واکاوی یک ابهام آماری در آموزش‌ و پرورش کهگیلویه‌ و بویراحمد+سند

به گزارش خبرگزاری تسنیم از یاسوج، انتشار آمارهای مربوط به امتحانات نهایی خردادماه 1405 و اعلام رتبه پنجم کشور در رشد نمرات از سوی اداره کل آموزش‌ و پرورش استان کهگیلویه‌وبویراحمد، موجی از پرسش‌ها را میان افکار عمومی و جامعه فرهنگیان ایجاد کرده و در حالی که این آمار به عنوان یک دستاورد رسانه‌ای مطرح شده، بررسی دقیق مستندات و تفکیک نرخ رشد از رتبه کشوری میانگین نمرات، واقعیت‌های متفاوتی را پیش روی مخاطبان قرار می‌دهد.

ابهام اصلی در اینجاست که برخی گزارش‌های رسمی، رتبه استان در میزان افزایش نمره نسبت به سال گذشته را با رتبه استان در میانگین مطلق نمرات نهایی خلط کرده‌اند.

بر اساس داده‌های موجود، میانگین کلی نمرات نهایی کهگیلویه‌وبویراحمد از 8/15 در سال گذشته به 9/44 در خرداد 1405 رسیده است و این 1/29 نمره افزایش، استان را در شاخص میزان رشد در جایگاه پنجم کشور قرار داده است. اما باید توجه داشت که این رتبه، نه به معنای قرار گرفتن استان در جمع 5 استان برتر کشور، بلکه به معنای ثبت پنجمین سرعتِ رشد در میان استان‌ها بوده و این واقعیت با جایگاه نهایی فاصله معناداری دارد.

جدول وضعیت؛ کهگیلویه‌وبویراحمد در انتهای لیست کشوری

واقعیت عریان آموزشی استان، زمانی رخ می‌نماید که عملکرد رشته‌ها به‌صورت جداگانه بررسی شود و برخلاف تصور عمومی مبنی بر بهبود وضعیت کلی، جایگاه استان در جدول 32 تایی استان‌های کشور در رشته ریاضی و فیزیک با میانگین 9/58 رتبه 32 (آخر)، علوم تجربی با میانگین 10/78 رتبه 32 (آخر) و علوم انسانی با میانگین 8/22 رتبه 31 (ماقبل آخر) است. 

این ارقام نشان می‌دهد که با وجود رشد نمرات نسبت به سال گذشته، استان همچنان در مقایسه با سایر نقاط کشور در پایین‌ترین سطح جدول قرار دارد و به عبارت دیگر، رشد کردن در این شاخص به معنای بالا رفتن رتبه نبوده است.

یکی از نکات مطرح شده در تحلیل این آمار، مقایسه با استان سیستان‌وبلوچستان است. سیستان‌وبلوچستان با ثبت 1/33 نمره رشد، رتبه دوم کشور در شاخص رشد را کسب کرده، اما همچنان در میانگین کلی نهایی، جایگاه 32 کشور را دارد.

تحلیل داده‌های تک‌رشته‌ای این دو استان نشان می‌دهد که سیستان‌وبلوچستان در سه رشته ریاضی، تجربی و معارف میانگین بالاتری از کهگیلویه‌وبویراحمد دارد و علت حضور این استان در رتبه 32، برآیند وزن جمعیتی و تعداد دانش‌آموزان در رشته‌های مختلف است که نشان می‌دهد رتبه‌بندی کلی، تابعی از میانگین وزنی است و نمی‌توان صرفاً با نگاه به یک یا دو رشته، رتبه کل را محاسبه کرد.

 میانگین نمرات استان نسبت به سال قبل ارتقا یافته و این یک اتفاق مثبت در مسیر حرکت استان است و این رشدِ نسبی، هنوز نتوانسته تغییری در جایگاه کهگیلویه‌وبویراحمد در جدول نهایی کشور ایجاد کند و استان همچنان در رتبه 31 میانگین کل قرار دارد.

به گزارش تسنیم، عبور از چالش‌های آموزشی کهگیلویه‌وبویراحمد نیازمند نگاهی دقیق‌تر به داده‌ها بوده و تأکید بر رشد نمره بدون در نظر گرفتن جایگاه در مقایسه با سایر استان‌ها، نه تنها گره‌ای از مشکلات آموزشی استان نمی‌گشاید، بلکه می‌تواند با ایجاد تصویری غیرواقعی از وضعیت، سیاست‌گذاران و اولیا را در برنامه‌ریزی‌های کلان دچار خطا کند و برای دستیابی به جایگاه واقعی، ضرورت دارد به‌جای بازی با اعداد رشد، بر ارتقای کیفیت آموزش و دستیابی به میانگین‌های رقابتی در رشته‌های پایه تمرکز کرد.

انتهای پیام/