هرمزگان در آستانه کسب جایگاه مشورتی یونسکو در حوزه میراث ناملموس

به گزارش خبرگزاری تسنیم از بندرعباس، در حالی که بسیاری از استان‌های کشور تلاش خود را بر ثبت آثار تاریخی و طبیعی متمرکز کرده‌اند، هرمزگان این بار در مسیری متفاوت و کم‌سابقه گام برداشته است؛ مسیری که نه به ثبت یک اثر، بلکه به کسب جایگاهی اثرگذار در ساختار تصمیم‌سازی فرهنگی یونسکو منتهی می‌شود.

انجمن میراث‌داران فرهنگ هرمزگان پس از عبور از مراحل تخصصی ارزیابی یونسکو، اکنون در آستانه دریافت اعتبارنامه رسمی به عنوان «سازمان مشورتی» ذیل کنوانسیون پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس 2003 قرار گرفته است؛ جایگاهی که در صورت تصویب نهایی در مجمع عمومی یونسکو طی روزهای 27 و 28 خردادماه، این انجمن را در جمع نهادهای غیردولتی همکار و مشاور یونسکو قرار خواهد داد.

این اتفاق از آن جهت اهمیت دارد که برای نخستین‌بار یک مجموعه فعال در حوزه میراث فرهنگی هرمزگان می‌تواند در شبکه جهانی نهادهای تخصصی مشارکت‌کننده در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌های مرتبط با میراث ناملموس ایفای نقش کند؛ موضوعی که کارشناسان از آن به عنوان گامی مهم در مسیر تقویت دیپلماسی فرهنگی ایران یاد می‌کنند.

اعتباربخشی یونسکو؛ فراتر از یک عنوان تشریفاتی

برخلاف تصور عمومی، اعتباربخشی یونسکو صرفاً یک عنوان نمادین یا افتخارآمیز نیست این فرآیند طی ارزیابی‌های تخصصی و چندمرحله‌ای انجام می‌شود و تنها سازمان‌هایی موفق به دریافت آن می‌شوند که توان علمی، پژوهشی و اجرایی خود را در حوزه حفاظت و پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس اثبات کرده باشند.

در همین رابطه، طاهره رضایی، کارشناس پاسدار میراث ناملموس اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی هرمزگان و پیشنهاددهنده این پرونده به یونسکو، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم اظهار کرد: اعتباربخشی یونسکو به معنای شناسایی سازمان‌های مردم‌نهاد به عنوان بازوهای تخصصی کنوانسیون میراث ناملموس است و این جایگاه، نشان‌دهنده تأیید توان علمی، اجرایی و تخصصی آن مجموعه در عرصه بین‌المللی محسوب می‌شود.

وی افزود: انجمن میراث‌داران فرهنگ هرمزگان با ارائه مستندات تخصصی و سوابق فعالیت‌های میدانی خود توانست نظر مثبت کمیته ارزیابی یونسکو را جلب کند و اکنون برای حضور در مجمع عمومی و طی مراحل نهایی اعتباربخشی دعوت شده است.

میراث ناملموس؛ سرمایه‌ای فراتر از بناهای تاریخی

کارشناسان حوزه میراث فرهنگی معتقدند بخش مهمی از هویت جوامع در میراث ناملموس نهفته است؛ حوزه‌ای که شامل آیین‌ها، موسیقی‌های محلی، دانش بومی، مهارت‌های سنتی، آداب و رسوم و شیوه‌های زندگی مردم می‌شود.

هرمزگان نیز به واسطه تنوع قومی و فرهنگی، یکی از غنی‌ترین استان‌های کشور در این حوزه به شمار می‌رود. موسیقی بومی جنوب، آیین‌های دریایی، دانش سنتی صیادی، صنایع دستی ساحل‌نشینان و فرهنگ جزیره‌ای از جمله ظرفیت‌هایی هستند که سال‌ها مورد توجه پژوهشگران داخلی و خارجی قرار داشته‌اند.

رضایی در این باره تصریح کرد: اعتباربخشی یونسکو در واقع تأیید نقش نهادهای مدنی در حفاظت از این سرمایه‌های فرهنگی است و امکان حضور فعال‌تر آن‌ها را در شبکه جهانی پاسداری از میراث ناملموس فراهم می‌کند.

تقویت دیپلماسی فرهنگی ایران از مسیر هرمزگان

اهمیت این رویداد تنها به حوزه میراث فرهنگی محدود نمی‌شود بسیاری از صاحب‌نظران روابط بین‌الملل، میراث فرهنگی را یکی از ابزارهای مهم قدرت نرم کشورها می‌دانند؛ ابزاری که می‌تواند تصویری متفاوت از ملت‌ها در عرصه جهانی ارائه کند.

بر همین اساس، حضور یک نهاد غیردولتی ایرانی در جایگاه مشورتی یونسکو می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای برای معرفی ظرفیت‌های فرهنگی کشور و افزایش نقش‌آفرینی ایران در فرآیندهای بین‌المللی مرتبط با میراث فرهنگی فراهم کند.

رضایی با اشاره به همین موضوع گفت: این دستاورد علاوه بر ارتقای جایگاه تخصصی انجمن میراث‌داران فرهنگ هرمزگان، می‌تواند به تقویت دیپلماسی عمومی و افزایش مشارکت ایران در تصمیم‌سازی‌های جهانی حوزه میراث ناملموس کمک کند.

هرمزگان در آستانه یک اتفاق تاریخی

عادل شهرزاد مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هرمزگان نیز از عزم جدی این اداره‌کل برای توسعه هر چه بیشتر ظرفیت‌های استان در جهت جهانی شدن خبرداد و گفت: هرمزگان در حوزه میراث ناملموس حرف های زیادی برای گفتن دارد و می‌تواند در عرصه جهانی بدرخشد.

وی گفت: تلاش شده در حوزه روستاهای دارای ظرفیت گردشگری نیز کارهایی برای جهانی شدن صورت گیرد و 10 نقطه هدف گذاری شده است.

اکنون همه نگاه‌ها به مجمع عمومی پیش‌روی یونسکو دوخته شده است؛ جایی که پرونده اعتباربخشی انجمن میراث‌داران فرهنگ هرمزگان در دستور کار قرار خواهد گرفت.

در صورت تصویب نهایی، این انجمن به عنوان یکی از سازمان‌های مشورتی رسمی کنوانسیون میراث فرهنگی ناملموس یونسکو شناخته خواهد شد؛ جایگاهی که می‌تواند افق‌های تازه‌ای برای معرفی فرهنگ بومی هرمزگان، توسعه همکاری‌های بین‌المللی و تقویت جایگاه ایران در عرصه میراث فرهنگی جهان بگشاید.

دستاوردی که فراتر از یک موفقیت سازمانی، می‌تواند نام هرمزگان را در یکی از مهم‌ترین شبکه‌های فرهنگی جهان مطرح کند و ظرفیت‌های کمتر دیده‌شده جنوب ایران را به عرصه بین‌المللی پیوند بزند.

انتهای پیام/864