پیاده‌روی در مریخ بدون فضاپیما

به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، اینجا زمین است، اما گویی عقربه‌های زمان و مکان در کیلومتر 5 جاده نهبندان به شهداد متوقف شده‌اند تا مسافران را به سفری خیالی در کهکشان‌ها ببرند. در پهنه کویری خراسان جنوبی، آنجا که آسبادها تاریخ را روایت می‌کنند، پدیده‌ای شگفت‌انگیز چشم را خیره می‌کند که محلی‌ها و گردشگران به آن «کوه‌های مریخی» می‌گویند؛ تابلویی مینیاتوری به وسعت 25 کیلومتر مربع که هیچ نقاشی جز خالق هستی بر بوم زمین نقش نزده است.

سفر به سیاره سرخ در شرق ایران

هر رهگذری که مسیر جاده کویری نهبندان را طی می‌کند، با دیدن کوه‌های کله‌قندی و مخروطی شکل که در دو طرف جاده قد برافراشته‌اند، انگشت حیرت به دندان می‌گیرد. این کوه‌های مینیاتوری با عرضی حدود یک کیلومتر و طولی به امتداد 25 کیلومتر، یکی از بهترین آثار زمین‌شناسی شرق کشور محسوب می‌شوند. رسوبات دوران کواترنری، چنان رنگ‌های طوسی، سفید و سرخ را در هم آمیخته‌اند که مرز میان واقعیت و رویا در این منطقه از میان رفته است. ارتفاع این کوه‌ها از 5 تا 100 متر متغیر است و به دلیل نوع خاص رسوبات، تقریباً هیچ پوشش گیاهی در بدنه آن‌ها دیده نمی‌شود؛ گویی قطعه‌ای از مریخ را تراشیده و در دل کویر ریخته‌اند.

گنجینه‌ای ملی در انتظار حراست

زهرا ملکوتی، کارشناس ثبت آثار اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی در گفتگو با تسنیم می‌گوید: در ایران تنها یک نمونه مشابه دیگر از این اثر طبیعی در چابهار وجود دارد. تنوع رنگی و فرم خاص این تپه‌ها که قدمت‌شان به دوره کواترنری بازمی‌گردد، سال 1394 منجر به ثبت این اثر در فهرست آثار ملی ایران شد. وی با تأکید بر اینکه میراث فرهنگی متولی اصلی حفاظت از این عرصه 25 کیلومتری است، خاطرنشان می‌کند که بازسازی چنین آثار طبیعی در صورت تخریب، میلیون‌ها سال زمان می‌برد.

رویای «ژئوپارک جهانی»؛ فراتر از یک اثر طبیعی

حسین شبانی، رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نهبندان نیز در گفتگو با تسنیم، پتانسیل‌های این منطقه را فراتر از یک جاذبه محلی می‌داند. وی با اشاره به پیشنهادهای علمی مطرح شده، می‌گوید: برخی اساتید زمین‌شناسی با توجه به ویژگی‌های منحصربه‌فرد منطقه از جمله تالاب کجی، غنای معدنی، جنگل‌های بنه و تنوع کویری، موضوع ایجاد “ژئوپارک جهانی نهبندان” را مطرح کرده‌اند؛ مسیری که می‌تواند زمینه جهانی شدن این شهرستان را فراهم کند.

گام نهایی زیرساخت‌ها؛ کمپ گردشگری در آستانه بهره‌برداری

قرارگیری این جاذبه در مسیر ترانزیتی نهبندان – کرمان سبب شده تا روزانه بیش از 200 مورد تردد گردشگری در این نقطه ثبت شود. با وجود این استقبال، سایه محرومیت سال‌ها بر سر این منطقه سنگینی می‌کرد. اما خبرهای خوشی از تکمیل زیرساخت‌ها به گوش می‌رسد. شبانی با اشاره به پروژه خدمات‌رسانی به گردشگران می‌افزاید: کمپ گردشگری کوه‌های مینیاتوری نهبندان در حال حاضر به پیشرفت فیزیکی 90 درصدی رسیده است که برای تکمیل نهایی و بهره‌برداری کامل، نیازمند تأمین اعتبار از محل منابع ملی برای سال 1405 هستیم تا مشکلاتی نظیر آب، برق و سرویس‌های بهداشتی به‌طور کامل مرتفع شود.

هم‌افزایی منطقه‌ای برای عبور از چالش‌های جهانی

محمد عرب، معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان جنوبی نیز در گفتگو با خبرنگار تسنیم، جهانی‌شدن این اثر را اولویت اصلی دانست و تصریح کرد: اگرچه محدودیت‌های یونسکو در سهمیه سالانه پرونده‌ها و ضوابط خاص آن‌ها چالش‌هایی ایجاد کرده، اما ما به دنبال بهره‌گیری از ظرفیت بیابان جهانی لوت هستیم.

وی با اشاره به تأثیر تحولات اخیر بر برنامه‌های گردشگری افزود: برنامه‌ریزی شده بود تا با همکاری استان‌های همجوار (کرمان و سیستان و بلوچستان) از ظرفیت بیابان جهانی لوت برای تأمین زیرساخت‌ها استفاده شود که وقوع جنگ و تنش‌های اخیر این برنامه‌ها را با چالش مواجه کرد. با این حال، با ضوابط جدید وزارت گردشگری در خصوص تأمین زیرساخت در بناهای همجوار با آثار جهانی، می‌توان امیدوار بود که اعتبار لازم برای نقاط همجوار با بیابان لوت جذب شود.

سخن پایانی؛ ضرورتی برای حفظ شکوه مریخی

اگرچه مسیر جهانی‌شدن دشوار است، اما زیبایی مسحورکننده این جاده رویایی در بهار، فرصتی بی‌نظیر برای گردشگری کشور است. اکنون که کمپ گردشگری به 90 درصد پیشرفت رسیده، نگاه ویژه مسئولان ملی برای تزریق بودجه نهایی در سال 1405، می‌تواند این قطعه از مریخ را به مقصد اول گردشگران خارجی و داخلی تبدیل کرده و از تخریب این میراث چند میلیون ساله بر اثر رفت‌و‌آمدهای غیرمجاز جلوگیری کند.

انتهای پیام/