چند صد ساله دارد و نسل به نسل به ما رسیده است. از کودکی به یاد دارم که همه مردم در آماده‌سازی نخل مشارکت می‌کردند و این سنت همچنان با همان شور ادامه دارد.

وی افزود: روز عاشورا و هنگام حرکت نخل، احساس می‌کنیم در مراسم تشییع شهدای کربلا حضور داریم. این آیین پیوند عمیقی میان مردم و فرهنگ عاشورا ایجاد کرده است.

نخل‌گردانی تفرش؛ آیینی که مردم آن را زنده نگه داشته‌اند

بیات از اهالی تفرش در گفت‌و‌گو با خبرنگار تسنیم با اشاره به قدمت نخل گردانی در این شهرستان اظهار کرد: نخل‌گردانی از قدیمی‌ترین رسوم عاشورایی شهر ماست. شاید شکل برگزاری آن در طول سال‌ها تغییراتی داشته باشد، اما اصل مراسم و ارادت مردم به امام حسین(ع) همچنان پابرجاست.

وی ادامه داد: آنچه این مراسم را ماندگار کرده، حضور مردم است. از نوجوانان تا سالمندان همه خود را در برگزاری نخل‌گردانی سهیم می‌دانند و همین مشارکت رمز ماندگاری این سنت است.

نخل نراق؛ نماد هویت مذهبی یک شهر

محمودی از مردم شهر نراق نیز در گفت‌و‌گو با خبرنگار تسنیم با اشاره به جایگاه این آیین اظهار کرد: نخل‌گردانی در نراق تنها یک مراسم عزاداری نیست؛ بخشی از هویت فرهنگی و مذهبی شهر است. بسیاری از خانواده‌ها نسل‌هاست که در برگزاری آن نقش دارند و این میراث را حفظ کرده‌اند.

وی افزود: وقتی نخل در میان جمعیت حرکت می‌کند، همه احساس می‌کنند در یک روایت مشترک از عاشورا حضور دارند. این لحظات برای مردم نراق بسیار ارزشمند و ماندگار است.

نخل‌گردانی در خمین، تفرش و نراق امروز فراتر از یک آیین مذهبی، جلوه‌ای از همبستگی اجتماعی، انتقال سنت‌های فرهنگی و پاسداشت حماسه عاشوراست؛ میراثی که پس از قرن‌ها همچنان بر دوش مردم این شهرها حرکت می‌کند و پیام آزادگی و ایثار کربلا را زنده نگه می‌دارد.

به گزارش تسنیم، آئین‌های عاشورایی، همه ساله با حضور خیل عزاداران حسینی در سرزمین آفتاب برگزار می‌شود که 13 آیین‌ ناب و ویژه مردم سرزمین آفتاب به ثبت ملی رسیده است.

آئین‌های ناب معنوی ثبت شده ملی استان مرکزی شامل تعزیه سیار اراک، تعزیه وفس، گَرَکان و تفرش، نخل گردانی شهرهای خمین، تفرش و نراق، مراسم علَم گردانی روستاهای هزاوه اراک و عزالدین تفرش همچنین مراسم جغجغه زنی روستای اَنجدان است.

گزارش از: فاطمه غلامی

انتهای پیام/711/