مبلغان دینی نباید در برابر سختی‌ها دچار یأس شوند

به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، حجت‌الاسلام والمسلمین سعید روستاآزاد، معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، در مراسم افتتاحیه اردوی آموزشی خواهران جنوب استان فارس شامل شهرستان‌های خنج، اوز، گراش و لار که به همت مرکز آموزش‌های کاربردی دفتر تبلیغات اسلامی در شهر مقدس قم برگزار شد، ضمن خیرمقدم به شرکت‌کنندگان، حضور آنان در جوار بارگاه نورانی حضرت فاطمه معصومه(سلام‌الله‌علیها) را فرصتی ارزشمند برای تقویت بنیه علمی، معنوی و تبلیغی دانست و ابراز امیدواری کرد این حضور، منشأ خیر و برکت برای خود آنان، خانواده‌هایشان و مردم منطقه جنوب فارس باشد.

وی با قدردانی از تلاش‌های بانوان مبلغ در مناطق مختلف جنوب استان فارس، فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی آنان را خدمتی ارزشمند در مسیر اعتلای فرهنگ قرآن و اهل‌بیت(ع) توصیف کرد و گفت این مجاهدت‌ها، هرچند گاه در سکوت و بدون دیده شدن انجام می‌شود، اما نزد خداوند متعال و حضرت ولی‌عصر(عج) دارای جایگاهی بزرگ است و آثار آن در رشد معنوی جامعه نمایان خواهد شد.

جبهه حق همواره با دشمنی‌ها روبه‌رو بوده است

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی در ادامه سخنان خود با اشاره به یکی از سنت‌های همیشگی الهی اظهار داشت: هر جا سخن از حق، نور، هدایت و حرکت الهی به میان آمده، جبهه باطل نیز برای مقابله با آن به میدان آمده است و این موضوع، نه یک اتفاق مقطعی بلکه سنتی دائمی در تاریخ بشر است.

وی با استناد به آیه شریفه «یُرِیدُونَ أَنْ یُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ» خاطرنشان کرد: قرآن کریم به صراحت می‌فرماید که همواره گروهی تلاش می‌کنند نور خدا را خاموش کنند. تعبیر «یُرِیدُونَ» در این آیه، استمرار این دشمنی را نشان می‌دهد؛ یعنی این تقابل، محدود به یک دوره تاریخی یا یک مقطع زمانی نیست، بلکه در همه اعصار و دوران‌ها جریان دارد و هر حرکت الهی باید خود را برای چنین رویارویی آماده کند.

روستاآزاد ادامه داد: اگر کسی تصور کند می‌توان وارد عرصه تبلیغ دین، خدمت فرهنگی یا فعالیت‌های الهی شد و هیچ مانع، مخالفت یا سختی‌ای پیش روی او قرار نگیرد، چنین تصوری با واقعیت‌های قرآن کریم سازگار نیست. خداوند متعال از همان آغاز، این حقیقت را برای مؤمنان روشن کرده است که جبهه باطل هرگز در برابر گسترش نور الهی سکوت نخواهد کرد.

وی سپس با اشاره به آیه دیگر قرآن کریم، «وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِکَ مِنْ رَسُولٍ وَلَا نَبِیٍّ إِلَّا إِذَا تَمَنَّی أَلْقَی الشَّیْطَانُ فِی أُمْنِیَّتِهِ»، تصریح کرد: این آیه بیان می‌کند که هیچ پیامبر و رسولی نبوده است مگر آنکه شیطان تلاش کرده در مسیر تحقق اهداف الهی او مانع ایجاد کند؛ بنابراین وجود موانع در مسیر تبلیغ دین، نه نشانه شکست بلکه نشانه قرار گرفتن در مسیر انبیای الهی است.

تاریخ تشیع، تاریخ مجاهدت و مقاومت است

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی با مرور بخشی از تاریخ تشیع اظهار کرد: اگر امروز امکان تبلیغ معارف اهل‌بیت(ع) با امکانات آموزشی، ارتباطی و رسانه‌ای فراهم شده است، نتیجه قرن‌ها مجاهدت، ایثار و مقاومت علمای شیعه و پیروان اهل‌بیت(ع) است.

وی با اشاره به شرایط دشوار دوران امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) گفت: شیعیان آن دوران برای دیدار امامان خود و رساندن وجوهات شرعی یا دریافت پاسخ مسائل دینی، ناچار بودند مسیرهای طولانی و خطرناکی را به صورت مخفیانه طی کنند. بسیاری از آنان بدون آنکه هویتشان آشکار شود، از شهرهای مختلف به سامرا می‌رفتند، واسطه‌ای پیدا می‌کردند تا بتوانند پیام یا سؤال خود را به امام برسانند و سپس همان مسیر دشوار را بازمی‌گشتند. همین مجاهدت‌ها بود که مکتب اهل‌بیت(ع) را زنده نگه داشت.

روستاآزاد افزود: امروز شرایط به مراتب آسان‌تر شده است؛ امکانات حمل‌ونقل، مراکز آموزشی و ابزارهای ارتباطی در اختیار مبلغان قرار دارد، اما نباید فراموش کرد که آسان شدن ابزارها، از مسئولیت انسان نمی‌کاهد، بلکه وظیفه او را سنگین‌تر می‌کند؛ زیرا امروز زمینه تبلیغ بسیار گسترده‌تر از گذشته است.

خواهران مبلغ جنوب فارس در خط مقدم جهاد فرهنگی

وی با اشاره به شرایط خاص مناطق جنوب استان فارس، فعالیت بانوان مبلغ در این منطقه را مصداقی روشن از جهاد فرهنگی دانست و گفت: حضور در مناطقی که اکثریت جمعیت آن را اهل سنت تشکیل می‌دهند، اقتضائات خاص خود را دارد و طبیعتاً تبلیغ معارف اهل‌بیت(ع) در چنین فضایی، نیازمند صبر، استقامت، دانش و اخلاص بیشتری است.

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی خطاب به خواهران شرکت‌کننده در اردو اظهار کرد: شما نسبت به بسیاری از مبلغان کشور در شرایط دشوارتری فعالیت می‌کنید و همین مسئله ارزش تلاش شما را چندین برابر می‌کند. هر اندازه میدان سخت‌تر باشد، ارزش مجاهدت نیز بیشتر خواهد بود.

وی با تأکید بر ضرورت حفظ روحیه امید در عرصه تبلیغ افزود: آنچه یک مبلغ را در مسیر تبلیغ حفظ می‌کند، امکانات مادی نیست، بلکه ایمان به وعده‌های الهی است. همان‌گونه که رهبر معظم انقلاب بارها بر پرهیز از یأس، توقف و دلسردی تأکید کرده‌اند، مبلغان نیز باید امید را سرمایه اصلی خود بدانند.

روستاآزاد در ادامه با استناد به آیه شریفه «وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا» تصریح کرد: خداوند هدایت ویژه خود را به کسانی وعده داده است که در راه او مجاهدت می‌کنند. بنابراین هدایت الهی، نتیجه مجاهدت، تلاش و ایستادگی است، نه نتیجه سکون، تنبلی و بی‌تحرکی. این وعده‌ای قطعی از سوی پروردگار است که هر کس در مسیر خدا گام بردارد، دست او را خواهد گرفت و راه را به او نشان خواهد داد.

وی خاطرنشان کرد: مطالعه تاریخ حضرت موسی(ع)، پیامبر اکرم(ص) و دیگر پیامبران الهی نشان می‌دهد که بزرگ‌ترین پیروزی‌های الهی درست در سخت‌ترین شرایط رقم خورده است؛ جایی که از نگاه ظاهری همه راه‌ها بسته به نظر می‌رسید، اما لطف الهی راه تازه‌ای را پیش روی بندگان خود گشود.

قرآن؛ کتاب زندگی، نه فقط کتاب تلاوت

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی با اشاره به جایگاه قرآن کریم در زندگی مسلمانان گفت: یکی از مهم‌ترین آسیب‌ها آن است که قرآن را صرفاً کتابی برای قرائت و کسب ثواب بدانیم؛ در حالی که قرآن پیش از هر چیز، کتاب هدایت و برنامه جامع زندگی انسان است.

وی عنوان کرد: بی‌تردید تلاوت قرآن دارای فضیلت فراوان است و آیات الهی نورانیت خاصی به زندگی انسان می‌بخشند، اما رسالت قرآن بسیار فراتر از این است؛ قرآن آمده است تا شیوه های صحیح اندیشیدن، تصمیم گرفتن، خانواده‌داری، مدیریت جامعه، اقتصاد، اخلاق و سبک زندگی را به انسان بیاموزد.

روستاآزاد با اشاره به سیره امام خمینی(ره)، رهبر معظم انقلاب، علامه طباطبایی و شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی تصریح کرد: این شخصیت‌ها تنها اهل تلاوت قرآن نبودند، بلکه باور داشتند که قرآن باید در متن زندگی جاری شود و همه تصمیم‌های فردی و اجتماعی بر اساس آموزه‌های آن شکل بگیرد. آنان قرآن را نسخه عملی اداره زندگی می‌دانستند، نه صرفاً کتابی برای قرائت در مناسبت‌های مذهبی.

قرآن، نقشه راه زندگی و عامل تثبیت قلب مؤمن

روستاآزاد در ادامه سخنان خود، با اشاره به جایگاه قرآن کریم در شکل‌دهی به سبک زندگی مؤمنانه گفت: قرآن کریم تنها کتابی برای قرائت و کسب ثواب نیست، بلکه باید آن را کتاب زندگی و راهنمای انسان برای انتخاب مسیر صحیح در عرصه‌های مختلف فردی و اجتماعی دانست.

وی افزود: ممکن است انسان قرآن را صرفاً به عنوان کتابی که خواندن آن ثواب دارد مورد توجه قرار دهد و از این جهت به تلاوت آن اهتمام داشته باشد؛ اما نگاه عمیق‌تر آن است که باور کنیم قرآن آمده است تا راه و سبک صحیح زندگی را به انسان نشان دهد.

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی با اشاره به سیره شخصیت‌های برجسته انقلاب اسلامی و شهدای بزرگ، خاطرنشان کرد: شخصیت‌هایی همچون امام خمینی(ره)، رهبر شهید، علامه طباطبایی، شهید حاج قاسم سلیمانی و بسیاری از شهدا، در عین اینکه اهل تلاوت قرآن بودند، قرآن را کتاب زندگی می‌دانستند و تلاش می‌کردند آموزه‌های آن را در زندگی خود جاری کنند.

وی با تأکید بر تلاوت قرآن، به این دستور الهی استناد کرد و گفت: خداوند متعال می‌فرماید: «فَاقْرَءُوا مَا تَیَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ»؛ بنابراین انسان باید به اندازه توان خود با قرآن مأنوس باشد و از تلاوت آن غافل نشود.

روستاآزاد در ادامه با تأکید بر اینکه قرآن همواره راهنمای انسان در مسیر درست زندگی است بیان کرد: خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: «إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ یَهْدِی لِلَّتِی هِیَ أَقْوَمُ». این آیه نشان می‌دهد که قرآن صرفاً برای یک دوره تاریخی خاص نازل نشده است، بلکه همواره توان هدایت انسان را دارد و او را به استوارترین و صحیح‌ترین مسیر رهنمون می‌شود.

وی ادامه داد: انسان نباید تصور کند که با تغییر شرایط زمانه، آموزه‌های قرآن کارآمدی خود را از دست می‌دهند؛ بلکه قرآن کتابی است که همواره مسیر هدایت را به انسان نشان می‌دهد و راه درست را از مسیرهای انحرافی جدا می‌کند.

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی یکی دیگر از کارکردهای مهم قرآن را تثبیت قلب مؤمن عنوان کرد و گفت: حتی پیامبر اکرم(ص) با آن عظمت روحی و جایگاه والای معنوی، برای استواری قلب نیازمند دریافت مستمر آیات الهی بود.

وی با اشاره به آیه شریفه «وَقَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَیْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً وَاحِدَةً کَذَلِکَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَکَ وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِیلًا» افزود: خداوند در پاسخ به کسانی که درباره نزول تدریجی قرآن سؤال می‌کردند، می‌فرماید که این نزول تدریجی برای تثبیت قلب پیامبر اکرم(ص) بوده است.

روستاآزاد تصریح کرد: وعده‌های الهی، داستان زندگی پیامبران، سختی‌هایی که آنان تحمل کردند و پیروزی‌هایی که پس از آن سختی‌ها به دست آوردند، همگی موجب استواری قلب انسان می‌شود. بنابراین اگر انسان مؤمن می‌خواهد در برابر مشکلات، تهدیدها و حوادث مختلف استقامت داشته باشد، یکی از مهم‌ترین راه‌های آن، انس با قرآن کریم است.

وی با اشاره به نمونه‌هایی از زندگی پیامبران الهی اظهار داشت: حضرت ابراهیم(ع) در شرایطی قرار گرفت که دشمنان قصد داشتند او را در آتش بیفکنند، اما همین انسان به اسوه و الگوی پیامبران تبدیل شد. پیامبر اکرم(ص) نیز زندگی خود را از شرایطی آغاز کرد که با فقدان پدر، مادر، پدربزرگ و سپس عموی خود مواجه شد، اما در نهایت به مؤثرترین شخصیت تاریخ بشریت تبدیل شد.

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی افزود: این نمونه‌ها به انسان می‌آموزد که سختی‌های مسیر، نشانه شکست نیست، بلکه می‌تواند مقدمه‌ای برای رشد، تعالی و اثرگذاری بیشتر باشد. قرآن کریم با بیان سرگذشت پیامبران و مؤمنان، به انسان یاد می‌دهد که در مواجهه با دشواری‌ها دچار ناامیدی نشود.

روستاآزاد در ادامه، امامت و پیروی از اهل‌بیت(ع) را بخش دیگری از سبک زندگی توحیدی دانست و گفت: موضوع اهل‌بیت(ع)، روایات و مسئله امامت، در حقیقت در امتداد توحید قرار دارد. اگر انسان حقیقتاً به توحید باور داشته باشد، باید زندگی خود را بر اساس مسیری تنظیم کند که مورد تأیید و رضایت خدای متعال است.

وی ادامه داد: از توحید ربوبی، نبوت و امامت به دست می‌آید؛ چراکه انسان موحد نمی‌تواند برای تنظیم زندگی خود به هر پیام و هر مسیری دل ببندد، بلکه باید مسیر الهی را بشناسد و از کسانی پیروی کند که خداوند آنان را برای هدایت انسان معرفی کرده است.

روستاآزاد با اشاره به روایتی از امام باقر(ع) درباره جایگاه ولایت اهل‌بیت(ع) بیان کرد: در روایات تأکید شده است که حتی اگر انسان در بهترین مکان و در بهترین شرایط، عبادت فراوان داشته باشد، اما از ولایت اهل‌بیت(ع) برخوردار نباشد، عبادت او را به مقصد حقیقی نخواهد رساند.

وی برای تبیین این موضوع، مسیر حرکت انسان را به حرکت به سوی مقصد تشبیه کرد و گفت: اگر فردی قصد دارد به تهران برود، اما مسیر اصفهان را انتخاب کند، هرچقدر هم با سرعت بیشتری حرکت کند، در واقع از مقصد دورتر می‌شود. بنابراین صرف سرعت در حرکت کافی نیست؛ جهت حرکت نیز اهمیت اساسی دارد.

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی خاطرنشان کرد: انسان ممکن است دانش فراوانی داشته باشد، اما اگر مسیر صحیح را انتخاب نکرده باشد، علم او الزاماً موجب نزدیک شدنش به حقیقت نمی‌شود. از همین رو در روایات اهل‌بیت(ع) بر دریافت علم صحیح از سرچشمه اهل‌بیت(ع) تأکید شده است.

وی با اشاره به روایت امام باقر(ع) که می‌فرماید: «شَرِّقا وَ غَرِّبا لَن تَجِدا عِلماً صَحیحاً إلاّ شَیئاً یَخرُجُ مِن عِندِنا أهلَ البَیت»، اظهار داشت: این سخن بیانگر اهمیت جایگاه اهل‌بیت(ع) به عنوان سرچشمه معارف صحیح الهی است.

روستاآزاد همچنین به حدیث معروف امام رضا(ع) درباره «کلمه توحید» اشاره کرد و گفت: امام رضا(ع) فرمودند: «کَلِمَةُ لا إِلهَ إِلّا اللّهُ حِصْنی فَمَنْ دَخَلَ حِصْنی أَمِنَ مِنْ عَذابی بِشُروطِها وَ أَنَا مِنْ شُروطِها»؛ یعنی کلمه توحید حصار محکم الهی است و هرکس وارد این حصار شود، از عذاب الهی ایمن خواهد بود، البته این توحید دارای شروطی است که پذیرش ولایت و امامت از جمله آنهاست.

وی تأکید کرد: بنابراین توحید و امامت دو حقیقت جدا از یکدیگر نیستند؛ چراکه توحید اقتضا می‌کند انسان زندگی خود را بر اساس دستور الهی تنظیم کند و مسیر دریافت این دستور را نیز بشناسد.

روستاآزاد در ادامه با استناد به آیه «وَأْتُوا الْبُیُوتَ مِنْ أَبْوَابِهَا» اظهار داشت: همان‌گونه که انسان برای ورود به یک خانه باید از درِ آن وارد شود، برای ورود به حقیقت معرفت و معارف الهی نیز باید از مسیر و درِ صحیح آن وارد شد و در فرهنگ اهل‌بیت(ع)، این مسیر به ولایت و امامت گره خورده است.

وی با اشاره به اینکه مأموریت اصلی قرآن کریم، ارائه سبک زندگی توحیدی است گفت: یکی از نخستین شعارهای پیامبر اکرم(ص) نیز دعوت مردم به توحید بود: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ قُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ تُفْلِحُوا»؛ یعنی ای مردم، «لا إله إلا الله» بگویید تا رستگار شوید.

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی خاطرنشان کرد: همه ابعاد سبک زندگی توحیدی را می‌توان در حقیقت «لا إله إلا الله» جست‌وجو کرد؛ زیرا انسان موحد باید در تصمیم‌ها، رفتارها، نگرش‌ها و انتخاب‌های خود، خداوند را محور قرار دهد و مسیر زندگی خود را بر اساس هدایت الهی و آموزه‌های قرآن و اهل‌بیت(ع) تنظیم کند.

روستاآزاد در ادامه سخنان خود، با ورود به بحث مبانی سبک زندگی قرآنی در حوزه مصرف و بهره‌مندی از امکانات، نخستین اصل را توجه به مالکیت مطلق خداوند متعال دانست و اظهار داشت: یکی از نکات مهمی که انسان باید در زندگی خود به آن توجه داشته باشد این است که خداوند را مالک حقیقی همه هستی بداند.

وی افزود: بسیاری از رفتارهای انسان در حوزه مصرف، زمانی اصلاح می‌شود که این حقیقت را باور کند که آنچه در اختیار او قرار گرفته، در اصل متعلق به خداوند است. انسان گاهی درباره اسراف تنها به مواردی همچون دور ریختن غذا یا مصرف بیش از اندازه آب توجه می‌کند، در حالی که یکی از مهم‌ترین مصادیق اسراف، هدر دادن عمر، زمان، جوانی، توانایی و سرمایه‌های انسانی است.

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی با اشاره به آیات قرآن کریم خاطرنشان کرد: خداوند متعال می‌فرماید: «اللَّهُ خَالِقُ کُلِّ شَیْءٍ وَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ وَکِیلٌ»؛ خداوند خالق همه چیز است و بر همه چیز وکیل و نگهبان است. همچنین در آیه دیگری می‌فرماید: «لَهُ مَقَالِیدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ»؛ کلیدهای آسمان‌ها و زمین در اختیار خداوند است.

وی ادامه داد: وقتی انسان به این باور برسد که همه چیز از آنِ خداوند است، نگاه او به امکانات، ثروت، فرزندان، عمر و حتی توانایی‌های شخصی تغییر می‌کند و درمی‌یابد که مالک حقیقی نیست، بلکه امانت‌دار است.

روستاآزاد با بیان اینکه این نگاه می‌تواند بسیاری از رفتارهای انسان را اصلاح کند، گفت: وقتی مادر یا پدر شهید می‌گوید فرزند من امانت الهی بود، در حقیقت به یک باور عمیق رسیده است؛ یعنی خود را مالک فرزند نمی‌داند، بلکه او را امانتی از جانب خداوند می‌داند. اگر انسان عمر، جوانی، ثروت، فرزندان و امکانات خود را نیز امانت الهی بداند، نوع تعامل او با این داشته‌ها کاملاً متفاوت خواهد شد.

وی افزود: کسی که خود را مالک مطلق بداند، ممکن است همواره احساس طلبکاری داشته باشد و بگوید چرا فلان چیز را به من نداده‌اند یا چرا امکانات بیشتری ندارم؛ اما کسی که خود را امانت‌دار بداند، بیش از آنکه احساس طلبکاری کند، خود را پاسخگو و مسئول می‌بیند.

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی در ادامه به مفهوم «امانت الهی» در قرآن کریم اشاره کرد و گفت: خداوند در آیه امانت می‌فرماید: «إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَیْنَ أَنْ یَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ إِنَّهُ کَانَ ظَلُومًا جَهُولًا».

وی تصریح کرد: انسان این امانت بزرگ را پذیرفت و از همین رو باید نسبت به آن مسئولیت داشته باشد. خداوند در ادامه، انسان را با تعبیر «ظَلُومًا جَهُولًا» توصیف می‌کند؛ چراکه بسیاری از انسان‌ها قدر این امانت عظیم را نمی‌دانند و در استفاده از آن دچار خطا و کوتاهی می‌شوند.

حجت‌الاسلام والمسلمین روستاآزاد یکی دیگر از مبانی مهم سبک زندگی قرآنی را جانشینی انسان در بهره‌مندی از امکانات عنوان کرد و گفت: خداوند متعال انسان را خلیفه و جانشین خود در زمین قرار داده و در حوزه اموال نیز انسان را مالک مطلق معرفی نکرده است.

وی با اشاره به آیه «وَأَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَکُمْ مُسْتَخْلَفِینَ فِیهِ» افزود: خداوند می‌فرماید از آنچه شما را در آن جانشین قرار داده است، انفاق کنید. تعبیر «مستخلف» نشان می‌دهد که انسان در اموال نیز جایگاه امانت‌دار و جانشین دارد.

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی خاطرنشان کرد: نکته جالب این است که خداوند با وجود اینکه همه امکانات را به انسان عطا کرده، از او می‌خواهد بخشی از آن را در راه خدا هزینه کند و حتی این عمل را به عنوان «قرض دادن به خدا» مطرح می‌کند؛ آنجا که می‌فرماید: «مَنْ ذَا الَّذِی یُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا». در حالی که اصل مال را خداوند به انسان داده است، باز هم با تعبیر قرض با انسان سخن می‌گوید و وعده چند برابر شدن پاداش را می‌دهد.

روستاآزاد ادامه داد: این نگاه نشان می‌دهد که خداوند چگونه با انسان کریمانه و محبت‌آمیز برخورد می‌کند؛ امکانات، ثروت و عمر را در اختیار او قرار می‌دهد، او را جانشین خود می‌کند و سپس از او می‌خواهد بخشی از این امکانات را در مسیر صحیح مصرف کند و در اختیار دیگران قرار دهد.

وی در ادامه، پاسخگو بودن انسان در برابر امکانات و نعمت‌ها را از دیگر اصول سبک زندگی قرآنی دانست و اظهار داشت: انسان نه‌تنها در برابر کل زندگی خود مسئول است، بلکه اعضا و ابزارهای وجودی او نیز مورد سؤال قرار می‌گیرند.

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی با اشاره به آیه شریفه «إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ کُلُّ أُولَئِکَ کَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا» گفت: گوش، چشم و قلب انسان هرکدام مسئولیت دارند و مورد سؤال قرار می‌گیرند؛ بنابراین انسان باید بداند چه چیزی را می‌بیند، چه چیزی را می‌شنود، به چه چیزی علاقه پیدا می‌کند و چه سخنی را بر زبان می‌آورد.

وی افزود: در قیامت حتی اعضای بدن انسان نیز می‌توانند علیه او شهادت دهند. بنابراین اگر انسان از همین دنیا احساس کند که چشم، گوش، زبان، دست و پای او در برابر خداوند مسئول هستند، نوع استفاده او از این امکانات تغییر خواهد کرد.

روستاآزاد با اشاره به این اصل قرآنی که انسان باید خود را پاسخگو بداند، خاطرنشان کرد: اگر این احساس در انسان شکل بگیرد که در برابر عمر، امکانات، آبرو، توانایی و سرمایه‌ای که در اختیارش قرار گرفته مسئول است، رفتار او در حوزه مصرف نیز تغییر خواهد کرد.

وی با بیان اینکه انسان در نهایت محتاج رحمت الهی است، گفت: همه ما به رحمت خداوند نیازمندیم و باید از خدا بخواهیم با رحمت خود با ما رفتار کند؛ چراکه اگر قرار باشد صرفاً بر اساس عدالت الهی با اعمال خودمان محاسبه شویم، وضعیت دشواری خواهیم داشت.

روستاآزاد در ادامه با اشاره به نگاه اسلام به مسئله رفاه و کسب درآمد تصریح کرد: در منطق اهل‌بیت(ع)، تلاش برای کسب درآمد بیشتر، اگر از مسیر صحیح انجام شود، مذموم نیست. آنچه مورد نهی قرار گرفته، اسراف و مصرف نادرست است.

وی افزود: امیرالمؤمنین(ع) برای آبادانی و کسب درآمد تلاش می‌کردند؛ چاه حفر می‌کردند، درخت می‌کاشتند و زمینه تولید و بهره‌مندی مردم را فراهم می‌کردند، اما هنگامی که امکاناتی ایجاد می‌شد، آن را در مسیر وقف و خدمت به مردم قرار می‌دادند.

روستاآزاد خاطرنشان کرد: بنابراین اسلام نمی‌گوید انسان درآمد بیشتری نداشته باشد یا برای رفاه خانواده تلاش نکند؛ بلکه گشایش در زندگی انسان، خانواده، فرزندان، پدر و مادر و اطرافیان نیز مورد توجه قرار گرفته است. آنچه مذموم است این است که انسان همه امکانات خود را صرف تجمل، زیاده‌روی و مصرف بی‌هدف کند.

وی با اشاره به روایتی درباره فردی که در زمان حیات خود همه اموالش را بخشیده بود، گفت: انسان حتی در انجام کار خیر نیز باید نسبت به مسئولیت‌های خود توجه داشته باشد و حقوق خانواده و فرزندان را نادیده نگیرد. خیرخواهی نباید به گونه‌ای باشد که انسان در حق کسانی که تحت تکفل او هستند کوتاهی کند.

اعتدال؛ حد فاصل اسراف و بخل

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی در ادامه، اعتدال و میانه‌روی را یکی از اصول مهم سبک زندگی قرآنی دانست و گفت: در آموزه‌های قرآن و روایات، نه اسراف مورد تأیید است و نه بخل و سخت‌گیری بی‌جا؛ بلکه آنچه مورد تأکید قرار گرفته، اقتصاد، قصد و میانه‌روی است.

وی افزود: انسان باید میان دو نقطه افراط و تفریط حرکت کند؛ یک طرف اسراف و زیاده‌روی است و طرف دیگر بخل و خودداری افراطی از مصرف و انفاق. سبک زندگی دینی، انسان را به نقطه تعادل دعوت می‌کند.

روستاآزاد با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) بیان کرد: امام صادق(ع) فرمودند: «إِنَّ الْقَصْدَ أَمْرٌ یُحِبُّهُ اللَّهُ وَإِنَّ السَّرَفَ أَمْرٌ یُبْغِضُهُ اللَّهُ»؛ یعنی میانه‌روی امری است که خداوند آن را دوست دارد و اسراف امری است که خداوند آن را نمی‌پسندد.

وی یکی از مصادیق اسراف را دور ریختن چیزهایی دانست که هنوز قابلیت استفاده دارند و اظهار داشت: حتی در روایات آمده است که انسان هسته خرما را نیز بی‌دلیل دور نیندازد؛ چراکه ممکن است قابلیت استفاده داشته باشد. این نگاه نشان می‌دهد که مفهوم اسراف در فرهنگ اهل‌بیت(ع) بسیار گسترده‌تر از آن چیزی است که گاهی در ذهن ما وجود دارد.

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی ادامه داد: هر چیزی که قابلیت استفاده داشته باشد و انسان بدون دلیل آن را دور بریزد، می‌تواند مصداقی از اسراف باشد. امروز نیز موضوع تفکیک زباله و بازیافت نشان می‌دهد بسیاری از چیزهایی که دور ریخته می‌شوند، همچنان قابلیت تبدیل شدن به مواد و محصولات قابل استفاده را دارند.

وی همچنین با اشاره به مصرف آب گفت: حتی دور ریختن مقدار اندکی از آب نیز اگر بدون دلیل و از روی بی‌ملاحظگی باشد، می‌تواند در چارچوب نگاه دینی به مسئله اسراف مورد توجه قرار گیرد.

روستاآزاد در جمع‌بندی این بخش تأکید کرد: سبک زندگی اسلامی نه انسان را به محروم کردن خود و خانواده از امکانات دعوت می‌کند و نه اجازه می‌دهد انسان در مصرف، گرفتار زیاده‌روی شود؛ بلکه اعتدال، بهره‌مندی صحیح، رعایت حقوق دیگران و پرهیز از اسراف را مورد توجه قرار می‌دهد.

وی با اشاره به مسئولیت انسان در برابر خداوند و امام زمان(عج) گفت: انسان باید بداند که در برابر خداوند پاسخگوست و در فرهنگ شیعه، امام زمان(عج) نیز از وضعیت جامعه و اعمال انسان‌ها آگاه است. ما می‌گوییم امام زمان(عج) غائب است، در حالی که در حقیقت این ما هستیم که از امام غائبیم؛ امام حاضر و ناظر است و تلاش‌ها، نیت‌ها و عملکرد انسان‌ها را می‌بیند.

معاون فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی با اشاره به سخنی از مرحوم آیت‌الله صافی گلپایگانی درباره خشنودی امام زمان(عج) از کارهای خیر، خاطرنشان کرد: هر کار خیری که در عالم انجام می‌شود، مورد توجه حضرت ولی‌عصر(عج) قرار می‌گیرد و انسان باید باور داشته باشد که تلاش‌های خالصانه او در مسیر تبلیغ معارف اهل‌بیت(ع) بی‌پاسخ نخواهد ماند.

روستاآزاد در پایان تأکید کرد: ممکن است کاری که انسان با امکانات محدود و حتی تحصیلات کمتر انجام می‌دهد، به برکت نیت خالص، رشد و اثرگذاری فراوانی پیدا کند و چه‌بسا فردی با علم و امکانات بیشتر، به دلیل نداشتن نیت خالص، نتواند اثرگذاری لازم را داشته باشد. بنابراین برکت کار بیش از آنکه به حجم امکانات وابسته باشد، به نیت و اخلاص انسان وابسته است و خداوند می‌تواند یک کار کوچک را به حرکتی بزرگ و اثرگذار تبدیل کند.

انتهای پیام/