شب مصلا؛ از کشف زوایای پنهان تاریخ تا بازخوانی سفرنامه‌ها

به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، نخستین نشست از سلسله جلسات «همدان پژوهی» با اجرای محمدرضا عراقچیان، فعال فرهنگی استان، در محوطه تاریخی تپه مصلی بام کتابخانه های عمومی استان همدان و با چشم‌اندازی از کوه الوند برگزار شد.

مهدی کریمی، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان همدان، در ابتدای این نشست ضمن خیرمقدم به پژوهشگران، تپه مصلی را مکانی با ظرفیت‌های تاریخی خواند و بیان کرد: این نشست با هدف مکاشفات جدید از زوایای پنهان و کمتر دیده‌شده شهر همدان تدارک دیده شده است.

در ادامه، مهندس فرهاد فرزانه، مؤلف کتاب «تاریخ ده هزار ساله همدان» که به‌زودی منتشر می‌شود، با اشاره به پژوهش‌های خود از سال 76 تاکنون، تصریح کرد: تاکنون بیش از 70 سفرنامه را بررسی کرده‌ایم که توصیفات دقیقی از همدانِ ادوار مختلف ارائه داده‌اند.

وی با اشاره به تنوع این سفرنامه‌ها از دیدگاه شاهان، مبلغان مذهبی، نظامیان جنگ جهانی اول و مستشرقان، افزود: به عنوان نمونه، اسناد تاریخی از وجود کارخانه «طلاشویی» در محدوده جاده گنجنامه خبر می‌دهند که در کنار باغ امام جمعه (بالاتر از مسجد بابالحوائجی) قرار داشته است. همچنین شواهدی از وجود «فیل خانه» برای تشریفات شاهی در همدان وجود دارد که نشان‌دهنده اهمیت این شهر در ادوار تاریخی است.

فرزانه بیان کرد: توصیف نویسندگان از همدان اغلب تحت‌تأثیر فصل حضور آنها بوده؛ چنانکه در بهار، شهر را «بلد طیبه» نامیده‌اند و در زمستان نگاهی متفاوت داشته‌اند. وی همچنین به نقل‌قولی از یک شرق‌شناس آلمانی درباره ویژگی‌های اخلاقی مردم همدان در آن دوران اشاره کرد که بازتاب دهنده بخشی از نگاه‌های خارجی به فرهنگ عمومی شهر است.

فرزانه در بخش دیگری از این نشست به واکاوی سیمای شهری و اقتصادی همدان در گذشته پرداخت و گفت: بسیاری از اماکن هویت ساز همدان که امروز اثری از آنها باقی نمانده، در این سفرنامه‌ها توصیف شده اند؛ از جمله «آرامگاه عین القضات» و «قلعه بهمن میرزا» که در دو بخش نظامی (محدوده پیچ زندان کنونی) و عمارت مجلل (در محدوده ذرالریاستین ) بنا شده بود.

وی همچنین به تغییرات ساختار مشاغل در همدان اشاره کرد و افزود: صنایعی همچون «ابریشم بافی» که امروزه منسوخ شده اند، در کنار رونق همیشگی بازار و تجارت، گواهی بر پویایی اقتصاد همدان بوده است. همچنین در این اسناد، بر جایگاه ویژه صنعت چرم، فرشبافی و هنر سفالگری لالجین در ادوار گذشته تأکید شده است که نشان میدهد همدان از دیرباز قطب تولیدی و صنعتی منطقه بوده است.

گفتنی است در این نشست سایر پژوهشگران نیز به ارائه دیدگاه هایی خود پیرامون واکاوی نقشه های همدان و فرهنگ گردشگری شهر پرداختند که گزارش تکمیلی آن متعاقباً ارسال میشود.

انتهای پیام/