مدل «شهر 15 دقیقه‌ای» چگونه گره ترافیک درمانی اراک را باز می‌کند؟

شورای شهر اراک با تأکید بر داوطلبانه بودن طرح شهرک سلامت از مدل توزیع خوشه‌ای برای کاهش ترافیک خبر داد.

استانها

عباس خسروانی، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای اسلامی شهر اراک در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در اراک، با اشاره به جزئیات طرح راه‌اندازی شهرک سلامت گفت: ایده شهرک سلامت در برنامه‌های توسعه‌ای بلند مدت شهر اراک آمده و در بودجه سنواتی هم پیش بینی شده است و به معنای کوچ اجباری همه مطب‌های سطح شهر به یک نقطه نیست.

وی افزود: از منظر نظریه‌های نوین شهری نظیر شهر فشرده، شهر 15 دقیقه‌ای و برنامه‌ریزی کاربری اراضی مبتنی بر اختلاط کاربری‌ها، هرگونه مداخله در نظام توزیع خدمات درمانی نیازمند نگاهی چندوجهی است که ایده شهرک سلامت در اراک نیز از این قاعده مستثنا نیست و نمی‌توان با نگاهی صفر و صدی آن را کاملاً رد یا تأیید کرد.

خسروانی تصریح کرد: تجربه دهه‌ها تمرکز مطب‌ها و مراکز درمانی در هسته مرکزی قدیم شهر که غالباً با شبکه معابر تنگ، ناکارآمد و فاقد ظرفیت جذب ترافیک اضافی همراه است، نشان داده که وضع موجود نه به سود شهروندان و نه به نفع کیفیت خدمات درمانی است، از این رو، شهرک سلامت به مثابه یک راهبرد میانه، به دنبال کاهش تراکم درمانی در مرکز و توزیع خوشه‌ای متوازن خدمات است.

رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای اسلامی شهر اراک مهم‌ترین دستاورد مورد انتظار از ایجاد شهرک سلامت، کاهش بار ترافیکی و آلودگی هوای هسته مرکزی قدیمی شهر دانست و اظهار کرد: سال‌هاست به دلیل تمرکز نامتوازن مطب‌ها، آزمایشگاه‌ها و مراکز تصویربرداری با مشکل مواجه است و علاوه بر این، همجواری همگن خدمات درمانی در یک محدوده برنامه‌ریزی شده، صرفه‌های اقتصادی قابل توجهی از قبیل کاهش رفت‌وآمد بیماران بین مطب‌ها و آزمایشگاه‌ها، کاهش هزینه‌های جانبی درمان و امکان طراحی مناسب پارکینگ، دسترسی روان برای معلولان و ارائه خدمات جانبی مانند داروخانه‌های شبانه‌روزی، رستوران‌های سالم و فضاهای انتظار باکیفیت را فراهم می‌کند.

وی بیان کرد: در نظریه شهر 15 دقیقه‌ای، هدف دسترسی آسان به خدمات محله‌ای است، اما برای خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی که نیاز به تجمیع اقتصادی دارند، مدل قطب‌های چندگانه نسبت به تمرکز تک‌قطبی یا پراکندگی صرف ارجحیت دارد، بنابراین اگر شهرک سلامت به عنوان تنها مرکز درمانی شهر تعریف شود، قطعاً چالش‌های جبران‌ناپذیری ایجاد خواهد کرد؛ مثل تضعیف عدالت فضایی به دلیل دشوارشدن دسترسی ساکنان مناطق دوردست به خدمات پایه درمانی یا ایجاد یک مقصد سنگین ترافیکی جدید که در صورت عدم استقرار در کنار معابر اصلی یا شبکه حمل‌ونقل عمومی کارآمد، خود تبدیل به گره ترافیکی تازه‌ای خواهد شد که قطعا شهرداری اراک به دنبال چنین تمرکز افراطی نیست.

خسروانی تصریح کرد: در نظریه‌های نوین مدیریت شهری، به جای دو گزینه تمرکز بیمارگونه در مرکز یا پراکندگی بی‌رویه در سطح شهر، الگوی توزیع خوشه‌ای متوازن توصیه می‌شود؛ بدین معنا که مراکز درمانی و مطب‌ها در چندین قطب یا خوشه مجزا اما توزیع‌شده در سطح شهر ساماندهی شوند. شهرک سلامت می‌تواند یکی از این چند قطب باشد، در حالی که سایر مراکز درمانی موجود در نقاط مختلف شهر، تا حد قابل قبولی خدمات خود را حفظ می‌کنند.

رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای اسلامی شهر اراک بیان کرد: هدف اصلی از ساخت شهرک سلامت در اراک، تخلیه‌ی کنترل‌شده و داوطلبانه‌ی مطب‌ها از هسته مرکزی فرسوده و ترافیک‌زده است، نه کوچ اجباری همه مطب‌های سطح شهر به یک نقطه و رویکرد مطلوب آن است که مطب‌های واقع در بافت تاریخی و فرسوده یا معابر تنگ مرکزی، مشوق‌هایی برای انتقال به شهرک سلامت دریافت کنند، اما در عین حال، مطب‌های مستقر در محله‌های دیگر شهر که به صورت متوازن پراکنده شده‌اند و خدمات سطح محله یا ناحیه را ارائه می‌دهند، می‌توانند به فعالیت خود ادامه دهند.

وی خاطرنشان کرد: این مدل، هم هسته مرکزی را برای سکونت، پیاده‌روی و خدمات فرهنگی  تجاری سبک‌تر می‌کند و امید می رود شهرک سلامت اراک، در صورت طراحی صحیح و همراه با برنامه‌ریزی حمل‌ونقل محور و تأمین دسترسی عادلانه، می‌تواند نمونه‌ای موفق از تعادل‌بخشی به ساختار فضایی خدمات شهری در ایران باشد.

انتهای پیام/711/