روایت یک موفقیت در سیستان؛ وقتی الگوی کشت با اقلیم آشتی می‌کند

به گزارش خبرگزاری تسنیم از هیرمند، در سرزمینی که سال‌ها با خشکسالی، کم‌آبی و محدودیت‌های شدید منابع آب دست‌وپنجه نرم کرده است، هر قطره آب می‌تواند سرآغاز یک تحول اقتصادی باشد. شهرستان هیرمند در شمال سیستان و بلوچستان این روزها شاهد یکی از همین نشانه‌های امید است؛ جایی که همزمان با جاری شدن آب در بخشی از انهار و کانال‌های آبی منطقه، عملیات برداشت علوفه سورگوم از مزارع آغاز شده و کشاورزان پس از سال‌ها تجربه دشوار خشکسالی، محصولی را برداشت می‌کنند که بسیاری آن را ناجی دامداری و کشاورزی منطقه می‌دانند.

سورگوم علوفه‌ای طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین محصولات سازگار با اقلیم سیستان تبدیل شده است؛ گیاهی مقاوم که در برابر گرمای شدید، کم‌آبی و شوری خاک عملکرد مناسبی دارد و می‌تواند بخش مهمی از نیاز دامداران به خوراک دام را تأمین کند. در شرایطی که تأمین علوفه همواره یکی از دغدغه‌های اصلی دامداران منطقه بوده، توسعه کشت این محصول راهبردی می‌تواند علاوه بر کاهش هزینه‌های تولید، به پایداری فعالیت‌های دامداری و تقویت اقتصاد روستایی کمک کند.

بازگشت آب؛ فرصتی برای رونق دوباره تولید

ورود آب به شبکه‌های آبیاری منطقه در ماه‌های اخیر، زمینه را برای توسعه کشت محصولات علوفه‌ای فراهم کرده است. بسیاری از کشاورزان هیرمند که سال‌ها با محدودیت منابع آبی مواجه بودند، این بار بخشی از اراضی خود را به کشت سورگوم اختصاص دادند؛ محصولی که نسبت به بسیاری از گیاهان علوفه‌ای نیاز آبی کمتری دارد و در عین حال عملکرد مطلوبی از خود نشان می‌دهد.

کارشناسان بخش کشاورزی معتقدند استفاده از محصولات سازگار با شرایط اقلیمی سیستان، مهم‌ترین راهبرد برای افزایش بهره‌وری منابع آب و حفظ پایداری تولید در منطقه است. در همین راستا، سورگوم به دلیل تحمل بالا در برابر تنش‌های محیطی، به یکی از گزینه‌های اصلی کشاورزان تبدیل شده است.

1600 هکتار زیر کشت سورگوم در هیرمند

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان هیرمند با اشاره به استقبال گسترده بهره‌برداران از این محصول، اعلام کرده است که امسال حدود یک‌هزار و 600 هکتار از اراضی شهرستان زیر کشت سورگوم علوفه‌ای رفته است.

به گفته مهدی شادمان، جاری شدن آب در انهار و کانال‌های آبی منطقه فرصت ارزشمندی برای افزایش تولید علوفه و حمایت از دامداران فراهم کرده و همین موضوع سبب شده کشاورزان استقبال قابل توجهی از کشت این محصول داشته باشند.

وی معتقد است سورگوم از جمله گیاهان راهبردی برای مناطق گرم و خشک محسوب می‌شود و به دلیل مقاومت بالا در برابر گرما، شوری و تنش‌های محیطی، سازگاری مطلوبی با شرایط اقلیمی منطقه سیستان دارد.

محصولی که با اقلیم سیستان سازگار است

در شرایطی که بسیاری از محصولات کشاورزی در برابر گرمای شدید و کم‌آبی آسیب‌پذیر هستند، سورگوم توانسته جایگاه ویژه‌ای در میان کشاورزان منطقه پیدا کند.

این گیاه در دمای 25 تا 35 درجه سانتی‌گراد رشد مطلوبی دارد و علاوه بر عملکرد مناسب در تولید علوفه، می‌تواند بخش مهمی از نیاز واحدهای دامداری را تأمین کند. همین ویژگی‌ها باعث شده سورگوم به عنوان یکی از مهم‌ترین گزینه‌های کشت در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور شناخته شود.

کارشناسان حوزه کشاورزی معتقدند توسعه کشت این محصول علاوه بر صرفه‌جویی در مصرف آب، نقش مؤثری در کاهش وابستگی دامداران به خرید نهاده‌های دامی از سایر استان‌ها دارد.

برداشت مکانیزه و تأمین خوراک دام

عملیات برداشت سورگوم در هیرمند با استفاده از ماشین‌آلات و ادوات کشاورزی در حال انجام است. بخش عمده محصول برداشت‌شده نیز مستقیماً در اختیار دامداران منطقه قرار خواهد گرفت.

تأمین علوفه مورد نیاز دام از منابع داخلی، یکی از مهم‌ترین مزایای توسعه کشت سورگوم به شمار می‌رود. افزایش قیمت نهاده‌های دامی در سال‌های اخیر فشار زیادی بر دامداران وارد کرده و تولید علوفه در داخل منطقه می‌تواند بخشی از این هزینه‌ها را کاهش دهد.

به اعتقاد فعالان بخش دامداری، هرچه تولید علوفه بومی افزایش یابد، وابستگی به بازارهای خارج از استان کمتر شده و امنیت غذایی دام‌ها نیز تقویت خواهد شد.

کشاورزان چه می‌گویند؟

احمد خمر، یکی از کشاورزان هیرمندی، امسال شرایط مزارع سورگوم را مطلوب ارزیابی می‌کند. او می‌گوید مراقبت مستمر از مزارع و شرایط مناسب رشد گیاه باعث شده عملکرد قابل قبولی در تولید این محصول حاصل شود.

به گفته وی، سورگوم به دلیل نیاز آبی کمتر و مقاومت بالا در برابر گرمای منطقه، یکی از مناسب‌ترین گزینه‌ها برای کشاورزان هیرمند است و می‌تواند بخش مهمی از نیاز دامداران به خوراک دام را تأمین کند.

خمر معتقد است در صورت استمرار تأمین آب و حمایت از تولیدکنندگان، سطح زیرکشت این محصول در سال‌های آینده افزایش خواهد یافت و درآمد کشاورزان نیز بهبود پیدا می‌کند.

نقش سورگوم در بهبود اقتصاد روستاها

برای بسیاری از خانوارهای روستایی هیرمند، کشاورزی و دامداری دو فعالیت اقتصادی به‌هم‌پیوسته هستند. افزایش تولید علوفه به معنای کاهش هزینه‌های دامداری و افزایش درآمد خانوارهاست.

نادر سارانی، دیگر کشاورز منطقه، می‌گوید برداشت سورگوم علاوه بر تأمین علوفه مورد نیاز دامداران، به بهبود معیشت روستاییان و رونق فعالیت‌های کشاورزی کمک می‌کند.

به باور وی، حمایت از کشاورزان در زمینه تأمین نهاده‌ها، تسهیل دسترسی به تجهیزات تولید و ایجاد بازار مناسب برای فروش محصولات می‌تواند انگیزه تولید را در میان بهره‌برداران افزایش دهد.

دامداری؛ ظرفیت اقتصادی مغفول در هیرمند

شهرستان هیرمند از ظرفیت‌های قابل توجهی در حوزه دامپروری برخوردار است. هزاران خانوار روستایی بخشی از درآمد خود را از طریق نگهداری دام تأمین می‌کنند و همین موضوع اهمیت تولید علوفه را دوچندان کرده است.

مدیر جهاد کشاورزی هیرمند معتقد است توسعه کشت‌های علوفه‌ای به‌ویژه سورگوم، علاوه بر تأمین خوراک دام، زمینه افزایش تولید، ایجاد ارزش افزوده، کاهش هزینه‌های دامداری و تقویت اقتصاد روستاها را فراهم می‌کند.

وی تأکید می‌کند که توسعه تولید علوفه در مناطق مرزی می‌تواند نقش مؤثری در رونق اقتصادی، افزایش درآمد بهره‌برداران و تثبیت جمعیت روستایی داشته باشد.

امنیت غذایی از مزرعه تا دامداری

در ادبیات توسعه کشاورزی، تولید علوفه تنها یک فعالیت زراعی محسوب نمی‌شود؛ بلکه بخشی از زنجیره امنیت غذایی است. هر هکتار مزرعه سورگوم می‌تواند خوراک مورد نیاز تعداد قابل توجهی دام را تأمین کند و به حفظ تولید گوشت و لبنیات کمک کند.

در شرایطی که کشور با چالش‌های متعدد در تأمین نهاده‌های دامی مواجه است، توسعه کشت محصولات علوفه‌ای کم‌آب‌بر می‌تواند راهکاری مؤثر برای کاهش وابستگی و افزایش تاب‌آوری بخش دامپروری باشد.

هیرمند؛ الگویی برای کشاورزی سازگار با خشکسالی

تجربه امسال هیرمند نشان می‌دهد حتی در مناطق خشک و کم‌آب نیز می‌توان با انتخاب الگوی کشت مناسب، تولید اقتصادی و پایدار را دنبال کرد. سورگوم نمونه‌ای موفق از کشاورزی سازگار با اقلیم است؛ محصولی که هم با شرایط محیطی منطقه سازگار است و هم نیازهای اقتصادی کشاورزان و دامداران را پاسخ می‌دهد.

اکنون که برداشت این محصول در مزارع هیرمند آغاز شده، امید تازه‌ای در میان بهره‌برداران شکل گرفته است؛ امیدی که ریشه در خاک مزارع علوفه‌ای دارد و می‌تواند به رونق دامداری، تقویت اقتصاد روستایی و افزایش پایداری تولید در شمال سیستان و بلوچستان منجر شود. اگر تأمین آب تداوم یابد و حمایت از کشاورزان ادامه پیدا کند، سورگوم می‌تواند به یکی از مهم‌ترین پیشران‌های توسعه کشاورزی و دامداری در منطقه سیستان تبدیل شود؛ محصولی که در دل خشکسالی، پیام‌آور استمرار زندگی و تولید است.

انتهای پیام/