معدن، فرصت مغفول همدان برای جهش تولید و مردمی‌سازی اقتصاد

به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، در شرایطی که اقتصاد جهانی به‌سرعت از وابستگی سنتی به منابع انرژی فسیلی فاصله گرفته و رقابت کشورها بر سر دسترسی به مواد معدنی راهبردی شدت یافته است، توجه به ظرفیت‌های معدنی استان همدان می‌تواند به یکی از مهم‌ترین محورهای توسعه اقتصادی غرب کشور تبدیل شود. استانی که سال‌ها با نام کشاورزی، سفال و گردشگری شناخته شده، امروز ظرفیت آن را دارد که در حوزه معدن نیز به یکی از پیشران‌های رشد اقتصادی کشور بدل شود.

همدان از جمله استان‌هایی است که تنوع قابل توجهی از ذخایر معدنی را در خود جای داده است. وجود معادن سنگ‌آهن، سیلیس، فلدسپات، دولومیت، سرب، روی و انواع سنگ‌های تزئینی، این استان را به یکی از قطب‌های بالقوه معدنی کشور تبدیل کرده است با این حال، واقعیت آن است که بخش مهمی از این ظرفیت همچنان در مرحله استخراج اولیه باقی مانده و سهم صنایع فرآوری در اقتصاد معدنی استان متناسب با ظرفیت‌های موجود نیست.

تجربه کشورهای موفق معدنی نشان می‌دهد که ارزش واقعی معدن نه در استخراج، بلکه در تکمیل زنجیره ارزش شکل می‌گیرد. اشتغال پایدار، درآمد ارزی و توسعه صنعتی زمانی محقق می‌شود که مواد معدنی به محصولات دارای ارزش افزوده بالا تبدیل شوند، این موضوع برای همدان نیز اهمیت دوچندان دارد. صادرات مواد خام یا نیمه‌خام معدنی، اگرچه درآمد کوتاه‌مدتی ایجاد می‌کند، اما فرصت‌های گسترده اشتغال و سرمایه‌گذاری را از اقتصاد استان سلب می‌کند.

یکی از چالش‌های مهم بخش معدن در همدان، کمبود سرمایه‌گذاری در حوزه اکتشافات جدید و توسعه فناوری‌های فرآوری است چرا که بسیاری از پهنه‌های معدنی استان هنوز نیازمند مطالعات تکمیلی و اکتشافات عمیق هستند.

از سوی دیگر، بخشی از واحدهای فرآوری موجود نیز با فرسودگی تجهیزات و محدودیت منابع مالی مواجه‌اند. در چنین شرایطی، جذب سرمایه‌های مردمی و بخش خصوصی می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در فعال‌سازی ظرفیت‌های معدنی استان ایفا کند.

مردمی‌سازی اقتصاد معدن، موضوعی است که در سال‌های اخیر بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. استفاده از ابزارهای نوین بازار سرمایه برای تأمین مالی پروژه‌های معدنی، امکان مشارکت مستقیم مردم در توسعه این بخش را فراهم می‌کند. تشکیل صندوق‌های سرمایه‌گذاری معدنی، انتشار اوراق مبتنی بر دارایی‌های معدنی و بهره‌گیری از ظرفیت بورس کالا می‌تواند منابع مالی قابل توجهی را به سمت پروژه‌های اکتشاف و فرآوری در استان همدان هدایت کند.

از طرفی توسعه زیرساخت‌ها نیز شرط لازم برای شکوفایی اقتصاد معدنی استان است. شبکه حمل‌ونقل، تأمین پایدار انرژی و تسهیل فرآیندهای اداری باید همگام با توسعه معادن پیش برود چرا که سرمایه‌گذار زمانی وارد پروژه‌های بلندمدت معدنی می‌شود که از ثبات مقررات و حمایت عملی دستگاه‌های اجرایی اطمینان داشته باشد.

امروز همدان بیش از هر زمان دیگری به یک راهبرد جامع معدنی نیاز دارد، راهبردی که معدن را صرفاً منبع استخراج مواد خام نبیند، بلکه آن را حلقه‌ای از زنجیره تولید، اشتغال و توسعه صنعتی تلقی کند، بنابراین اگر ظرفیت‌های معدنی استان با فناوری، سرمایه‌گذاری و مشارکت مردمی پیوند بخورد، همدان می‌تواند علاوه بر جایگاه تاریخی و فرهنگی خود، به یکی از کانون‌های مهم اقتصاد معدنی کشور نیز تبدیل شود.

در دنیایی که آینده اقتصاد بر پایه مواد معدنی راهبردی و صنایع دانش‌بنیان بنا می‌شود، فرصت‌های معدنی همدان نباید در سایه غفلت و خام‌فروشی از دست برود. بهره‌گیری هوشمندانه از این ظرفیت‌ها می‌تواند فصل جدیدی از رشد اقتصادی، اشتغال پایدار و رونق تولید را برای استان رقم بزند، فصلی که در آن معدن نه یک فعالیت حاشیه‌ای، بلکه یکی از موتورهای اصلی توسعه همدان باشد.

یادداشت از شکوفه رنجبر، خبرنگار

انتهای پیام/