تسنیم بررسی کرد؛ کرمانشاه چرا هنوز باشگاه حرفه‌ای در ورزش ندارد؟

به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرمانشاه، در روزهایی که ورزش استان کرمانشاه می‌توانست از بازگشت قدرتمند خود به سطح اول ورزش باشگاهی کشور سخن بگوید، این بار نام اسلام‌آبادغرب بیش از مرکز استان در اخبار ورزشی کشور شنیده می‌شود.

دانشگاه آزاد اسلامی اسلام‌آبادغرب در لیگ برتر کشتی آزاد سال 1405 حضور دارد و پس از انجام قرعه‌کشی در گروه B این رقابت‌ها در کنار بانک شهر و مقاومت البرز قرار گرفته است. در هندبال نیز حضور تیم پرواز هوانیروز در اسلام‌آبادغرب، بار دیگر این شهرستان را در سطح اول هندبال کشور مطرح کرده است.

این اتفاق برای اسلام‌آبادغرب یک موفقیت مهم است؛ شهرستانی که سابقه قابل توجهی در کشتی و هندبال دارد و پیش از این نیز زاگرس اسلام‌آبادغرب را در لیگ برتر هندبال دیده است. زاگرس حتی در مقطعی تا رقابت‌های باشگاه‌های آسیا پیش رفت و نشان داد که ورزش حرفه‌ای در این شهرستان صرفاً یک پروژه مقطعی نیست، اما همزمان با این موفقیت، وضعیت مرکز استان بیش از گذشته محل تأمل شده است.

کرمانشاه به عنوان مرکز استان و یکی از بزرگ‌ترین شهرهای غرب کشور، با جمعیتی نزدیک به یک میلیون نفر، جامعه بزرگ ورزشکاران، دانشگاه‌ها، صنایع، مجموعه‌های اقتصادی، رسانه‌ها و ظرفیت قابل توجه هواداری، در سال‌های اخیر نتوانسته حضور مستمر و قدرتمندی در قالب تیم‌های حرفه‌ای در سطح اول ورزش کشور ایجاد کند.

کرمانشاه؛ قهرمان دارد، باشگاه ندارد

ورزش کرمانشاه در تولید استعداد و قهرمان با کمبود مواجه نیست. از کشتی و وزنه‌برداری گرفته تا تکواندو، دوومیدانی، هندبال، بسکتبال و سایر رشته‌ها، ورزشکاران کرمانشاهی در سال‌های مختلف پیراهن تیم‌های ملی را بر تن کرده و در مسابقات داخلی و خارجی افتخارآفرینی کرده‌اند. مشکل اما در نقطه دیگری قرار دارد؛ فاصله میان «تولید قهرمان» و «تولید باشگاه حرفه‌ای».

ورزش کرمانشاه سال‌هاست ورزشکار تولید می‌کند، اما کمتر توانسته این استعدادها را در قالب یک باشگاه حرفه‌ای و پایدار در مرکز استان نگه دارد. این مسئله سبب شده است بسیاری از ورزشکاران مستعد کرمانشاهی برای ادامه فعالیت حرفه‌ای خود راهی تیم‌های سایر استان‌ها شوند و نام باشگاه‌های شهرهای دیگر را روی پیراهن خود داشته باشند.

در چنین شرایطی، داشتن یک تیم حرفه‌ای در مرکز استان تنها یک موضوع ورزشی نیست؛ بلکه بخشی از چرخه اقتصادی و اجتماعی ورزش محسوب می‌شود. تیم حرفه‌ای، هوادار ایجاد می‌کند؛ هوادار به سالن می‌آورد؛ سالن را از یک فضای ورزشی معمولی به محل رویداد تبدیل می‌کند و در ادامه، پای رسانه و حامی مالی را نیز به میان می‌کشد.

اسلام‌آبادغرب از یک تجربه قدیمی به یک موقعیت تازه رسیده است

حضور اسلام‌آبادغرب در لیگ برتر هندبال و کشتی را نمی‌توان اتفاقی ناگهانی دانست. این شهرستان پیش از این نیز تجربه حضور در سطح اول هندبال کشور را داشته است. زاگرس اسلام‌آبادغرب یکی از تیم‌های شناخته‌شده هندبال ایران بود و توانست در مقطعی خود را به جمع مدعیان لیگ برتر برساند.

اکنون نیز هندبال بار دیگر در این شهرستان جان گرفته و در کشتی، دانشگاه آزاد اسلامی اسلام‌آبادغرب در میان تیم‌های حاضر در لیگ برتر قرار گرفته است.

این روند نشان می‌دهد که وقتی ظرفیت محلی، حمایت مالی و مدیریت ورزشی در کنار یکدیگر قرار بگیرند، حتی یک شهرستان نیز می‌تواند میزبان تیم سطح اول کشور باشد.

در واقع موفقیت اسلام‌آبادغرب بیش از آنکه زنگ خطر برای مرکز استان باشد، نمونه‌ای از ظرفیتی است که می‌توانست در کنار توسعه شهرستان، در کرمانشاه نیز فعال شود.

تجربه شهرهای کوچک؛ مسئله فقط جمعیت نیست

نگاهی به نقشه لیگ‌های حرفه‌ای کشور نشان می‌دهد که داشتن تیم لیگ برتری الزاماً در انحصار کلان‌شهرها نیست. در رشته هندبال، شهرهایی مانند کازرون، طبس، گچساران و بافق در سال‌های مختلف توانسته‌اند تیم‌های خود را در سطح اول کشور حفظ کنند. در کشتی نیز تیم‌های وابسته به دانشگاه‌ها، صنایع و مجموعه‌های اقتصادی از شهرهای مختلف وارد لیگ برتر شده‌اند.

حتی در برخی موارد شهرهایی با جمعیتی بسیار کمتر از کرمانشاه توانسته‌اند برای خود برند ورزشی ایجاد کنند. این تجربه نشان می‌دهد که جمعیت به تنهایی تعیین‌کننده نیست؛ اما جمعیت بالا یک مزیت بزرگ برای تیم‌داری محسوب می‌شود. 

کرمانشاه از این مزیت برخوردار است و به دلیل تمرکز جمعیت، دانشگاه‌ها، ورزشکاران، رسانه‌ها و بازار مصرف در مرکز استان، ظرفیت اقتصادی و هواداری مناسبی برای شکل‌گیری یک باشگاه حرفه‌ای دارد. مسئله اصلی در سال‌های گذشته بیشتر به نبود ساختار پایدار برای استفاده از این ظرفیت‌ها بازمی‌گردد.

تیم حرفه‌ای با تصمیم یک مدیر ساخته نمی‌شود

یکی از مشکلات ورزش کرمانشاه، وابستگی بیش از اندازه تیم‌های ورزشی به تصمیمات مقطعی بوده است. در برخی مقاطع تیمی شکل گرفته، چند سال فعالیت کرده و پس از تغییر شرایط مالی یا مدیریتی از بین رفته است. همین چرخه باعث شده تجربه باشگاه‌داری حرفه‌ای در استان به یک ساختار پایدار تبدیل نشود.

در حالی که باشگاه‌های موفق کشور معمولاً تنها یک تیم بزرگسالان نیستند؛ بلکه دارای تیم‌های پایه، آکادمی، منابع مالی مشخص، حامیان اقتصادی و برنامه چندساله هستند.

کرمانشاه برای قرار گرفتن در این مسیر نیازمند عبور از نگاه «تیم‌داری برای یک فصل» و حرکت به سمت «باشگاه‌داری حرفه‌ای» است.

بخش خصوصی؛ حلقه‌ای که هنوز کامل نشده است

موضوع دیگر به اقتصاد ورزش بازمی‌گردد. تیم‌داری حرفه‌ای بدون پشتوانه مالی امکان ادامه ندارد و تجربه سال‌های گذشته نیز نشان داده است که اتکا به منابع محدود دولتی نمی‌تواند یک باشگاه حرفه‌ای را برای مدت طولانی سرپا نگه دارد.

در بسیاری از استان‌ها، صنایع بزرگ، شرکت‌ها، دانشگاه‌ها و مجموعه‌های اقتصادی به پشتوانه مسئولیت اجتماعی یا اهداف تبلیغاتی وارد ورزش شده‌اند. در کرمانشاه نیز ظرفیت‌های اقتصادی وجود دارد، اما این ظرفیت هنوز به شکل جدی و سازمان‌یافته وارد باشگاه‌داری حرفه‌ای نشده است.

اینجا نقش دستگاه‌های اجرایی و مدیریت ورزش استان پررنگ می‌شود؛ چرا که جذب سرمایه ورزشی تنها با درخواست از یک شرکت یا برگزاری یک جلسه اتفاق نمی‌افتد و نیازمند بسته مشخص اقتصادی، برندینگ، تبلیغات، زیرساخت و برنامه بلندمدت است.

نمایندگان مجلس و یک مطالبه قدیمی

در کنار اداره ورزش و جوانان، استانداری، شهرداری و مجموعه‌های اقتصادی، نقش نمایندگان مجلس نیز در این میان قابل توجه است. نمایندگان مجلس مستقیماً مسئول باشگاه‌داری نیستند، اما در ساختن شبکه ارتباطی میان استان و مجموعه‌های بزرگ اقتصادی و دستگاه‌های ملی نقش دارند.

تیم‌های دانشگاهی، صنعتی، نظامی و سازمانی در نقاط مختلف کشور شکل گرفته‌اند و در بسیاری از موارد، ایجاد این تیم‌ها نتیجه رایزنی و پیگیری مجموعه‌ای از مدیران است.

در کرمانشاه نیز انتظار جامعه ورزش از نمایندگان تنها گرفتن اعتبار برای پروژه‌های عمرانی نیست؛ بلکه استفاده از ظرفیت ملی برای ایجاد باشگاه‌های حرفه‌ای و جذب مجموعه‌های اقتصادی به استان نیز می‌تواند بخشی از این مطالبه باشد.

به همین دلیل، نبود یک تیم حرفه‌ای پایدار در مرکز استان را نمی‌توان تنها به کمبود بودجه یا نبود اسپانسر نسبت داد. این مسئله مجموعه‌ای از عوامل مدیریتی، اقتصادی و برنامه‌ریزی را دربرمی‌گیرد و نیازمند همکاری چند دستگاه است.

هندبال؛ فرصت از دست رفته یا یک تجربه قابل تکرار؟

در موضوع هندبال، ماجرا اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. رئیس هیئت هندبال استان کرمانشاه پیش از این از رایزنی برای حضور یک تیم لیگ برتری با نام کرمانشاه خبر داده و اعلام کرده بود که مذاکرات در مراحل پایانی قرار دارد.این موضوع نشان می‌دهد که اصل ورود تیم لیگ برتری به استان، دست‌کم در مقطعی، در دستور کار قرار گرفته است.

با این حال، اکنون نام اسلام‌آبادغرب در کنار هندبال لیگ برتر قرار گرفته و مرکز استان همچنان برای داشتن تیمی که مسابقات خانگی خود را در کرمانشاه برگزار کند، چشم‌انتظار است.

این وضعیت البته نباید به تقابل میان کرمانشاه و اسلام‌آبادغرب تبدیل شود. هر دو شهر ظرفیت ورزشی دارند و توسعه ورزش شهرستان‌ها یکی از نیازهای جدی استان است.

مسئله اصلی، نبود توازن در توسعه ورزش حرفه‌ای است؛ به گونه‌ای که موفقیت یک شهرستان نباید به معنای از دست رفتن فرصت برای مرکز استان باشد.

هوادار؛ سرمایه‌ای که دیده نمی‌شود

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های داشتن تیم در مرکز استان، ظرفیت هواداری است. کرمانشاه شهری بزرگ با جامعه جوان و جمعیت قابل توجه است و مسابقات ورزشی در این شهر، در صورت حضور یک تیم بومی و برنامه‌ریزی مناسب، می‌تواند به یک رویداد اجتماعی تبدیل شود.

تجربه شهرهایی که صاحب باشگاه‌های حرفه‌ای هستند نشان داده است که هوادار تنها برای تماشای مسابقه به سالن یا ورزشگاه نمی‌آید؛ او بخشی از هویت باشگاه می‌شود. در مقابل، وقتی تیمی در مرکز استان وجود نداشته باشد، بخش قابل توجهی از این ظرفیت بلااستفاده باقی می‌ماند.

نوجوان کرمانشاهی که می‌تواند هوادار تیم شهر خودش باشد، در نهایت به تماشای مسابقات تیم‌های سایر شهرها می‌نشیند و ورزش حرفه‌ای برای او هویت محلی پیدا نمی‌کند.

اسلام‌آبادغرب یک موفقیت است؛ اما کرمانشاه هم سهم می‌خواهد

موفقیت اسلام‌آبادغرب را نباید کوچک شمرد. اتفاقاً این موفقیت ثابت کرده است که می‌توان از ظرفیت ورزش استان برای حضور در بالاترین سطح باشگاهی کشور استفاده کرد.

دانشگاه آزاد اسلامی اسلام‌آبادغرب اکنون در لیگ برتر کشتی آزاد حضور دارد و هندبال نیز بار دیگر در این شهرستان به سطح اول کشور بازگشته است. این اتفاق می‌تواند برای سایر شهرستان‌های استان نیز الگو باشد.

اما همزمان، مرکز استان نیز نیازمند یک برنامه مشخص برای ورود به عرصه باشگاه‌داری حرفه‌ای است. کرمانشاه نمی‌تواند برای همیشه صرفاً محل تولید ورزشکار باشد و تیم‌های حرفه‌ای خود را در شهرهای دیگر جست‌وجو کند.

ورزش کرمانشاه به «باشگاه» نیاز دارد، نه یک تیم موقت

آنچه امروز بیش از هر چیز برای ورزش مرکز استان ضرورت دارد، ایجاد یک باشگاه حرفه‌ای با پشتوانه مالی و مدیریتی مشخص است؛ باشگاهی که تنها با یک بودجه سالانه زنده نماند و با تغییر مدیر یا اسپانسر از بین نرود.

باشگاهی که بتواند در چند رشته فعالیت کند، تیم‌های پایه داشته باشد، استعدادهای استان را جذب کند و در نهایت نام کرمانشاه را در سطح اول ورزش کشور تثبیت کند. اگر چنین ساختاری شکل بگیرد، حضور یک تیم لیگ برتری تنها آغاز مسیر خواهد بود.

کرمانشاه ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطب‌های ورزش غرب کشور را دارد؛ اما این ظرفیت زمانی به نتیجه می‌رسد که قهرمانان، سرمایه اقتصادی، مدیریت و هوادار در قالب یک ساختار حرفه‌ای کنار هم قرار بگیرند. اسلام‌آبادغرب در این روزها یک پیام روشن برای ورزش استان دارد؛ می‌توان در لیگ برتر بود.

حالا باید دید مرکز استان چه زمانی از مرحله تولید قهرمان عبور می‌کند و به مرحله تولید باشگاه و ساختن یک هویت ورزشی پایدار می‌رسد؛ چرا که برای شهری با جایگاه و ظرفیت کرمانشاه، تماشای موفقیت تیم‌های دیگر شهرها نباید تنها سهم آن از لیگ برتر باشد.

انتهای پیام/