دژ امنیت غذایی ایران در جنوب شرق؛ تأمین 973 تن گوشت برای 17 استان

به گزارش خبرگزاری تسنیم از زاهدان، در روزگاری که امنیت غذایی به اندازه امنیت نظامی و اقتصادی اهمیت یافته است، کشورها تلاش می‌کنند زنجیره تأمین کالاهای اساسی خود را از هرگونه تهدید و نوسان مصون نگه دارند. در این میان، گوشت قرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین اقلام سبد غذایی خانوارها، جایگاه ویژه‌ای در معادلات اقتصادی و راهبردی کشورها پیدا کرده است. ایران نیز برای تأمین پایدار این کالای اساسی، نیازمند تکیه بر ظرفیت‌هایی است که بتوانند در شرایط عادی و حتی روزهای بحران، چرخه تولید و توزیع را بدون وقفه حفظ کنند.

در میان استان‌های کشور، نام سیستان و بلوچستان بیش از گذشته در معادلات امنیت غذایی مطرح شده است؛ استانی که سال‌ها با نگاه صرفاً مرزی شناخته می‌شد، اما امروز به واسطه موقعیت جغرافیایی ممتاز، زیرساخت‌های گسترده دامپروری و ظرفیت‌های کم‌نظیر واردات و فرآوری دام، به یکی از مهم‌ترین بازوهای تأمین گوشت قرمز کشور تبدیل شده است.

واقعیت آن است که اگر نقشه امنیت غذایی ایران را ترسیم کنیم، جنوب شرق کشور دیگر تنها یک نقطه مرزی نیست؛ بلکه به یک گره راهبردی در زنجیره تأمین پروتئین کشور تبدیل شده است؛ جایگاهی که می‌تواند در آینده نقشی بسیار فراتر از امروز ایفا کند.

جغرافیایی که مزیت راهبردی خلق کرده است

سیستان و بلوچستان از معدود استان‌هایی است که همزمان به مرزهای زمینی گسترده، آب‌های آزاد و مسیرهای ترانزیتی بین‌المللی دسترسی دارد. همجواری با دو کشور پاکستان و افغانستان، این استان را به کوتاه‌ترین مسیر ورود دام زنده به کشور تبدیل کرده است.

برخلاف بسیاری از استان‌های مرکزی که برای تأمین دام وارداتی ناچار به تحمل هزینه‌های سنگین حمل‌ونقل هستند، سیستان و بلوچستان در نقطه آغاز زنجیره تأمین قرار دارد. این مزیت باعث شده واردات دام زنده با سرعت بیشتر، هزینه کمتر و امکان مدیریت بهداشتی مناسب‌تر انجام شود.

وجود چهار مرز رسمی مهم شامل میرجاوه، میلک، پیشین و ریمدان در کنار 9 بازارچه فعال مرزی، شبکه‌ای کم‌نظیر از مسیرهای تجاری را در اختیار این استان قرار داده است؛ ظرفیتی که می‌تواند به عنوان یکی از مهم‌ترین مزیت‌های رقابتی کشور در حوزه تأمین گوشت مورد استفاده قرار گیرد.

کارشناسان معتقدند در شرایطی که پایداری بازار کالاهای اساسی اهمیت مضاعف یافته، تنوع مبادی ورود دام یک مزیت استراتژیک محسوب می‌شود؛ مزیتی که سیستان و بلوچستان به شکل کم‌نظیری از آن برخوردار است.

هاب دام زنده کشور در جنوب شرق

اما اهمیت سیستان و بلوچستان تنها به موقعیت مرزی محدود نمی‌شود. آنچه این استان را از بسیاری مناطق دیگر متمایز می‌کند، شکل‌گیری زیرساخت‌هایی است که امکان مدیریت کامل زنجیره تأمین دام را فراهم کرده است.

امروز بیش از 70 واحد قرنطینه دام در این استان فعال است؛ زیرساختی که نقش مهمی در کنترل بهداشتی، پایش بیماری‌ها و تضمین سلامت دام‌های وارداتی ایفا می‌کند.

وجود چنین ظرفیتی موجب شده سیستان و بلوچستان به یکی از مهم‌ترین مراکز مدیریت دام زنده کشور تبدیل شود؛ جایگاهی که علاوه بر تأمین نیاز بازار، نقش مهمی در حفظ امنیت بهداشتی کشور نیز برعهده دارد.

کارشناسان حوزه دامپروری معتقدند هرچه فرآیندهای قرنطینه و کنترل دام به مرزها نزدیک‌تر باشد، هزینه‌ها کاهش یافته و امکان نظارت مؤثرتر فراهم می‌شود. از این منظر، سیستان و بلوچستان به یک هاب تخصصی مدیریت دام در کشور تبدیل شده است.

استانی که فقط واردکننده نیست

برخلاف تصور رایج، نقش سیستان و بلوچستان تنها به ورود دام محدود نمی‌شود. این استان در سال‌های اخیر به یکی از مراکز مهم پرواربندی دام در کشور نیز تبدیل شده است.

ظرفیت پرواربندی صنعتی بیش از 73 هزار رأس دام سنگین و ظرفیت سنتی بیش از 48 هزار رأس، نشان می‌دهد این منطقه توانایی ایجاد ارزش افزوده در زنجیره تولید را دارد.

در حال حاضر نیز بیش از 33 هزار و 500 رأس دام در واحدهای پرواربندی استان در حال پرورش هستند؛ آماری که بیانگر پویایی و ظرفیت بالای صنعت دامپروری در این منطقه است.

به بیان دیگر، دام پس از ورود به کشور تنها از سیستان و بلوچستان عبور نمی‌کند؛ بلکه در این استان پروار شده، ارزش اقتصادی بیشتری پیدا می‌کند و سپس به چرخه مصرف کشور وارد می‌شود.

این موضوع علاوه بر تأمین نیاز بازار، فرصت‌های قابل توجهی برای اشتغال، سرمایه‌گذاری و توسعه اقتصادی منطقه ایجاد کرده است.

آزمون جنگ؛ وقتی سیستان و بلوچستان به کمک بازار کشور آمد

نقش راهبردی سیستان و بلوچستان در روزهای بحرانی بیش از هر زمان دیگری آشکار شده است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به عملکرد استان در ایام جنگ اعلام کرد که با اتکا به ظرفیت‌های موجود، 973 تن گوشت قرمز برای تأمین نیاز 17 استان کشور ارسال شد.

علیرضا دهمرده همچنین از انتقال حدود سه هزار و 500 رأس دام سبک و سنگین به سایر نقاط کشور خبر داد و تأکید کرد که این استان توانسته در شرایط حساس، نقش مؤثری در تنظیم بازار ایفا کند.

این آمارها تنها اعداد و ارقام نیستند؛ بلکه نشان می‌دهند زیرساخت‌های ایجادشده در جنوب شرق کشور توان پاسخگویی به نیازهای ملی را دارند و در شرایط بحرانی می‌توانند به عنوان یک پشتوانه مطمئن عمل کنند.

شتاب واردات و نوید بازار پایدار

روند واردات دام در سال جاری نیز نشان می‌دهد ظرفیت‌های استان با سرعت بیشتری در حال فعال شدن است.

بر اساس اعلام رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان، تاکنون بیش از پنج هزار و 800 رأس دام سنگین وارد استان شده و هم‌اکنون بیش از 33 هزار و 500 رأس دام در واحدهای پرواربندی نگهداری می‌شوند.

علاوه بر این، حدود یک هزار و 200 رأس دام نیز آماده کشتار و عرضه به بازار است؛ ظرفیتی که می‌تواند به حفظ تعادل بازار گوشت و کاهش نوسانات قیمتی کمک کند.

دهمرده معتقد است بدون نیاز به سرمایه‌گذاری‌های گسترده جدید و صرفاً با بهره‌گیری از امکانات موجود، سیستان و بلوچستان می‌تواند نقش بسیار پررنگ‌تری در تأمین نیاز کشور ایفا کند.

وی گوشت قرمز را در کنار برنج، موز و خرما چهار محور اصلی توسعه کشاورزی استان معرفی می‌کند؛ چهار مزیتی که می‌توانند موتور محرک اقتصاد منطقه در سال‌های آینده باشند.

حلقه مفقوده؛ تکمیل زنجیره ارزش

با وجود ظرفیت‌های کم‌نظیر موجود، کارشناسان معتقدند هنوز بخشی از توان واقعی سیستان و بلوچستان در حوزه دامپروری فعال نشده است.

توسعه صنایع وابسته، گسترش کشتارگاه‌های صنعتی، افزایش واحدهای بسته‌بندی و فرآوری گوشت و تقویت زنجیره سرد می‌تواند ارزش افزوده قابل توجهی برای اقتصاد استان و کشور ایجاد کند.

استاندار سیستان و بلوچستان نیز با تأکید بر همین موضوع معتقد است استان از آمادگی لازم برای ایفای نقش گسترده‌تر در واردات دام، توسعه پرواربندی و تکمیل زنجیره تولید گوشت برخوردار است.

منصور بیجار با اشاره به موقعیت ممتاز ترانزیتی استان تأکید می‌کند که بخش قابل توجهی از ظرفیت‌های اقتصادی جنوب شرق کشور هنوز به طور کامل فعال نشده و می‌تواند در خدمت تأمین پایدار کالاهای اساسی قرار گیرد.

سیستان و بلوچستان؛ ذخیره استراتژیک سفره ایرانیان

اگر تا چند سال پیش نام سیستان و بلوچستان بیشتر با تجارت مرزی و ترانزیت گره خورده بود، امروز این استان در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین ارکان امنیت غذایی کشور است.

ترکیب منحصربه‌فرد موقعیت جغرافیایی، مرزهای فعال، زیرساخت‌های قرنطینه‌ای، ظرفیت‌های گسترده پرواربندی، توان لجستیکی و تجربه موفق در تأمین بازار، جایگاهی ویژه برای این استان در معادلات اقتصادی کشور ایجاد کرده است.

واقعیت این است که امنیت غذایی آینده ایران تنها در مزارع و دامداری‌ها تعریف نمی‌شود؛ بلکه به نقاط راهبردی متصل است که توان پشتیبانی از بازار در شرایط عادی و بحرانی را دارند. سیستان و بلوچستان امروز یکی از مهم‌ترین این نقاط است؛ استانی که نه‌تنها دروازه شرقی کشور، بلکه یکی از ستون‌های اصلی تأمین پروتئین و پشتیبان سفره میلیون‌ها ایرانی به شمار می‌رود.

با برنامه‌ریزی هدفمند، توسعه سرمایه‌گذاری و تکمیل زنجیره ارزش، این ظرفیت می‌تواند به مراتب فراتر از وضعیت فعلی عمل کند و سیستان و بلوچستان را به مرکز ثقل صنعت دام و گوشت کشور در دهه‌های آینده تبدیل سازد؛ جایگاهی که شایسته ظرفیت‌های کم‌نظیر این خطه راهبردی است.

انتهای پیام/