از «نقشه نصوح مطراقچی» تا ضرورت احیای نام‌های هویتی در همدان

به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، دومین بخش از نشست «همدان‌پژوهی» با حضور صاحب‌محمدیان منصور، پژوهشگر حوزه شهرسازی و نویسنده کتاب‌های «خانه‌های قدیمی همدان» برگزار شد.

صاحب‌محمدیان منصور در ابتدای سخنان خود ضمن تبریک ثبت جهانی الموت قزوین به جامعه فرهنگی ایران، به تشریح پژوهش‌های خود در حوزه نقشه‌برداری تاریخی همدان پرداخت.

وی قدیمی‌ترین سند تصویری شهر را مربوط به سال 914 هجری شمسی در کتاب «بیان‌منازل» اثر «نصوح مطراقچی» دانست و افزود: احتمال می‌رود این شاهکار هنری با نگاه مستقیم از بالای تپه مصلی ترسیم شده باشد.

این پژوهشگر با اشاره به جزئیات این نقشه تاریخی تصریح کرد: وجود دو رود با نام‌های «دیوین» و «الوسجرد» (ولاشگرد) در این نقشه قابل توجه است.

وی با تأکید بر ضرورت واژه‌شناسی این اسامی، این پرسش را مطرح کرد که آیا ریشه واژه «دیو» در رود دیوین با دیوهای شاهنامه که در اساطیر سازنده کاخ‌ها بودند، پیوند دارد؟

وی در بخش دیگری از سخنان خود با وی با انتقاد از حذف برخی نام‌های کهن، خاطرنشان کرد: ما درخواست داریم نام‌های تاریخی که گواه هویت و شناسنامه شهر هستند، به معابر بازگردند. برای مثال در نقشه های قدیمی از معبری به نام« کوچه خونی ها» یاد شده است که به رشادت مردم همدان در جریان جنگ با عثمانی‌ها بدون تکیه بر نیروهای نظامی رسمی، برمیگردد.

این متخصص حوزه شهرسازی در پایان با اشاره به ابهامات موجود در نقشه‌های قدیمی، تصریح کرد: مکان‌یابی دقیق برخی سازه‌های تاریخی از جمله «مسجد و دو گنبد» که در اسناد کهن از آن‌ها یاد شده، از جمله مجهولاتی است که نیازمند تداوم مطالعات تخصصی در مرکز همدان‌شناسی و دانشنامه همدان است.

انتهای پیام/