ساخت‌وساز غیرمجاز؛ چالش جدی روستاهای بهار

به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، مقاوم‌سازی واحدهای روستایی، اجرای طرح هادی، نهضت ملی مسکن و توسعه زیرساخت‌های روستایی از جمله مهم‌ترین موضوعاتی است که طی سال‌های اخیر در شهرستان بهار مورد توجه قرار گرفته، اما همچنان بخشی از روستاهای این شهرستان با چالش‌هایی در حوزه ساخت‌وساز، کمبود اعتبارات عمرانی و ضعف زیرساختی مواجه هستند. در همین راستا خبرنگار تسنیم گفت‌وگویی تفصیلی با محمدکرم معصومی اخوان، مدیر بنیاد مسکن شهرستان بهار انجام داده است؛ گفت‌وگویی که در آن علاوه بر تشریح آخرین وضعیت مقاوم‌سازی واحدهای روستایی، روند اجرای نهضت ملی مسکن، مشکلات گروه‌های ساخت، وضعیت اعتبارات طرح هادی و برنامه‌های بنیاد مسکن برای توسعه روستاهای شهرستان مورد بررسی قرار گرفته است.

متن کامل این گفت‌وگو در ادامه آمده است:

تسنیم: وضعیت مقاوم‌سازی واحدهای مسکونی روستایی در شهرستان بهار اکنون به چه صورت است؟

معصومی اخوان: شهرستان بهار در مجموع حدود 15 هزار و 202 واحد مسکن روستایی دارد که تاکنون نزدیک به 9 هزار و 200 واحد آن مقاوم‌سازی شده است. بر این اساس شاخص مقاوم‌سازی شهرستان اکنون حدود 61 درصد است و همچنان حدود 39 درصد واحدهای روستایی نیازمند مقاوم‌سازی هستند. واقعیت این است که ما از این آمار رضایت کامل نداریم؛ چراکه شهرستان بهار با توجه به ظرفیت‌ها و موقعیت جغرافیایی خود باید وضعیت بهتری در این حوزه داشته باشد. برخی شهرستان‌های استان همدان اکنون به شاخص‌های بالای 70 تا 100 درصد رسیده‌اند و طبیعتاً انتظار داریم شهرستان بهار نیز در سال‌های آینده به این سطح نزدیک شود.

تسنیم: مهم‌ترین دلیل عقب‌ماندگی شهرستان در حوزه مقاوم‌سازی چیست؟

معصومی اخوان: بخشی از مشکلات به موضوع ساخت‌وسازهای غیرمجاز بازمی‌گردد. متأسفانه در برخی روستاها هنوز ساخت‌وسازهایی انجام می‌شود که در آن ضوابط فنی و مقررات نظام مهندسی به‌طور کامل رعایت نمی‌شود و همین موضوع در زمان بروز حوادث طبیعی خود را نشان می‌دهد. تفاوت ساختمان مقاوم با ساختمانی که بدون نظارت مهندسی ساخته شده، در زمان وقوع زلزله، سیل یا طوفان مشخص می‌شود. به همین دلیل تلاش داریم با همکاری فرمانداری، بخشداری‌ها، دهیاران و شوراهای اسلامی روستاها فرهنگ مقاوم‌سازی را در بین مردم تقویت کنیم تا ساخت‌وساز ایمن به یک مطالبه عمومی تبدیل شود.

تسنیم: تسهیلات مسکن روستایی چه میزان بوده و استقبال مردم از آن چگونه است؟

معصومی اخوان: تسهیلات مسکن روستایی اکنون 400 میلیون تومان با نرخ سود پنج درصد و بازپرداخت 20 ساله است که طبق اعلام‌ها قرار است این رقم به‌زودی به 500 میلیون تومان افزایش پیدا کند. این تسهیلات یکی از ارزان‌ترین تسهیلات حوزه مسکن در کشور محسوب می‌شود. نکته مهم این است که نرخ واقعی این تسهیلات بسیار بیشتر از مبلغی است که مردم پرداخت می‌کنند و بخش عمده سود آن توسط دولت تأمین می‌شود. در واقع دولت در این بخش یارانه پنهانی قابل توجهی پرداخت می‌کند تا مردم بتوانند با هزینه کمتری نسبت به مقاوم‌سازی واحدهای خود اقدام کنند.

تسنیم: سهمیه شهرستان بهار در سال جاری چه میزان بوده و چه تعداد پرونده به بانک معرفی شده است؟

معصومی اخوان: سهمیه ابلاغی شهرستان در سال 1403- 1404 حدود 731 فقره بوده که تاکنون 261 پرونده به بانک‌های عامل معرفی شده و از این تعداد حدود 252 مورد موفق به عقد قرارداد شده‌اند. تلاش ما این است که با افزایش آگاهی مردم و تسهیل فرآیندها، تعداد بیشتری از متقاضیان به سمت استفاده از این تسهیلات حرکت کنند. هر میزان استقبال مردم بیشتر باشد، شاخص مقاوم‌سازی شهرستان نیز سریع‌تر ارتقا پیدا خواهد کرد.

تسنیم: وضعیت اجرای نهضت ملی مسکن در شهر بهار چگونه پیش می‌رود؟

معصومی اخوان: در شهر بهار حدود سه هزار و 169 نفر ثبت‌نام‌کننده داشتیم که از این تعداد حدود یک‌هزار و 195 نفر تأیید نهایی شدند. بخشی از این متقاضیان در قالب پروژه 120 واحدی شهرک فرهنگیان ساماندهی شده‌اند که اکنون حدود 80 درصد پیشرفت فیزیکی دارد. ادامه پروژه‌ها منوط به تأمین زمین توسط اداره راه و شهرسازی است. بخشی از اراضی در حال طی مراحل اداری و ثبتی است و به محض تحویل زمین‌ها به بنیاد مسکن، فرآیند قرعه‌کشی، گروه‌بندی متقاضیان و آغاز ساخت‌وساز انجام خواهد شد.

تسنیم: یکی از موضوعاتی که مطرح می‌شود، مشکلات گروه‌های ساخت در نهضت ملی مسکن است. این مسئله در شهرستان بهار چه وضعیتی دارد؟

معصومی اخوان: متأسفانه در برخی پروژه‌ها گروه‌های ساخت آن‌طور که انتظار داشتیم فعال عمل نکردند. برای مثال در صالح‌آباد زمین به تعدادی از متقاضیان واگذار شد، اما بخشی از گروه‌ها با وجود گذشت بیش از دو سال هنوز عملیات اجرایی را آغاز نکرده‌اند. برخی متقاضیان هزینه‌های ساخت، صدور پروانه یا مسائل اقتصادی را مطرح می‌کنند و برخی نیز عملاً انصراف داده‌اند. حتی در مواردی بنیاد مسکن طبق قرارداد مجبور شده زمین را از متقاضی پس بگیرد و به افراد جدید واگذار کند تا پروژه‌ها متوقف نماند.

تسنیم: در حوزه اجرای طرح هادی و توسعه زیرساخت‌های روستایی چه اقداماتی انجام شده است؟

معصومی اخوان: در شهرستان بهار 67 روستا دارای طرح هادی مصوب هستند و خوشبختانه در تمام این روستاها حداقل یک فاز اجرایی انجام شده است. حدود 40 روستا نیز فاز نخست اجرای طرح هادی را به‌طور کامل به پایان رسانده‌اند. اولویت اصلی ما در اجرای طرح هادی، ساماندهی معابر، جدول‌گذاری و آسفالت است؛ زیرا معتقدیم ابتدا باید زیرساخت‌های اولیه زندگی مردم تأمین شود. البته در برخی روستاها نیز وارد فازهای دوم و سوم شده‌ایم و پروژه‌های تکمیلی در حال اجراست.

تسنیم: با وجود این اقدامات، مهم‌ترین مشکل بنیاد مسکن در اجرای طرح‌های روستایی چیست؟

معصومی اخوان: مهم‌ترین مشکل، کمبود و تخصیص‌نیافتن اعتبارات عمرانی است. سال گذشته حدود 13 میلیارد تومان و امسال نزدیک به 20 میلیارد تومان اعتبار برای شهرستان در نظر گرفته شد، اما تاکنون تخصیص مؤثری دریافت نکرده‌ایم. دهیاران و شوراهای روستایی مطالبات زیادی در حوزه آسفالت، بهسازی معابر و توسعه زیرساخت‌ها دارند و ما نیز این مطالبات را قبول داریم، اما بدون تخصیص اعتبارات، اجرای پروژه‌ها با کندی مواجه می‌شود. واقعیت این است که امروز بسیاری از پروژه‌ها منتظر تأمین منابع مالی هستند.

تسنیم: وضعیت روستاهای دارای بافت باارزش و ظرفیت گردشگری در شهرستان بهار چگونه است؟

معصومی اخوان: یکی از روستاهای شاخص ما در این حوزه، روستای حیدرهٔ قاضی‌خان است که به‌عنوان روستای دارای بافت باارزش شناخته می‌شود. در این روستا طی دو سال اخیر چند مرحله اعتبار جذب شده و اقدامات عمرانی مناسبی انجام گرفته است. اجرای پروژه‌ها در این نوع روستاها با سایر مناطق تفاوت دارد و بیشتر بر حفظ هویت بومی، سنگفرش معابر و ساماندهی سنتی بافت روستا تمرکز می‌شود. این روستاها ظرفیت خوبی برای جذب گردشگر دارند و اگر سایر دستگاه‌ها نیز همکاری کنند، می‌توانند به یکی از محورهای توسعه اقتصادی روستاها تبدیل شوند.

تسنیم: بنیاد مسکن چه برنامه‌ای برای ادامه روند مقاوم‌سازی و توسعه روستاهای شهرستان دارد؟

معصومی اخوان: برنامه ما این است که با همکاری دستگاه‌های اجرایی، شوراها و دهیاران روند مقاوم‌سازی را سرعت ببخشیم و مردم را بیشتر به استفاده از تسهیلات تشویق کنیم. در کنار آن پیگیر افزایش اعتبارات عمرانی و تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام روستایی نیز هستیم. اعتقاد ما این است که توسعه روستاها فقط محدود به ساخت‌وساز نیست و باید زیرساخت، خدمات عمومی، فضای اجتماعی و کیفیت زندگی مردم نیز همزمان ارتقا پیدا کند. اگر این نگاه در همه دستگاه‌ها تقویت شود، می‌توانیم در سال‌های آینده شاهد تحول جدی در روستاهای شهرستان بهار باشیم.

مصاحبه از سمیرا گمار و حاجی‌قربان قنبری‌خرم

انتهای پیام/